Vua Hề Charlot

Tên thật của ông chính là Charlie Spencer Chaplin, sinh ngày 16 tháng 4 năm 1889 (lớn hơn Hitler 4 ngày) tại xóm dơ bẩn Bermondsey ở Luân Đôn (Anh). Cha ông chết lúc 30 tuổi, bà quả phụ Lily Harley là một nữ diễn viên trên các sân khấu nghèo. Charli và anh là Sydney phải chạy rong trong các quán cháo bình dân kiếm ăn qua bữa.

 

Năm lên bốn, Charlie đi hát trong mấy quán cóc mà người Anh gọi là "Pub". Tám tuổi, chú đi trình diễn xa với một nhóm bé con do một giáo viên hướng dẫn. Nhưng trò hề không làm chú mãn nguyện. Chú muốn sau này thành diễn viên thực thụ, có thể đóng nổi tuồng Hamlet. Song chú chỉ học được nghề hớt tóc.

 

Đoạn đời thích thú nhất của ông đó là ngày trọng đại khi Charlie Chaplin trở thành Charlot. Lúc đó vào năm 1910, Charlie được một tay tìm mầm non đem sang Hoa Kỳ. Năm 1911, ông đến Los Angeles (Hollywood) được Mack Sennett mướn ông với giá 25 Mỹ kim mỗi tuần thay thế cho một diễn viên đòi lương quá cao. Ông chỉ xuất hiện 10 phút trong những phim diễu ngắn.

 

Một buổi tối, ông mượn chiếc quần rộng và dài, cái áo đuôi tôm thật chật, chiếc nón trái dưa, chiếc gậy mềm và đôi giầy rộng, ông mang ngược chiếc mặt bên chân trái và chiếc trái vào chân mặt cho khỏi sút ra. Thêm một chấm râu cứt mũi và hai lọn tóc quăn bên tai. Khán giả cười như điên. Charlot đã thâu lượm được thành công trên màn ảnh từ phút đó.

 

Vài tháng sau, lương của ông tăng lên 200 rồi 1.000, rồi 2.000 Mỹ kim mỗi tuần. Danh vọng nhưng chưa hạnh phúc, ba cuộc hôn nhân tan vỡ trong những năm sau đó. Người vợ thứ nhất của ông 16 tuổi tên là Mildres Harris, người thứ hai là Rita Grey đem lại cho ông hai đứa con là Sidney và Charlie. Người vợ thứ ba là một cô đào lẳng Paulette Goddard sống chung với ông được chín năm.

 

Phim "City Light" (Ánh sáng đô thành) của ông chiếu khắp thế giới. Sau ngày chiếu ra mắt ở Luân Đôn, Charlie nhận được 73.000 bức thư, trong đó có 9 bức tự nhận là mẹ ông.

 

Nhưng những thiên tài thường hay gặp nhiều cay đắng. Nữ diễn viên Joan Barry không lột tả được vai trò trong cuốn phim của ông giao phó, dĩ nhiên là ông cho nghỉ, nàng ta rút súng hăm dọa và kiện ông phải nhìn nhận làm cha đứa con của nàng đang mang trong bụng. Các hội luân lý lên án tẩy chay Charlót. Một nghị sĩ Mỹ tố cáo ông là Cộng sản trong cuốn phim sau cùng của ông là "Lime Light" (Ánh đèn sân khấu) ra mắt Hoàng gia Anh. Bộ trưởng tư pháp Mc Granery của Mỹ tố cáo ông là người ngoại quốc nên dân Mỹ không thích sự có mặt của ông trong xứ họ.

 

Charlie không bận tâm đến dư luận quái ác ấy, vì ông đã tìm được hạnh phúc mà ai cũng tưởng đó là một vụ xì căng đan (scandale) mới. Người yêu của lão già Charlie 54 tuổi là cô gái mới 17 cái xuân xanh, con của kịch tác gia trứ danh Eugene O Neill. Hai người quen biết nhau trong một cuộc thăm viếng của Charlie. Cha nàng nguyền rủa cuộc tình duyên của hai người và cấm người thiếu nữ Ái Nhĩ Lan cứng đầu đó gặp lại cha nàng cho tới ngày ông mất. Họ chính thức làm lễ cưới ngày 16-4-1943. Năm nay, cô Geraldine, con gái lớn nhất của ông 27 tuổi.

 

Qua Charlot, mỗi người thấy một phần thực thể của mình. Đó là một anh hề u buồn với nụ cười thảm não tượng trưng cho lớp người nghèo tiền nhưng giàu tình thương và mộng ước luôn luôn bị cái xã hội độc ác và máy móc không buông tha. Trong đời làm phim của Charlot, không vố nào thất bại nặng bằng thời kỳ có phim nói. Tất cả nghệ thuật đóng trò bị xáo trộn. Các tài tử phim câm ở Hollywood ngã xuống như rạ, chỉ có Charlot dám tiếp tục lội ngược dòng. Ông nói: "Tôi sinh ra để đóng tuồng câm, một cái nháy mắt của tôi nói nhiều hơn năm mươi chữ." Ông nghĩ rằng ngôn ngữ cần phải có người dịch thuật làm trung gian để cho mọi người hiểu, còn tranh vẽ và im lặng là một thứ tiếng quốc tế.

 

Trong một biệt thự hai mươi hai phòng bên bờ hồ Leman (Thụy sĩ) hồi 10 năm trước đây Charlie đã dành mỗi ngày năm giờ để hoàn thành một cuốn sách. Đó là cuốn "My Autobiography" (Đời tôi).

 

(trong T.B.B.T)      

Nguyễn Vũ Thoại Anh 

(T.V.Đ Việt-Nam)    

 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 95, ra ngày 24-6-1973)