Bút Hiệu

Từ khi xem Tuổi Hoa tôi vẫn ôm mộng viết bài gởi cho Tuổi Hoa. Mỗi khi nhìn thấy những cái tên xinh xinh trên những trang báo nhỏ tôi lại ngồi mơ mộng hàng giờ. Nghĩ đến lúc tên mình được đăng trên báo... Ôi! Cuộc đời lúc ấy mới đẹp làm sao. Nhưng sao cái mộng "văn sĩ" của tôi dệt mãi không thành. Có nhiều buổi trưa bỏ ngủ, tôi ôm tập ra ngồi hàng giờ ngoài hiên. Viết rồi xóa, xóa rồi viết, cứ thế mãi lâu tôi chưa hoàn thành được một tác phẩm nào cả. Vở tôi đầy những đoạn văn dang dở... Thỉnh thoàng, thằng Huy - em tôi - đánh cắp rồi đem ra đọc to lên. Tôi lại một phen tức đến phát khóc. Sau tôi viết vào những lúc khung cảnh có vẻ thơ mộng một tí như khi hoàng hôn xuống hay những đêm trăng mười sáu vì tôi ngỡ những lúc ấy dễ gợi cảm hứng. Cuối cùng tôi vẫn không thành công được. Tôi nản lòng không viết nữa. Nhưng khi Tuổi Hoa ra, đọc những bài trong ấy, hy vọng lại sôi sục trong lòng tôi cái mộng viết văn. bài thì không làm được, tôi lại đặt cho tôi không biết bao nhiêu bút hiệu. Những là Thùy Hương, Quỳnh Mi... ôi! sao tôi mơ nhiều thế...

 

*

 

Buổi trưa mùa hè không có một ngọn gió. Cả nhà im lìm say ngủ. Tôi ngồi ở bàn học, trên căn gác nhỏ, mồ hôi vã ra thấm ướt cả áo. Tôi sung sướng nắn nót chép từng chữ cái tác phẩm của tôi vào trang giấy học trò. Xong, tôi cầm tờ giấy nhảy hai bực một, chạy sầm sầm vô phòng ngủ. Chị Lan đang nằm xem báo. Tôi nói trong hơi thở:

 

- Chị xem... bài của em.

 

Chị Lan nhìn nét mặt của tôi, mỉm cười:

 

- Ôi! Cuộc đời đáng sống quá phải không Hương?

 

- Chị cứ chế em. Em đi tắm đã...

 

Anh Phương, thằng Huy thức dậy tự bao giờ.

 

- Văn sĩ hoàn thành tác phẩm rồi đấy à... Cho anh xem với nhé!

 

Anh Phương chạy lại bên chị Lan. Tôi kêu lên:

 

- Ấy chết... Bẩn thì sao.

 

Anh tròn mắt nhìn tôi rồi chợt hiểu:

 

- Trời! Giấy của Hương bằng sương, những bàn tay "trần tục" như anh sờ vào là tan ngay. Thế mà anh không biết chứ.

 

Thằng Huy cất cao giọng:

 

- Vả lại đó là cái tác phẩm đầu tay... kết tinh của những (ư) hạt sương... một buổi mai đầy nắng ấm... của (ư) những...

 

Chị Lan giơ tay:

 

- Thôi, cho chị xin.

 

Cái giọng hát cải lương của nó làm tôi tức lộn ruột. Tôi chạy xuống buồng tắm không quên lườm cho nó một cái.

 

Tôi tắm vội vàng rồi lên nhà. cả nhà đã thức dậy. Me nhìn tôi cười:

 

- Ồ! Nữ văn sĩ của me.

 

Thằng Huy đứng dậy vòng tay cung kính:

 

- Nữ văn sĩ... "giá lâm tệ xá"...

 

Tôi đưa tay định cốc cho nó một cái, nó vội rụt đầu:

 

- Ấy... em xin.

 

Chị Lan cười:

 

- Hương viết được đấy.

 

Anh Phương nhìn tôi bằng ánh mắt diễu cợt:

 

- Hương viết thì "chì" số dách... phải không Huy?

 

Thằng Huy nheo mắt:

 

- Chị Hương viết thì phải biết... lâm ly bi đát... hay đến nỗi người ta phải... để nhẹ... vào sọt rác.

 

Me mắng Huy:

 

- Huy, không được hỗn.

 

Trong khi tôi nước mắt lưng tròng. Tôi tức Huy và tôi tức cả mình, sao tôi mau khóc thế?

 

Anh Phương cười to:

 

- Văn sĩ chi mà mau nước mắt rứa. Hẳn văn của Hương đẫm những... giọt "châu".

 

Me lườm anh Phương:

 

- Phương cứ chế em. Hương định lấy bút hiệu gì chưa?

 

Tôi đáp:

 

- Chưa ạ!

 

- Thế bây giờ đặt bút hiệu cho Hương nhé!

 

Ý kiến của me được cả nhà tán đồng. Trong khi tôi ôn lại những bút hiệu mỹ miều.

 

- Để anh đặt cho Hương nhé! Anh đặt thì phải biết. À... à... để xem. Bé... ừ... Bé Mi... được đấy... Bé Mi... nghe dễ thương tệ me nhỉ!

 

Thằng Huy bao giờ cũng về phe anh Phương:

 

- Hoan hô... hay lắm lắm.

 

- Xí lắm, Hương chả thích.

 

Chị Lan phụ họa:

 

- Không đẹp tí nào cả.

 

- Theo me thì... quê ta ở Thi Lại. Hương lấy tên là Thi Hương vừa hay vừa có ý nghĩa.

 

Chị Lan quay sang tôi:

 

- Em thích không?

 

- Theo Hương thì Hương muốn lấy tên là... là... Thi Thi Thoại Hương... Thoại là tên con bạn thân của...

 

Tôi chưa nói dứt câu thằng Huy đã hét lên, giả theo giọng Bắc:

 

- Ối! Giời ôi...

 

Ba hiện ra ở cửa, hoảng hốt:

 

- Cái gì thế?

 

Cả nhà nhìn Huy sửng sốt. Huy ấp úng:

 

- Con... con... con...

 

- Con làm sao?

 

- Con... con kiến.

 

- Con kiến thì làm sao chứ?

 

- Con kiến... nó cắn con.

 

Cả nhà cười ồ. Nhất là anh Phương cười rũ rượi. Ba quay lên rồi, thằng Huy gắt:

 

- Không phải con kiến.

 

Anh Phương cười to hơn. Rồi cố nín, anh nói trong hơi thở:

 

- Chứ... cái... gì?

 

- Tại con nghe bút hiệu chị Hương hay quá chứ có con kiến nào đâu.

 

Tôi nhìn nó:

 

- Hừ, đáng tội.

 

Anh Phương chép miệng:

 

- Ôi! Thi... Thi... Thoại Hương... giời ơi! Sao mà đẹp đến thế. Ả! Hương này... Văn sĩ sao mà cái tên có mùi toán thế Hương...?

 

Me cười:

 

- Toán mà lại có mùi à?

 

Chị Lan cũng cười:

 

- Ham ăn có khác. Cũng như cái mũi con Hương mà nó bảo trông ngon ghê đó me!

 

Tôi lườm anh:

 

- Anh bảo toán ở chỗ nào... Tên người ta thế... Anh cứ chê Hương thì Hương lại mách ba cái chuyện... 

 

- Cho anh xin... cho anh xin...

 

- Có thế chứ... sợ liền đấy nhé.

 

Thằng Huy nói xen vào:

 

- Anh Phương sợ thì Huy nói cho nghe. Này... Thi Thi chẳng Thi bình phương là gì, cũng như B bình phương ấy.

 

- Thằng Huy nói đúng đấy. Nhưng tên của Hương cũng đẹp lắm chứ, đẹp như...

 

Tôi tức quá gắt:

 

- Anh bảo như cái gì?

 

- Như cái răng khểnh của Hương ấy.

 

Tôi chạy vụt lên gác. Trận cười đuổi theo tôi. Bất giác tôi bật cười. Tôi nghĩ đến tác phẩm của tôi và cái mộng văn sĩ. Niềm vui dâng lên... dâng lên...

 

 

THI THI THOẠI HƯƠNG     

 

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 75, ra ngày 15-8-1967)

 

 

 

Chiếc Lá Cuối Cùng

Thành phố New-york nổi tiếng là nơi sang trọng bậc nhất Mỹ quốc, suốt ngày nhộn nhịp người qua kẻ lại tấp nập mang 1 sắc thái vui tươi đẹp đẽ...

 

Nhưng ẩn trong thành phố hoa lệ ấy cũng có những khu phố tầm thường đơn giản không phù phiếm xa hoa ; đó là đời sống của những kẻ không nhiều tiền hoặc họ muốn đời sống họ mộc mạc hơn.

 

Trong một khu phố ít người qua lại, một khách sạn không mang tên gì, chẳng giàu lắm nhưng bề ngoài cũng khá sang trọng : Khách sạn này gồm bẩy tầng, ngoài quét một lớp vôi xám nay đã tróc đi nhiều chỗ làm cho ngôi nhà này thêm cũ kỹ. Ở đây nhằm vào xứ lạnh nên phòng càng cao thì càng rẻ tiền vì ở  tầng thượng bao giờ cũng lạnh hơn bên dưới. Lúc ấy trời đông giá rét, tuyết rơi nhiều, cái lạnh thấu đến tận xương buốt vô cùng.

 

Ở tầng thứ 6, có hai chị em ruột thương nhau lắm. Người chị tên Sue và cô em xinh xắn tên John Sy. Họ thuê căn phòng này hồi tháng trước. Cuộc sống bình thản trôi qua... Không may cho họ, một chứng bệnh trầm trọng đã đến với cô em gái John Sy. Lúc đầu không có gì nặng lắm, nhưng vì nghèo, chị Sue đã chạy chữa đến cạn tiền mà vẫn không trúng bệnh. John Sy buồn lắm, cô biết cô sẽ chết và ngày đó rất gần...

 

Giường nằm của nàng đặt ngay cạnh cửa sổ trông qua giàn nho leo trên tường nhà bên kia. Trong lúc buồn, cô John Sy đã đếm tất cả 24 chiếc lá. Bình minh hôm sau cô gái đáng thương kia đếm lại thì mất một chiếc, rồi một ngày sau nó lại vơi đi một chiếc lá nữa.

 

John Sy bỗng dưng thất vọng hơn trước, cô cho rằng cuộc đời cô gắn chặt vào giàn nho leo mỏng manh kia và chỉ còn có 22 ngày nữa thôi, chiếc lá cuối cùng sẽ rụng và cuộc đời cô sẽ kết thúc bằng một cái chết... 

 

John Sy mê sảng, trán nóng bừng, mặt đỏ gay, môi nàng mím lại, mắt nhắm nghiền, bất giác hai hàng nước mắt khẽ lăn dài xuống má...

 

Chị Sue thấy em mình khóc vội an ủi:

 

- Em John Sy yêu quí của chị, em đừng buồn, một ngày kia em sẽ hết bệnh mà, thôi em ráng vui lên đi...

 

John Sy nức nở:

 

- Không, em sẽ chết mất chị Sue ơi! Chỉ còn 22 ngày nữa thôi... em chết chị nhớ em nhiều nhá...!

 

Đến đây John Sy khóc tức tưởi. Nàng bị bệnh vi trùng thì ít mà bệnh tinh thần thì nhiều.

 

Chị Sue chỉ biết thở dài và im lặng tìm hiểu : chỉ còn 22 ngày... ồ lạ quá, Sue dòm khắp nhà không có gì chứng minh là 22 ngày nữa John Sy sẽ từ giã cõi đời. Chợt nàng nhìn ra cửa sổ : một giàn nho, nàng đếm thử... thì ra em nàng đã đếm những chiếc lá nho này đây mà sinh thất vọng. Sue đau xót lắm nhưng biết làm sao?! Càng ngày, tâm can John Sy càng héo tàn khô cạn, khối tuyệt vọng càng nặng nề khiến John Sy đau đớn muôn phần. Tử thần luôn luôn lởn vởn trong óc John Sy. Nàng sẽ chết...

 

Một ngày kia, John Sy đã đếm và chỉ còn thấy 5 chiếc lá nho... Còn 5 ngày nữa thôi, John Sy thiêm thiếp trên giường... tuyết rơi trắng xóa sẽ là màu tang cái chết của John Sy... nàng nghĩ thế và nhắm nghiền mắt lại.

 

Bỗng có tiếng đập phá chén dĩa và ghế bàn ở tầng trên tức là tầng thứ bẩy. Đây không phải là một người loạn trí mà là hành động của một kẻ đau khổ! Chàng họa sĩ da đen Behrman nghèo hơn chị em Sue nhiều, chàng mua một đĩa trái cây làm mẫu để vẽ, nhưng chưa xong bức tranh, Behrman cồn cào trong dạ, cái lạnh ác độc đã làm cho chàng họa sĩ tài ba cảm thấy mau đói. Chàng đói vô cùng. Trước kia chàng đã bao lần nhịn nhục, nuốt nước bọt cho qua, nhưng không, lần này thần đói đã dày xéo bao tử chàng!... Rốt cuộc Behrman đã ăn hết đĩa trái cây, tuy rẻ tiền nhưng rất quí với chàng. Khi ăn xong, nhìn lại bức tranh trên giá vẽ còn dang dở. Ôi! Mẫu vẽ biến mất rồi, chàng phải làm sao để bán tranh lấy tiền ăn qua ngày. Ác thay nền hội họa lúc đó chưa thịnh hành, chàng đã phải đổi nó để lấy vài xu hay một ổ bánh mì... cơn đói sẽ hoành hành chàng mãi. Đau khổ quá Behrman không thiết gì nữa, chàng đập đĩa trái cây, đạp bàn ghế, đá đổ lung tung và vô tình chàng xé bức tranh ra làm trăm mảnh, Behrman tức giận cho số kiếp không may của mình, chỉ trong một phút đau đớn mà cả sự nghiệp bao lâu chàng gầy dựng đã tan tành. Behrman ôm đầu rên rỉ...

 

Dưới này John Sy giật mình. Chị Sue muốn cho em mình an giấc vội đi lên căn phòng chàng da đen ở cạn tỏ đôi lời:

 

- Dạ kính chào ông.

 

- Thưa bà chuyện chi?

 

- Ông ạ, em tôi đau nặng lắm, nó cần sự yên tịnh, xin ông vui lòng làm nhẹ chút, cảm ơn ông lắm.

 

- Vâng, tôi sẽ làm vừa lòng bà - Behrman nhỏ nhẹ - hay là bà cho tôi xuống thăm em bà...

 

- Vâng, mời ông theo tôi.

 

Xuống đến phòng hai chị em Sue, Behrman nhẹ nhàng ngồi xuống ghế nhìn John Sy đang trăn trở trên giường, lâu lâu lại nhìn ra cửa sổ và thở dài. Behrman cảm thương John Sy và xin kiếu từ về phòng. Từ đó chàng không đập phá nữa mà nhất nhất cái gì cũng im lặng cốt để John Sy yên giấc.

 

Mỗi ngày, Behrman đều xuống thăm John Sy và tìm hiểu một bí ẩn gì để hầu chữa bệnh cho John Sy!

 

Phải chăng đó là một tình thương cao đẹp đã nẩy nở trong lòng chàng họa sĩ da đen đa cảm? Thấm thoát đã 3 ngày qua, giàn nho chỉ còn 2 chiếc lá. Vô tình John Sy đã than thở với chị mà câu đó đã lọt vào tai Behrman.

 

- Chị Sue ơi, hai ngày nữa em sẽ chết, chị xem, còn có 2 lá nho thôi, chị nhớ em nhiều nhé!...

 

Behrman gật gù nhẹ, không ai thấy, cái bí ẩn đã tìm được rồi : "chiếc lá cuối cùng!", chàng hiểu ngay, tinh thần John Sy đã đau khổ khi nhìn thấy 2 chiếc lá, 2 ngày nữa thôi... niềm vui lóe sáng trong đầu óc chàng họa sĩ da đen nhân hậu...

 

Đêm đó, John Sy đã mơ những giấc mơ hãi hùng và nàng chỉ thoi thóp vì mai đây chiếc lá cuối cùng lìa cành thì đời John Sy cũng kết thúc... Nhưng không, chiếc lá ấy không rơi mà vẫn còn mãi mãi... 

 

Chàng họa sĩ da đen thừa lúc ban đêm, đã dùng nét bút tài hoa của mình để tạo thành một chiếc lá thật xinh, thật giống. Để John Sy không mất, John Sy sẽ mạnh và chàng họa sĩ da đen có tấm lòng đẹp đó vui như ngày hội.

 

Nhưng một chuyện thương tâm đã xảy ra : Behrman đã đổi mạng mình để lấy lẽ sống cho John Sy. Lâu nay chàng đã bị sưng phổi, thế rồi trong một đêm lạnh buốt, chàng vẽ xong chiếc lá ấy thì tâm não chàng bỗng dưng đảo lộn, cái lạnh đã thấm vào phổi chàng, rồi tim Behrman như ngưng đập... một cái gì nghẹn ở cổ chàng, chứng sưng phổi trầm trọng! Chàng kịp nghĩ rằng mình sẽ chết và Behrman khóc thương cho ý định mình không thành, đó là ngày "xe duyên kết tóc cùng John Sy". Behrman tuyệt vọng, chàng gắng sức kêu lên hai tiếng "John Sy" và ngã gục. Chàng đã chết, mình tê cóng lại. 

 

Sáng đó, khi mở cửa ra thì John Sy ngạc nhiên khi thấy chiếc lá vẫn còn đó, bỗng dưng nàng thấy khỏe khoắn trong mình và bịnh dần thuyên giảm. Nhưng một sự lạ là sao hôm nay không thấy Behrman xuống thăm. Chị Sue mừng quá chạy bay lên phòng chàng họa sĩ da đen báo tin mừng, nhưng căn phòng trơ trọi... nàng gọi khan cổ vẫn không nghe tiếng trả lời. Chị Sue báo cho John Sy. John Sy buồn bã nhớ những lúc chàng Behrman ngồi bên giường an ủi và nàng tựa tay lên cửa sổ. Bỗng nàng nhìn xuống đất, một cảnh tượng đau thương hiện ra : một người đang nằm sóng soài, tuyết phủ một nửa và chiếc ghế ngả nghiêng vùi thân dưới tuyết... John Sy đau đớn, chàng họa sĩ da đen đã chết đi để lại cho mọi người niềm xót thương vô bờ bến và có ai biết chăng chàng đã mang khối tình cao đẹp ấy xuống tuyền đài muôn thuở!

 

 

Nguyên tác : Robert J. DIXON     

Phỏng dịch : KIM MINH        

 

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 51, ra ngày 15-8-1966)

Lối Về Quê Mẹ

Quân bỏ dép, mang chân không ra khỏi nhà, lững thững đi lên xuống, ngược xuôi, vòng vèo khắp vùng đất xung quanh mái nhà lá đơn sơ của gia đình chàng. 

Kể từ khi bãi học về quê, chiều nào Quân cũng giữ thói quen đi chân trần dạo quanh xóm làng, vì ở trên tỉnh ai cũng phải mang giày tây, cùng lắm sinh viên như chàng cũng phải đi dép da, dép sandal cho lịch sự, phải phép khi tới giảng đường, nên Quân đâm ra nhớ thuở nhỏ lúc còn chăn trâu, thả diều, bắt dế, có đứa con nít miền quê nào xỏ chân vô dép bao giờ, ngoại trừ dịp tết, mà nào cũng được mấy chốc, vì không thấy thoải mái, không quen.

Bãi học, có một số sinh viên rủ Quân nán ở lại thành phố để la cà quán xá, bát phố chiều chiều cho biết mặt mũi thủ đô, cho bằng bạn bằng bè, để có cái mà khoe khoang khi trở lại quê nhà, nhưng Quân đều từ chối khéo. Trước hết vì Quân không có rủng rỉnh tiền bạc như chúng bạn, thứ nữa vì thật ra trong thâm tâm, Quân vẫn là cậu bé miền quê như thuở nào. 

Quân thích ngắm ánh trăng rằm vòi vọi xuyên qua những tàu lá dừa bóng như thép hơn là ánh đèn đỏ xanh nơi đô thị. Quân ưa hương lúa, hương đồng cỏ nội thoang thoảng đê mê hơn là mùi nước hoa  hay son phấn ở chốn thị thành.

Càng gần tới ngày tựu trường, Quân càng bồn chồn, cồn cào trong bụng. Quân lo không còn đủ thời gian để tận hưởng những niềm vui thú của đồng quê, nên tối nào Quân cũng rủ rê đám bạn cũ và lũ trẻ cùng xóm tới chơi, vừa hát hò đàn đúm vừa nướng bắp nướng khoai và chuyện trò rôm rả. Bao giờ bà Năm má Quân cũng để dành những củ khoai lang, khoai mì bột nhất, những trái bắp, khúc mía ngọt nhất cho những buổi họp mặt này của Quân. Thỉnh thoảng bà cũng ngồi xuống góp vui dăm ba câu chuyện đời xưa với lũ trẻ. Bà cũng buồn khi thấy Quân lại sắp phải xa nhà, trở về thành phố để tiếp tục việc đèn sách.

Rồi cũng tới ngày Quân phải lên đường trở lại Sài Gòn vì sắp tới ngày tựu trường. 

Quân nắm chặt tay má, bịn rịn không nói nổi nên những lời tạm biệt. Má Quân dặn dò Quân những gì Quân cũng không nhớ nữa, vì mải đưa mắt ngắm như nhìn lần cuối trong đời cảnh vật thân yêu: Mái tranh xơ xác tiêu điều, còn đò nhỏ bên giòng sông bập bềnh những chùm hoa lục bình tím, những khóm dừa xanh mướt nên thơ...

Quân vác túi xách lên vai, quay người lại vẫy tay má tạm biệt mà mắt đỏ hoe. Bóng má xa dần xa dần khi chiếc xe đò chở Quân khuất tầm mắt, nhưng Quân vẫn cố ngoái lại nhìn hình ảnh gầy guộc, nhỏ bé, thân yêu của má trên lối về quê hương...

 

Trần Thị Phương Lan    

(Bút nhóm Hoa Nắng)      

 

Bé Mi Xinh Tươi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tối qua bé Mi

Nằm ngủ sớm ghê

Không như hồi trước

Cứ hay thức khuya.

 

Để chơi vớ vẩn

Hoặc coi ti vi

Cải lương, kịch, hát

Như người lớn kia. 

 

Chuông điểm 10 giờ

Bé đã ngủ khò

Sáng nghe chị gọi

Bé dậy tỉnh bơ.

 

Vươn vai duỗi tay

Ngáp vài ba cái

Mắt chẳng thấy cay

Miệng không thèm khóc.

 

Rửa mặt đánh răng

Rồi bé ăn sáng

Thay quần áo xong

Là Chích Chòe đến.

 

Trên cành cây cao

Chòe cất tiếng chào

Bé Mi ra ngó

Chòe cũng lạ sao.

 

Vì thấy bé Mi

Đồng phục chỉnh tề

Không như hôm trước

Nhăn nhó lè nhè.

 

Chòe bảo: "Trời ơi!

"Trông bé xinh tươi

"Như cô tiên nhỏ

"Ai cũng yêu thôi".

 

Rồi Chòe cất giọng

Hát mừng Mi ngay

Bài "Tiên bé bỏng"

Hay quá là hay...

 

              TRẦN THỊ TUỆ MAI

 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 126, ra ngày 1-7-1974) 

 

Kẻ Lường Bị Gạt

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

Ngày xưa, có một cụ... gà,

Khôn ngoan, mưu trí như là Khổng Minh

 

Trên cành lá, ngồi "nghinh" con cáo,

Chợt có tên cáo xạo lại gần.

Cáo ta lên giọng, lấy gân,

Đem lời đường mật mà tâng cụ gà

 

- Này cụ ạ! Chúng ta đoàn kết

Và chúng ta sẽ hết hận thù.

 Cùng thề "đất diệt trời tru"

Cáo, gà hai họ thiên thu hòa bình. 

 

Chúng ta quyết "đồng minh" mãi mãi,

Cụ gà ơi! Cụ hãy xuống mau.

Chúng mình kết bạn với nhau,

Cụ ơi! Cụ xuống mau mau đi nào.

 

Cụ gà: - Tôi biết bao cảm động

Khi các anh mở rộng tình thân

À, kìa! Hai chú chó săn

Nghe tin anh tới, chạy băng hướng này, 

 

Tôi sẽ xuống vui vầy bốn đứa...

Cáo giật mình kêu "ủa" rồi than:

Thôi! Tôi còn lắm việc cần

Chúng ta gặp lại những lần mai sau

 

Nói xong, cáo vụt mau tức khắc

Cụ gà nhìn nheo mắt cười khà:

- Đáng đời tên cáo, a ha!

Kẻ lường bị gạt thật là chẳng oan.

 

                                           Vân Thanh

                         Phỏng theo "Le coq et le renard"

                                       của La Fontaine

 

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 49, ra ngày 15-7-1966)

 

Dậy Đi Thôi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bé ơi trời đã sáng rồi

Bé mau thức dậy đi thôi bé nào

 

Mặt trời kìa đã lên cao

Ngoài kia bạn bé xôn xao đến trường

 

Chóng ngoan rồi chị sẽ thương

Dậy mau me đã phát lương ăn quà

 

Hôm nay là sáng thứ ba

Có hai môn : sử ký và công dân.

 

Dậy đi để kịp ôn dần 

Kẻo mà không thuộc khổ thân em à.

 

                                             PHƯƠNG VY

 

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 47, ra ngày 15-6-1966) 

Chuyện Của Bé

Bé vừa bước xuống xe, không vào chào "ba má" và các anh chị như mọi hôm, vội chạy lên phòng riêng, úp mặt vào lòng bàn tay khóc tức tưởi. Bé nhớ, bé thương bố mẹ bé và em Hân của bé kinh khủng. Nhưng biết sao hơn, bé đã lỡ làm con nuôi trong gia đình này gần một năm nay rồi. Vả lại tất cả mọi người ở đây... từ những người mà bé phải gọi là "ba má" đến anh Đức, chị Lan, và nhất là anh Linh ai cũng yêu thương bé cả, mọi người chiều chuộng bé từng li từng tí. Chị Lan thì luôn may áo đầm mới cho bé và may luôn áo đầm cho con búp bê của bé nữa cơ. Anh Đức thì hay mua cho bé đồ chơi mỗi khi đi học về. Còn anh Linh, anh Linh yêu bé nhất đấy... Dỗ dành những lúc bé hờn dỗi, dạy cho bé học, và ô mai là món thường xuyên mà anh đem về cho bé. Còn "ba má" ư? Chao ôi, cưng bé lắm. Mỗi lần đi làm về, "ba" đều tìm bé, ôm bé vào lòng và hôn lên trán bé... "Má" thì hay kể chuyện đời xưa cho bé nghe. Cái cảnh giàu có và sung sướng mà trước đây, lúc còn ở với bố mẹ, bé không tìm thấy. Bố bé thì đi làm suốt ngày, mẹ bé cũng thế, ở nhà bé chỉ được chơi với cu Hân, em bé. Nhưng em Hân của bé mặt mày lúc nào cũng lem luốc, chớ không sáng sủa như búp bê của bé. Bố bé thì đạp chiếc xe "cóc cách" chứ không đi xe hơi như "ba" bé. Nhưng cũng có đôi lúc bố mẹ làm cho bé và cu Hân sung sướng là... lúc mẹ bán hàng ế, đem về nhà một gánh chè khoai, món chè mà bé thích nhất, và hôm ấy bé mí lị cu Hân được một bữa no nê. Qua rồi, những hình ảnh nghèo đói, hiện tại thì bé được ấm no sung sướng lắm đến nỗi quên cả bố mẹ và cu Hân của bé.

 

Thuở trước, nhà nghèo quá, bố mẹ bé phải cho bé để một ông bạn giàu có đem về nuôi. Người mà bé gọi bằng "ba" bi giờ. Rồi bé lại đổi trường và đổi luôn cuộc sống. Hàng ngày, bé đi học bằng xe nhà, có ông tài xế lái, trưa lại rước bé về. Chiều thứ bảy, chủ nhật nào, "ba má" cũng dẫn các anh, các chị và bé đi xem hát, xem "cải lương" và ăn kem Mai-Hương, rồi có những bữa tiệc trong gia đình như: sinh nhật anh Đức, chị Lan, anh Linh hay bé chẳng hạn. Lúc đầu bé nhớ bố mẹ ghê lắm nhưng dần dần, sung sướng bé quên đi, vả lại lúc đầu ai ai cũng túc trực sẵn bên bé, hễ bé chực buồn, chực khóc thì tìm cách làm cho bé cười, bé vui... rồi bé chả còn thì giờ để nhớ đến bố mẹ, đến cu Hân nữa. Gần một năm rồi, bé thật hạnh phúc. Nhưng tình cờ, lúc nãy giờ tan học, ngồi trên chiếc xe hơi lộng lẫy màu đỏ chói, bé đang dựa mình vào đệm ghế xe, mồm "tóp tép" ô mai... bé bỗng thấy... dáng ai như bố bé và thằng cu Hân. Bé chợt níu tay bác tài, bắt bác phải dừng ngay xe lại... Ồ, đúng bố bé rồi, bố mặc sơ mi trắng đã ngả màu ngà, vá nơi lưng hai chỗ, bé nhìn rõ đấy chớ, thằng cu Hân đầu trần, chiếc quần "soọc" ngắn, ốm tong. Bố đang đạp xe đạp, thằng cu Hân phía sau, dáng đạp mệt mỏi... Bố và Hân thấy bé, bé chưa kịp gọi thì hai người bỗng lờ đi... Và bố rán sức đạp... Bé thương quá, lên tiếng gọi nhưng bố đã đạp xe vào một con hẻm chật chội. Bé thấy thằng Hân còn đưa đôi mắt to, đen, lại phía sau xe, lưu luyến nhìn bé... Bé khóc òa và bác tài đã vội nhấn ga...

 

*

 

Ngồi một mình trong phòng riêng, bé càng tức tưởi hơn. Xung quanh bé, nào giường đệm, nào bàn học xinh xinh, nào cái màn cửa đắt tiền.. Nhất nhất vật gì trong phòng bé cũng sang trọng cả. Bé tủi thân quá. Từ ngày bé về đây, bố mẹ không một lần ghé thăm... Trường hợp gặp bố hôm nay cũng như gặp mẹ... Hôm nọ, bé đang ngồi gọn trong lòng chị Lan trên sân thượng... Anh Linh đang cho từng miếng ô mai vào miệng bé... Bé chợt nghe thấy dưới đường, tiếng rao lanh lảnh. Bé vụt ra khỏi tay chị Lan, cúi nhìn xuống đường, rõ ràng là mẹ bé... Bé hét to: Mẹ, mẹ... Bà bán chè nhìn lên, bé thương cảm quá vùng chạy xuống nhà, mở cổng... thì dáng mẹ đã mất hút... Bé quay vào nhà thờ thẫn cả đêm hôm ấy... Đến hôm nay bé quên mất rồi, nhưng hình ảnh bố và Hân khiến bé nhớ đến ba người thân yêu ghê gớm... Sao mẹ, bố và Hân lại tiều tụy thế nhỉ? Vì nghèo khó, trời ơi còn bé, bé sang quá, giàu quá, tại sao bố mẹ và em bé phải nghèo, hở? Trong lúc bé thế này mà gia đình bé thế kia, bé bỗng thấy lòng thương bố mẹ và em nổi dậy mãnh liệt, sự ruột rà thân yêu và sang giàu đang cấu xé bé. Bỏ khung cảnh êm ấm ở đây để về với bố mẹ với em Hân ư? Hay đành bỏ ruột thịt của mình mà ở đây. Mẹ sinh bé, bố nuôi bé, và em Hân chơi với bé... Gia đình bé nghèo, không có bé, có lẽ buồn nhiều hơn. Nhà bé hoang vắng quá. Lâu nay, không có bé, Hân chơi với ai? Gánh chè ế mẹ đem về Hân ăn một mình đâu có hết. Giờ bé cảm thấy ngồi trên chiếc xe đạp "cót két" của ba để đi vòng quanh phố thì tuyệt. Nhưng làm sao đây? Giờ thì bé chẳng thích ở đây nữa, bé hổng thích xe hơi nhà lầu, đồ chơi gì nữa á! Hổng phải bé hổng thương "ba má" và anh Đức, anh Linh, chị Lan đâu, tại bé thương bố, yêu mẹ và nhớ bé Hân của bé ấy. Nhưng bé hổng biết làm sao để về nhà được, bé còn nhỏ quá. bé hổng có bao giờ giải quyết được chuyện gì xong xuôi cả á. Giá giờ bé lớn nhỉ? Bố mẹ ơi, bé nhớ bố mẹ lắm, bé yêu bố mẹ lắm, nhớ kinh khủng đi lận. Nhất là cu Hân... Sao Hân ốm quá? Hức, bé khóc lên... Và giờ bé hổng thích, hổng mong gì nữa hết, bé chỉ ước một điều duy nhứt là: được trở về với thiên đường hạnh phúc , có bố mẹ, có thằng cu Hân lem luốc và gánh chè khoai ế của mẹ bé... Bé chắp tay "Lạy Chúa... bé cầu xin", căn phòng vang tiếng nấc.

 

 

C.M T2      

 

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 93, ra ngày 15-7-1968)

 

Hiệp Sĩ Bị Đòn

Hiệp sĩ Long Hổ đang ung dung soi vào tấm kiếng cửa tủ áo để sửa lại khẩu súng lục và thanh kiếm vừa sắm được nhờ món tiền "lì xì" góp nhặt được trong mấy ngày Tết. Bỗng Hoàng Điền từ ngoài xồng xộc chạy vào lẹ như một ngọn thần phong, miệng nói thật lớn:

 

- Bớ cẩu tặc, mi dám cả gan vuốt râu hùm, bắt cóc công chúa Lan Hương. Hãy thử cùng ta so tài cao thấp, nếu quả mi có bản lĩnh hơn người?

 

Hiệp sĩ Long Hổ thản nhiên quay lại, nhún vai nở một nụ cười khiêu khích nói:

 

- Mi là ai mà dám đột nhập vào đây, ắt là tới số rồi. Bộ mi chưa bao giờ nghe danh hiệp sĩ Long Hổ hay sao?

 

- Ải ải, ta chính là Đại hiệp sĩ Hoàng Điền có nhiệm vụ tới đây để buộc mi phải trả lại Công chúa cho triều đình ngay tức khắc và muốn vẹn toàn sanh mạng, ngươi hãy hạ gươm đầu hàng ngay đi.

 

Long Hổ vỗ mạnh vào thanh kiếm đeo tòn ten ở ngang hông bình tĩnh đáp:

 

- Ta rất muốn trả lại Công chúa cho mi dẫn về, nhưng... xin lỗi, nếu thanh kiếm này nó ương ngạnh không chịu trả lời thì sao?

 

- Thì... hãy coi lưỡi kiếm của ta đây. Rẻng... Rẻng...

 

Hai nhà hiệp sĩ trứ danh không dằn được lửa hận thù đành mở đầu một cuộc tranh hùng ghê gớm. Cả hai cùng đem hết các môn kiếm pháp bí truyền ra sử dụng với quyết tâm áp đảo được đối phương... Lát sau Long Hổ đánh dồn Hoàng Điền lui về góc bàn ăn. Thấy chiếm được lợi thế, bất thình lình, Hổ quát lớn:

 

- Bớ Hoàng Điền, hãy coi đây, lưỡi bảo kiếm của ta lấy đầu mi đó.

 

Đồng thời Long Hổ vung mạnh lưỡi bảo kiếm, quay tít mấy vòng, khí thế cực kỳ hăng hái... Bỗng xoảng, xoảng... Hổ giật mình ngoảnh đầu lại. Thì ra chiếc bình bông quí giá đã bị thanh kiếm vô tình hất xuống đất bể tan thành trăm mảnh. Hoàng Điền hết hồn vía, vôi phi thân đi bài tẩu mã, quên vấn đề giải thoát cho nàng Công chúa.

 

Hiệp sĩ Long Hổ mặt tái như gà "cắt tiết" đứng ngẩn tò te trước đống mảnh vụn bình bông.

 

Nghe tiếng động, mẹ Hổ từ dưới bếp lên, thấy điên ruột, bà giật phắt thanh bảo kiếm quất cho Hổ một trận đòn nên thân và cấm hiệp sĩ Long Hổ không được dùng cơm tối hôm đó.

 

 

LÂM NGỌC TUẤN      

 

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 16, ra ngày 25-4-1964) 

 

Lời Ru Của Mẹ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tiếng hát mẹ ru con

Êm ái tựa trăng tròn

Ru con trong thổn thức

Ru con trong mỏi mòn

 

Tiếng hát mẹ lên cao

Lời mẹ ru ngọt ngào

Đưa con vào mộng đẹp

Giấc mộng đầy trăng sao

 

Tiếng hát mẹ yêu thương

Ru con suốt đêm trường

Bằng ca dao êm ái

Ca dao của quê hương

 

Tiếng hát mẹ nhẹ ru

Như tiếng sáo vi vu

Lời mẹ ru hiền dịu

Như những hạt mưa thu

 

Tiếng hát mẹ ngọc ngà

Len nhẹ trong hồn ta

Ru con bằng tiếng hát

Tiếng hát mẹ hiền hòa

 

Tiếng hát mẹ miệt mài

Ru con giấc nồng say

Ru con trong thương mến

Tóc đổi mầu nào hay

 

Tiếng hát mẹ ngân vang

Thánh thót tựa cung đàn

Vang lên trong đêm vắng 

Ru con ngủ miên man

 

Tiếng hát mẹ tuyệt vời

Ru con mãi không thôi

Lời mẹ ru tha thiết

Mẹ hiền ơi! Mẹ ơi!

 

                     THẢO CÒM

               (Áo trắng trường Chu) 

 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 100, ra ngày 29-7-1973)

 

Anh Hùng

(Viết cho tuổi trăng tròn 8)

 

Bài này có ý viết cho bạn trai, nhưng nếu các cô có đọc cũng không hại gì. Trái lại, biết đâu còn hiểu thêm về con trai đôi chút.

 

Nếu Thượng Đế đã đặt trong tâm hồn thiếu nữ một tình thương đặc biệt, để sửa soạn cho họ trở thành một bà mẹ sau này thì Người lại ban cho con trai chúng mình một chí khí mạnh mẽ, một khuynh hướng thích bảo vệ, một đôi mắt dễ thấy "ngứa" trước những bất công. Và để giúp chúng ta có thể thực hiện khuynh hướng thích bảo vệ, Người lại ban cho chúng ta một sức lực dồi dào, một đôi tay rắn chắc, một thân hình tráng kiện. Tất cả những cái đó khiến chúng ta tự hào, và không một người con trai lành mạnh về thể xác cũng như tâm hồn nào lại không ước mơ mình trở thành một người hùng, chuyên cứu khốn phò nguy, bảo vệ người yếu đuối. Có lẽ trong chúng ta không ai đã không một kỳ say mê Zorro vì những hành động nghĩa hiệp của chàng hiệp sĩ này. Hoặc chúng ta đã chẳng có lần ước mơ mình là một Trần Quốc Toản, một Quang Trung đó sao?

 

Ai cũng thích làm anh hùng cả, nhưng anh hùng không phải là dễ làm, không phải hễ muốn là được ngay. Muốn làm anh hùng phải có ý chí, phải có tập luyện và nhất là phải can đảm. Tiếc thay, làm anh hùng đã khó như vậy mà hiện nay không biết vì vô tình hay cố ý, nhiều người đã làm cho giới trẻ chúng ta có một quan niệm anh hùng rất lệch lạc qua ngôn ngữ hoặc một vài văn phẩm của họ.

 

Để mình kể cho các bạn nghe mẩu chuyện này nhé: một đám nam sinh đứng trên lầu đấu láo. Dưới sân trường hai ba cô nữ sinh đi lại, dáng khép nép như sợ bị ai "ăn thịt". Một vị nam sinh bô bô: "Đố thằng nào chọc được con nhỏ đó, tao gọi là anh hùng". Tức khí, một vị khác nhận lời liền và tiếp theo đó là một loạt sa đạn chế tạo bằng những mẩu phấn thừa rào rào bay xuống các cô làm mấy vị liền bà con gái này chạy tán loạn. Thi hành xong "thủ đoạn nghĩa hiệp", chàng kia mới quay lại hỏi cả bọn: "Thế nào, đã anh hùng chưa?". Ôi! Mấy vị anh hùng dưới suối vàng sao không sống lại mà tát cho cái tên vừa nói câu ấy mấy tát vì đã xúc phạm đến hai chữ anh hùng cao quý.

 

Hành động như trên không phải là anh hùng, đưa nhau đến trước cổng trường nữ sinh để tẩm quất nhau cũng không phải là anh hùng, bạo mồm bạo miệng trêu các cô càng không phải là anh hùng. Chắc có bạn đã muốn hỏi: "thế phải như thế nào mới là anh hùng?"

 

- Anh hùng là dám bất chấp mọi nguy hiểm để giúp đỡ kẻ cô thế, để đạp đổ mọi bất công, để chống lại những gì xấu xa, để duy trì và xây dựng những gì tốt đẹp.

 

Nói giống Việt Nam chúng ta không thiếu gì những anh hùng, những Lê Lợi, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Huệ... đã làm chúng ta hãnh diện không ít. Nhưng nếu cứ phải như các vị ấy mới là anh hùng thì... khó quá. Bạn ạ, những vị đó là đại anh hùng của dân tộc, làm sao chúng ta theo được, hơn nữa, cũng phải một phần nào nhờ vào thời thế, các ngài mới có được những chiến công hiển hách. Bạn ơi, mơ ước của chúng ta vẫn có thể thực hiện được, chúng ta vẫn có thể trở thành anh hùng được.

 

Với một tư thế nhỏ bé giữa xã hội này, với những công việc hằng ngày không lấy gì làm to lớn, chúng ta vẫn là một anh hùng, nếu chúng ta muốn và chúng ta cố gắng. 

 

Anh hùng là giúp đỡ kẻ cô thế và đạp đổ mọi bất công. Trong lớp, một anh bạn nhỏ luôn luôn bị các bạn khác bắt nạt. Bạn can đảm bênh vực người bạn ấy, bạn dám ngăn cản hành động vô ý thức của những người cùng lớp. Bạn là một anh hùng. Một anh trong lớp trông vừa xấu xí vừa học dốt, ai cũng chế nhạo và xa lánh. Bạn cũng không thích gì anh chàng này, nhưng để đem lại cho anh ta một niềm vui, bạn vẫn ân cần hỏi chuyện anh ta, mỉm cười hoặc vẫy tay chào khi thoáng thấy anh ta. Bạn là một anh hùng. Ra đường, thấy một cô nữ sinh đi Solex không may bị ngã, không dựng xe lên được, bên kia đường một bọn con trai vỗ tay cười. Bạn dám dựng xe lên hộ cô ta, bạn làm không phải vì muốn được cảm ơn, không phải vì muốn được người ta cảm phục, bạn hành động như thế chỉ vì một ý duy nhất là muốn giúp đỡ. Bạn là một anh hùng.

 

Anh hùng là dám chống lại những gì xấu xa, những xấu xa của môi trường bạn đang sống và những xấu xa của chính bạn. Các bạn của bạn có tật khắc những hình ảnh không thanh lịch trên bàn học ; thích nói những câu chuyện không lành mạnh. Phần bạn, tuy tài khắc của bạn còn giỏi hơn họ, tuy bạn nói chuyện còn giỏi hơn họ, nhưng bạn đã không làm, không nói như họ. Bạn còn không sợ bị chê là cù lần, là nhà quê để khuyên can họ. Bạn là một anh hùng.

 

Giáo sư ra một bài toán, bạn bí, không làm được. Thầy ra ngoài, nếu muốn bạn có thể xem tên bên cạnh, hoặc lấy sách ra để quay phim. Nhưng bạn đã không làm như vậy, thà nộp giấy trắng còn hơn. Bạn là một anh hùng.

 

Anh hùng là dám duy trì và xây dựng những gì tốt đẹp. Lễ phép với thày giáo, với cha mẹ, một số thanh thiếu niên bây giờ cho như vậy là quỵ lụy, không hợp với "tinh thần giới trẻ" (!) Bạn dám chống lại tư tưởng của họ để đối xử một cách phải lẽ với các bậc bề trên. Bạn là một anh hùng.

 

Bạn với thằng bạn vừa giận nhau vì một chuyện không đâu. Hai đứa đều muốn làm lành nhưng vì tự ái nên cứ "nhìn nhau không nói nên lời". Bạn dám dẹp bỏ tự ái để làm hòa trước, để xây dựng một tình bạn cao đẹp. Bạn cũng là một người anh hùng. 

 

Bạn thấy đó, không phải cứ thực hiện được những việc động trời, khai sơn phá thạch, đánh nam dẹp bắc, chúng ta mới trở thành anh hùng... Ngay trong đời sống bình thường của người học sinh, chúng ta vẫn làm anh hùng được. Bao nhiêu thí dụ kể trên giúp bạn có một quan niệm vững chắc và thật đúng về hai chữ anh hùng.

 

Và bạn ạ, bạn thật là một người hùng của tuổi trẻ, nếu bạn giữ được một tâm hồn trong trắng, không bị vẩn đục. Sống giữa một xã hội có biết bao quyến rũ lôi kéo bạn ra khỏi nếp sống tinh tuyền, bạn chống cự lại được, bạn không bị gục ngã, không bị xiêu lòng, bạn thật là một đại anh hùng. Đại úy Garçot nói: "trụy lạc là một điều bạc nhược, còn khiết bạch là một tình trạng anh hùng". Những người bằng tuổi bạn, họ tự hào đã trải đời, đã biết tận hưởng những cái đẹp của cuộc sống. Thực ra, họ chưa từng được hưởng một chút gì đẹp đẽ của cuộc đời cả, họ cũng không đáng tự hào, vì họ chỉ là một người hèn nhát, họ đã ngã gục trước những quyến rũ và đã bị dục vọng lôi kéo. Phần bạn, sống một cuộc sống trong trắng, bạn hãy tin rằng chính bạn mới chính là người được hưởng vẻ đẹp thần tiên của thời đôi tám. Bạn hãy hãnh diện vì bạn chính là một ANH HÙNG.

 

 

Quyên-Di         

 

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 72, ra ngày 1-7-1967)