Viết Cho Tuổi Trăng Tròn (7)

Bạn bè

 

Ngày còn bé, đối với chúng ta bạn bè không phải là quan trọng, có thì tốt, còn không thì ở nhà làm nũng mẹ cũng được, chả cần. Nhưng bây giờ, chúng ta chợt nhận thấy gia đình quá nhỏ hẹp, tình thương gia đình tuy có đậm đà đấy nhưng vẫn không đủ để thỏa mãn nhu cầu muốn được yêu thương của chúng ta. Và bởi vậy chúng ta để lòng hướng về các bạn bè với hy vọng tìm thêm được sự thương yêu, do đấy bạn bè bắt đầu đóng một vai trò quan trọng.

 

Đó là một điều thông thường, hợp với sự tiến triển về tâm lý và tình cảm con người, do đó chúng ta không lấy làm lạ về cái khuynh hướng ấy. Nhưng bạn ạ, cho cũng phải biết cho cho đúng và nhận lãnh cũng phải biết nhận lãnh thế nào cho phải. Bạn muốn được yêu thương, bạn cần phải tìm người biết yêu thương, bạn muốn ban phát tình yêu thương, bạn cũng phải tìm người biết nhận lãnh. Vậy thì hôm nay chúng ta thử tìm hiểu về bạn bè xem sao nhé.

 

Ở đây, chúng ta chưa vội bàn đến tình bạn khác phái, đó là một vấn đề phức tạp, liên hệ nhiều đến những yếu tố khác, nên hẹn bạn, lúc nào tiện chúng ta sẽ trở lại vấn đề đó. Hôm nay chúng ta chỉ tìm hiểu về tình bạn đồng phái.

 

Nhiều người quan niệm quá dễ dàng và quá đơn giản về bạn bè: thấy nhau một lần cũng cho là bạn, và bạn là... bạn chứ không còn gì khác nữa. Những người như vậy quả là tốt lành và dễ tính, nhưng như vậy nhiều khi cũng không lợi. Để rồi bạn sẽ thấy không lợi ở chỗ nào. Thực ra, nếu phân tích tử tế, chúng ta nhận thấy có 3 loại bạn: loại thứ nhất là loại bạn ngoại giao, loại thứ nhì là bạn học hỏi và loại thứ ba, phải nói trước: rất hiếm và rất quý, đó là bạn thân.

 

Chắc bạn đã bật cười và bảo tự dưng lại phân chia ra làm gì cho nó rắc rối thêm. Ấy, khoan đã bạn. Phải biết rằng đời sống thực tế đòi hỏi chúng ta phải có những hành vi, phản ứng cho đúng nơi, đúng lúc, vì vậy, phân tích bạn bè ra từng loại một chỉ có mục đích giúp chúng ta đối xử cho dễ dàng và thích hợp đấy thôi.

 

Thiết tưởng cũng cần phải phân biệt giữa bạn và người quen. Chúng ta quen nhiều người nhưng họ đâu có phải là bạn. Không cần phải nói đến những người quen biết lớn tuổi hơn chúng ta, dĩ nhiên họ không phải là bạn của chúng ta rồi, ngay cả những người quen cùng lứa tuổi nữa họ cũng không phải là bạn của chúng ta nốt. Vậy bạn là thế nào? Chúng ta hãy trở lại với 3 loại bạn đã phân tích ở trên.

 

Loại thứ nhất là bạn ngoại giao. Đó là những người mà thường ngày chúng ta năng gặp, năng giao tiếp, nhiều khi họ không giúp ích gì cho chúng ta và chúng ta cũng chẳng giúp ích gì cho họ, nhưng vì công việc hàng ngày họ và chúng ta vẫn gặp nhau. Họ có thể là những người cùng tuổi ở hàng xóm, cũng có thể là những người học cùng một lớp. Với loại bạn này, tuy họ chả giúp ích gì cho chúng ta, nhưng không phải vì vậy mà thấy họ là chúng ta lẩn mặt hoặc tỏ vẻ lãnh đạm, trái lại để tỏ ra mình là người lịch thiệp, bạn vẫn phải vui tươi trò chuyện với họ.

 

Loại thứ nhì là bạn học hỏi. Những người bạn này không cứ phải là bạn ở trường. Chúng ta có thể có được những người bạn học hỏi ở nơi khác. Tuy vậy, cái hoàn cảnh cùng lớp, cùng thầy vẫn dễ tạo cho chúng ta những người bạn học hỏi hơn. Đối với chúng ta, các bạn này rất cần, bạn đã biết con người không ai hoàn hảo được, ngay cả trong việc học, thường thường không phải môn nào chúng ta cũng giỏi ngang nhau, thế nào cũng có môn trội hơn, môn kém hơn. Những người bạn học hỏi giúp chúng ta hiểu rõ bài vở môn chúng ta kém, và ngược lại, chúng ta cũng có bổn phận giúp đỡ họ như vậy. "Học thầy không tầy học bạn", câu nói của cha ông chúng ta vẫn đúng đấy bạn ạ.

 

Trong số bạn ngoại giao và bạn học hỏi, chắc chắn sẽ có nhiều người làm bạn mến phục, mến vì tính tình dễ thương của họ, phục vì bạn thấy họ giỏi giang. Bạn hãy tiếp xúc nhiều với họ, biết đâu bạn lại tìm được một người bạn thân. Nhưng dù sao, đối với những bạn ấy bạn cũng chưa nên nói vội những tư tưởng thầm kín của bạn, chỉ một bất đồng ý kiến nhỏ, bạn có thể mất bạn bè ngay.

 

Đôi khi bạn lại gặp những người bạn xấu, họ muốn làm hại bạn hoặc quyến rũ bạn cùng làm điều xấu như họ. Lúc này là lúc đòi hỏi bạn phải có ý chí, bạn hãy biết nói tiếng "không" một cách cương quyết và cứng rắn. Những người bạn đó, đúng ra họ không đáng gọi là bạn chúng ta, họ chỉ là những người xấu mà không may trên bước đường đời chúng ta gặp phải. Hoàn cảnh ngày hôm nay thật đáng buồn, cái không may đó chúng ta sẽ gặp luôn luôn, vậy bạn phải cẩn thận đề phòng: Chắc chắn một số bạn sẽ có những lý tưởng thật cao đẹp, bạn muốn cải hóa những người bạn xấu ấy, điều đó rất tốt và bạn cứ việc thi hành, nhưng trước hết bạn cũng cần phải lượng sức bạn đã.

 

Một loại bạn nữa, đó là bạn thân, đây mới chính là người mà chúng ta có thể tìm thấy ở họ tình thương yêu. Có những người bạn thương nhau không tưởng tượng được, sẵn sàng hy sinh cho nhau, sẵn sàng chịu đau khổ vì bạn. Bạn đã có một người bạn nào như vậy chưa? Nếu có thì thật là hạnh phúc. Trên bước đường đời, ngay cả lúc còn thanh xuân, chúng ta gặp biết bao nhiêu đau khổ, những người bạn thân giúp đỡ chúng ta, an ủi chúng ta những lúc ấy.

 

Có người bảo cứ hợp tính nhau thì thân nhau. Điều đó cũng không đúng hẳn. Chắc bạn cũng nhận thấy như vậy, nhiều người rất hợp chúng ta, giống luôn cả dáng người, vẻ đi đứng... nhưng quái, sao chúng ta vẫn không thân với họ được, tuy chúng ta rất thích, rất mến họ. Lại đôi khi bạn có những người bạn thân không hợp tính bạn tí nào, có khi họ lại mang nhiều khuyết điểm, nhưng như là "duyên tiền định" chúng ta vẫn thân với họ như thường. Những lúc ấy, vì tình bạn thân, chúng ta hãy cố gắng sửa chữa những khuyết điểm cho người bạn ấy.

 

Bạn thân rất khó tìm, có người cả đời đi tìm một người bạn thân mà không có. Một người ta có thể tin cậy, ta có thể tâm sự, ta có thể tìm được niềm an ủi chân thành, một sự giúp đỡ thẳng thắn không vụ lợi đâu phải là người dễ tìm. Nếu đã tìm được người bạn thân, bạn hãy cố gắng duy trì tình bạn ấy.

 

Tóm lại, tuy chúng ta có nhiều bạn, nhưng không phải với ai chúng ta cũng đối xử như nhau, bạn phải khôn ngoan, phải đối xử tùy theo "nồng độ" của tình bạn, nếu không coi chừng có ngày vỡ nợ đấy. Bạn bè có thể một phần nào thỏa mãn nhu cầu yêu thương và muốn được yêu thương của bạn với một điều kiện bạn phải biết "chọn bạn mà chơi". Nếu không, sự yêu thương chẳng thấy đâu mà bạn chỉ tìm được những phỉnh gạt, những giả dối.

 

 

Quyên-Di      

 

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 71, ra ngày 15-6-1967)