Thành phố New-york nổi tiếng là nơi sang trọng bậc nhất Mỹ quốc, suốt ngày nhộn nhịp người qua kẻ lại tấp nập mang 1 sắc thái vui tươi đẹp đẽ...
Nhưng ẩn trong thành phố hoa lệ ấy cũng có những khu phố tầm thường đơn giản không phù phiếm xa hoa ; đó là đời sống của những kẻ không nhiều tiền hoặc họ muốn đời sống họ mộc mạc hơn.
Trong một khu phố ít người qua lại, một khách sạn không mang tên gì, chẳng giàu lắm nhưng bề ngoài cũng khá sang trọng : Khách sạn này gồm bẩy tầng, ngoài quét một lớp vôi xám nay đã tróc đi nhiều chỗ làm cho ngôi nhà này thêm cũ kỹ. Ở đây nhằm vào xứ lạnh nên phòng càng cao thì càng rẻ tiền vì ở tầng thượng bao giờ cũng lạnh hơn bên dưới. Lúc ấy trời đông giá rét, tuyết rơi nhiều, cái lạnh thấu đến tận xương buốt vô cùng.
Ở tầng thứ 6, có hai chị em ruột thương nhau lắm. Người chị tên Sue và cô em xinh xắn tên John Sy. Họ thuê căn phòng này hồi tháng trước. Cuộc sống bình thản trôi qua... Không may cho họ, một chứng bệnh trầm trọng đã đến với cô em gái John Sy. Lúc đầu không có gì nặng lắm, nhưng vì nghèo, chị Sue đã chạy chữa đến cạn tiền mà vẫn không trúng bệnh. John Sy buồn lắm, cô biết cô sẽ chết và ngày đó rất gần...
Giường nằm của nàng đặt ngay cạnh cửa sổ trông qua giàn nho leo trên tường nhà bên kia. Trong lúc buồn, cô John Sy đã đếm tất cả 24 chiếc lá. Bình minh hôm sau cô gái đáng thương kia đếm lại thì mất một chiếc, rồi một ngày sau nó lại vơi đi một chiếc lá nữa.
John Sy bỗng dưng thất vọng hơn trước, cô cho rằng cuộc đời cô gắn chặt vào giàn nho leo mỏng manh kia và chỉ còn có 22 ngày nữa thôi, chiếc lá cuối cùng sẽ rụng và cuộc đời cô sẽ kết thúc bằng một cái chết...
John Sy mê sảng, trán nóng bừng, mặt đỏ gay, môi nàng mím lại, mắt nhắm nghiền, bất giác hai hàng nước mắt khẽ lăn dài xuống má...
Chị Sue thấy em mình khóc vội an ủi:
- Em John Sy yêu quí của chị, em đừng buồn, một ngày kia em sẽ hết bệnh mà, thôi em ráng vui lên đi...
John Sy nức nở:
- Không, em sẽ chết mất chị Sue ơi! Chỉ còn 22 ngày nữa thôi... em chết chị nhớ em nhiều nhá...!
Đến đây John Sy khóc tức tưởi. Nàng bị bệnh vi trùng thì ít mà bệnh tinh thần thì nhiều.
Chị Sue chỉ biết thở dài và im lặng tìm hiểu : chỉ còn 22 ngày... ồ lạ quá, Sue dòm khắp nhà không có gì chứng minh là 22 ngày nữa John Sy sẽ từ giã cõi đời. Chợt nàng nhìn ra cửa sổ : một giàn nho, nàng đếm thử... thì ra em nàng đã đếm những chiếc lá nho này đây mà sinh thất vọng. Sue đau xót lắm nhưng biết làm sao?! Càng ngày, tâm can John Sy càng héo tàn khô cạn, khối tuyệt vọng càng nặng nề khiến John Sy đau đớn muôn phần. Tử thần luôn luôn lởn vởn trong óc John Sy. Nàng sẽ chết...
Một ngày kia, John Sy đã đếm và chỉ còn thấy 5 chiếc lá nho... Còn 5 ngày nữa thôi, John Sy thiêm thiếp trên giường... tuyết rơi trắng xóa sẽ là màu tang cái chết của John Sy... nàng nghĩ thế và nhắm nghiền mắt lại.
Bỗng có tiếng đập phá chén dĩa và ghế bàn ở tầng trên tức là tầng thứ bẩy. Đây không phải là một người loạn trí mà là hành động của một kẻ đau khổ! Chàng họa sĩ da đen Behrman nghèo hơn chị em Sue nhiều, chàng mua một đĩa trái cây làm mẫu để vẽ, nhưng chưa xong bức tranh, Behrman cồn cào trong dạ, cái lạnh ác độc đã làm cho chàng họa sĩ tài ba cảm thấy mau đói. Chàng đói vô cùng. Trước kia chàng đã bao lần nhịn nhục, nuốt nước bọt cho qua, nhưng không, lần này thần đói đã dày xéo bao tử chàng!... Rốt cuộc Behrman đã ăn hết đĩa trái cây, tuy rẻ tiền nhưng rất quí với chàng. Khi ăn xong, nhìn lại bức tranh trên giá vẽ còn dang dở. Ôi! Mẫu vẽ biến mất rồi, chàng phải làm sao để bán tranh lấy tiền ăn qua ngày. Ác thay nền hội họa lúc đó chưa thịnh hành, chàng đã phải đổi nó để lấy vài xu hay một ổ bánh mì... cơn đói sẽ hoành hành chàng mãi. Đau khổ quá Behrman không thiết gì nữa, chàng đập đĩa trái cây, đạp bàn ghế, đá đổ lung tung và vô tình chàng xé bức tranh ra làm trăm mảnh, Behrman tức giận cho số kiếp không may của mình, chỉ trong một phút đau đớn mà cả sự nghiệp bao lâu chàng gầy dựng đã tan tành. Behrman ôm đầu rên rỉ...
Dưới này John Sy giật mình. Chị Sue muốn cho em mình an giấc vội đi lên căn phòng chàng da đen ở cạn tỏ đôi lời:
- Dạ kính chào ông.
- Thưa bà chuyện chi?
- Ông ạ, em tôi đau nặng lắm, nó cần sự yên tịnh, xin ông vui lòng làm nhẹ chút, cảm ơn ông lắm.
- Vâng, tôi sẽ làm vừa lòng bà - Behrman nhỏ nhẹ - hay là bà cho tôi xuống thăm em bà...
- Vâng, mời ông theo tôi.
Xuống đến phòng hai chị em Sue, Behrman nhẹ nhàng ngồi xuống ghế nhìn John Sy đang trăn trở trên giường, lâu lâu lại nhìn ra cửa sổ và thở dài. Behrman cảm thương John Sy và xin kiếu từ về phòng. Từ đó chàng không đập phá nữa mà nhất nhất cái gì cũng im lặng cốt để John Sy yên giấc.
Mỗi ngày, Behrman đều xuống thăm John Sy và tìm hiểu một bí ẩn gì để hầu chữa bệnh cho John Sy!
Phải chăng đó là một tình thương cao đẹp đã nẩy nở trong lòng chàng họa sĩ da đen đa cảm? Thấm thoát đã 3 ngày qua, giàn nho chỉ còn 2 chiếc lá. Vô tình John Sy đã than thở với chị mà câu đó đã lọt vào tai Behrman.
- Chị Sue ơi, hai ngày nữa em sẽ chết, chị xem, còn có 2 lá nho thôi, chị nhớ em nhiều nhé!...
Behrman gật gù nhẹ, không ai thấy, cái bí ẩn đã tìm được rồi : "chiếc lá cuối cùng!", chàng hiểu ngay, tinh thần John Sy đã đau khổ khi nhìn thấy 2 chiếc lá, 2 ngày nữa thôi... niềm vui lóe sáng trong đầu óc chàng họa sĩ da đen nhân hậu...
Đêm đó, John Sy đã mơ những giấc mơ hãi hùng và nàng chỉ thoi thóp vì mai đây chiếc lá cuối cùng lìa cành thì đời John Sy cũng kết thúc... Nhưng không, chiếc lá ấy không rơi mà vẫn còn mãi mãi...
Chàng họa sĩ da đen thừa lúc ban đêm, đã dùng nét bút tài hoa của mình để tạo thành một chiếc lá thật xinh, thật giống. Để John Sy không mất, John Sy sẽ mạnh và chàng họa sĩ da đen có tấm lòng đẹp đó vui như ngày hội.
Nhưng một chuyện thương tâm đã xảy ra : Behrman đã đổi mạng mình để lấy lẽ sống cho John Sy. Lâu nay chàng đã bị sưng phổi, thế rồi trong một đêm lạnh buốt, chàng vẽ xong chiếc lá ấy thì tâm não chàng bỗng dưng đảo lộn, cái lạnh đã thấm vào phổi chàng, rồi tim Behrman như ngưng đập... một cái gì nghẹn ở cổ chàng, chứng sưng phổi trầm trọng! Chàng kịp nghĩ rằng mình sẽ chết và Behrman khóc thương cho ý định mình không thành, đó là ngày "xe duyên kết tóc cùng John Sy". Behrman tuyệt vọng, chàng gắng sức kêu lên hai tiếng "John Sy" và ngã gục. Chàng đã chết, mình tê cóng lại.
Sáng đó, khi mở cửa ra thì John Sy ngạc nhiên khi thấy chiếc lá vẫn còn đó, bỗng dưng nàng thấy khỏe khoắn trong mình và bịnh dần thuyên giảm. Nhưng một sự lạ là sao hôm nay không thấy Behrman xuống thăm. Chị Sue mừng quá chạy bay lên phòng chàng họa sĩ da đen báo tin mừng, nhưng căn phòng trơ trọi... nàng gọi khan cổ vẫn không nghe tiếng trả lời. Chị Sue báo cho John Sy. John Sy buồn bã nhớ những lúc chàng Behrman ngồi bên giường an ủi và nàng tựa tay lên cửa sổ. Bỗng nàng nhìn xuống đất, một cảnh tượng đau thương hiện ra : một người đang nằm sóng soài, tuyết phủ một nửa và chiếc ghế ngả nghiêng vùi thân dưới tuyết... John Sy đau đớn, chàng họa sĩ da đen đã chết đi để lại cho mọi người niềm xót thương vô bờ bến và có ai biết chăng chàng đã mang khối tình cao đẹp ấy xuống tuyền đài muôn thuở!
Nguyên tác : Robert J. DIXON
Phỏng dịch : KIM MINH
(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 51, ra ngày 15-8-1966)
