Thứ Tư, 16 tháng 8, 2017

Phải Tha Thứ


Tôi đã được dạy dỗ theo một gia phong nghiêm khắc, bất kỳ lỗi nào cũng phải chịu hình phạt. Các cụ cho như vậy là công bằng.

Năm 1921, mới ở trường ra, tôi được bổ làm y sĩ trong một bệnh viện trị các bệnh truyền nhiễm, tại một miền lạnh lẽo ảm đạm ở Northumberland. Tôi mới tới bệnh viện được mấy ngày thì một tối mùa đông người ta dắt vô một em sáu tuổi bị bệnh bạch hầu (diphtérie). Cuống họng em bị nhiều màng làm nghẹt và chỉ có một hy vọng nhỏ nhoi cứu em được là mổ khí quản (trachéotomite) tức thì.

Tôi thiếu kinh nghiệm một cách tai hại, chưa bao giờ làm việc giải phẫu giản dị nhưng quyết định đó cả. Trong gian phòng trống, ánh đèn yếu ớt, tôi rét cóng, run rẩy, gần muốn nôn mửa, nhìn dì phước già và một cô y tá độc nhất, tập sự, còn trẻ, đặt em nhỏ nghẹt thở lên bàn mổ.

Tôi lóng cóng cầm con dao mổ cuống họng ứ huyết của em. Càng thấy mình vụng về, tôi càng quyết thành công, cứu em bé gần chết ngạt đó. Sau cùng cặp mắt mờ vì mồ hôi của tôi thấy được khí quản trắng, bóng láng của em. Tôi đục một lỗ và một luồng không khí vô đầy phổi phập phồng của nó. Hai lá phổi bị ép phồng lên lần lần và đứa bé đã kiệt sức hồi tỉnh lại. Tôi vội vàng đút một cái ống vô, khâu lại, coi chừng cho người ta đặt em đàng hoàng vào giường, trong cái màn dưỡng khí. Hãnh diện vì thành công, tôi trở về phòng riêng.

Bốn giờ sau, vào lúc hai giờ sáng, tôi chồm dậy. Có tiếng gõ cửa. Cô y tá mặt tái mét, hoảng hốt ấp úng bảo tôi:

- Thưa bác sĩ, mời bác sĩ tới ngay.

Cô có phận sự canh đứa nhỏ, ngủ thiếp đi trên đầu giường nó, lúc tỉnh dậy thì thấy cái ống đã bị tắc. Đáng lẽ theo lời tôi dặn, rút ống ra, hút hết màng nhớt đi, công việc đó bất kỳ y tá nào cũng làm được, thì cô ta hoảng quá, quýnh lên, bỏ chạy, lỗi đó không sao tha thứ được. Khi tôi vô tới phòng thì đứa nhỏ đã tắt thở, gắng cách gì cũng không làm cho hồi tỉnh lại được.

Tôi thấy thế là toi một mạng người một cách lãng nhách, thật là một sự mất mát không sao đền bồi được. Nghĩ tới cái nỗi mình thành công như vậy mà chỉ vì sự biếng nhác, ngu xuẩn của một nữ y tá hoảng hốt, hóa ra hỏng hết, tôi giận sôi lên. Nhất định rồi, tai nạn đó sẽ chấm dứt đời y tá của cô ta. Tôi quyết tâm gởi Sở y tế trong miền một bản báo cáo để đuổi cô ta và cấm cô hành nghề nữa.

Đêm đó tôi thảo ngay bản phán quyết của tôi, giọng nghiêm khắc, cay độc. Rồi tôi cho kêu cô vô, giọng run lên vì giận, đọc lớn tiếng cho cô nghe.

Cô lặng thinh nghe tôi, vẻ mặt thiểu não. Cô gốc gác ở xứ Galles, chưa đầy 20 tuổi, gầy yếu, lợt lạt, hơi vụng về, có tật giật giật ở một bên má. Thiếu máu, thiếu ăn, cô vừa xấu hổ, vừa đau khổ, muốn té xỉu.

Cô không tìm cách gỡ tội, muốn gỡ tội, cô có thể viện lẽ rằng làm việc mệt quá. Sau cùng tôi bực mình, la lớn:

- Cô không nói gì cả sao?

Cô lắc đầu, vẻ khổ sở vô cùng. Rồi bỗng cô lí nhí trong miệng:

- Xin bác sĩ tha thứ cho tôi lần này.

Tôi sửng sốt. Ừ, tôi không hề có ý nghĩ đó. Tôi chỉ nghĩ đến việc trừng phạt cô thôi. Tôi trừng trừng ngó cô rồi xẵng giọng, đuổi cô ra, sau cùng tôi lý tên, niêm phong bản báo cáo.

Nhưng cả đêm đó tôi trằn trọc một cách lạ thường. "Xin bác sĩ tha thứ cho tôi lần này." Có một tiếng vang gì vo vo hoài trong đầu tôi : một tiếng thì thầm rằng sự công bình của tôi mọi sự công bình chứ chỉ là do cái lòng muốn trả thù ma ra thôi. Và tôi phát cáu tự nhủ tôi hoài : "Đừng làm cái trò xuẩn đó!"

Sáng hôm sau tôi lại hộc tủ, lấy bức thư ra xé bỏ.

Nhiều năm trôi qua. Thiếu nữ đã lầm lỡ tai hại đó đã thành y tá trưởng trong một viện nuôi trẻ em quan trọng nhất ở xứ Galles. Trong suốt đời y tá, bà ta đã tỏ ra là một mẫu mực chuyên cần, tận tâm. Đầu thế chiến tôi nhận được tấm hình chụp trong một cái hầm núp tránh bom, trên hình có một người đàn bà khoảng tứ tuần, bận đồng phục y tá trưởng, chung quanh có một bầy trẻ. Bà ta có vẻ mệt nhọc, nhưng bọn trẻ đều ngó bà, âu yếm tin cậy bà lắm.

"Xin Chúa tha thứ những tội lỗi của chúng con và chúng con xin tha thứ những người đã có lỗi với chúng con".

Lời cầu nguyện đó rất khó theo. Nhưng người nào thực tâm rán theo được, thì ngay ở cõi trần này, cũng đã được nhận phần thưởng rồi.


A. J. Cronin   

Bài này trích trong cuốn Ý CAO TÌNH ĐẸP 
do học giả Nguyễn Hiến Lê tuyển và dịch   


(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 93, ra ngày 10-6-1973)

Thứ Ba, 15 tháng 8, 2017

Đệ Nhất Buồn


Các em thân mến,

Trang Tóc Dài kỳ này chị đặc biệt dành cho tâm sự của chị Lê Nguyễn Mai Trắng, một tóc dài quen thuộc của TH.

Sau mùa thi Mai không may vướng phải... đệ nhất buồn. Trang Tóc Dài cũng muốn theo thông lệ có vài lời "chia buồn" với Mai, nhưng xem lại thì nỗi buồn đó đã bị các anh chị ở Tòa Soạn xúm vào "chia" hết rồi, chính Mai cũng chả còn miếng nào để kỷ niệm!

Vậy lại càng hay phải không các em?

Tiện đây chị nhắn chung : Trang Tóc Dài chờ đợi những ý kiến "đối lập" với chị Mai của các tóc dài khắp nơi. Chia buồn không được chị em mình sẽ chung vui vậy.

Chờ bài của các em,
HỒNG HẠNH    

ĐỆ NHẤT 
BUỒN
______________________ 
Lê Nguyễn Mai Trắng  

Các Tóc Dài yêu kiều, tha thướt và... quí phái (chứ sao!) thân mến.

Chiều thứ bảy 29-7 tại tòa soạn TH có một vụ... uy hiếp hội đồng mà chẳng ai hay biết. Việc quan trọng như vậy mà mọi người đều ngủ cả. Tóc Cụt Vi Vi, Tóc Cua Hà Tĩnh, Tóc Tăng gô Si Noa Nguyên Ly Tố và Tóc Dài Hồng Hạnh đã lập thành Ủy Ban Liên Hợp Bốn Bên xúm vào đòi xin Mai... tí buồn. Sau khi chia năm xẻ bảy nỗi buồn, trân trọng kính biếu mỗi người một "miếng", thì Ủy Ban ngẩn ngơ vì chả nhận diện được con nhà buôn huyền ấy. Thế là một lần nữa, Ủy Ban xúm nhau dí giấy bút vào người Mai bắt Mai phải tả cảnh hắn đàng hoàng. Trước một lực lượng hùng hậu như vậy, Mai dù là... mảnh hổ cũng phải bó tay. Các cụ ta có phán rằng : mảnh hổ nan địch quần hồ cơ mà. Vì vậy, Mai bị xách cổ quẳng vào trang Tóc Dài này, để lòng thòng tim sự (tâm là tim mà). Nhưng còn phải kê khai một lô lý do khác nữa, cho có vẻ... luật TH một tí. 

– Xét vì nỗi buồn không phải là thức ăn, nên giữ mãi trong bụng sẽ rất khó tiêu, đâm ra chứng... sình bụng, táo bón...

– Xét vì sau cái vui của "con nhà" Dược Sĩ Nguyễn Thái Hải, Tóc Cụt TH có cái miệng... quá rộng (cười hoài bảo sao lại chả thế!)

– Xét vì cần phải phát động "Chiến Dịch Giải Tỏa Đệ Nhất Buồn" Nên Mai thấy mình phải ra tay cứu vãn tình thế (trước hết là cho chính bản thân ta) để có cái bụng đúng thẩm mỹ, (ngực nở bụng thon chứ ai đời bụng nở ngực thon coi sao tiện?) để bộ máy tiêu hóa làm việc trơn tru, để miệng xinh của Tóc Dài thu hẹp bề khổ lại và để chẳng còn ai ôm đệ nhất buồn. Chịu nhé!

NGUYÊN NHÂN GÂY RA 
NỖI BUỒN:

Thi xong, chờ ngày nghe tin đậu (nếu ta không can đảm đi xem) hoặc là chờ ngày chiêm ngưỡng mỹ danh của mình trên tờ giấy (nếu chính ta vác mặt đi) ai lại chả náo nức, ai lại chả hy vọng. Thời gian ấy hồng huyết cầu luân lưu rầm rập trong người và hẳn bọn nó có chứa ít nhiều màu xanh (xanh hy vọng mà). Lại còn bao nhiêu mộng đẹp được dệt đi dệt lại, nhiều mục tiêu đang được nhắm vào. Đậu xong ta sẽ thế này, ta sẽ thấy thế nọ, đậu xong ta sẽ tiếu ngạo giang hồ làm thân phiêu lãng rày đây mai đó... Nhưng (đời là vạn chữ nhưng) đùng một cái, tin hồng như sét đánh ngang mày, cái tên đẹp đẽ của ta không có trên bảng "dàng". Ôi, tên ơi sao mi ắp-săng kỳ cục vậy? À hay đông người quá mắt ta hóa ra... điếc, không nhìn thấy gì, hoặc nhìn mà trông gà hóa cuốc. Thế nên mắt to lại to thêm để tìm tên. Quả là trời hại... gian thần. Tên ta họ bỏ vào xó xỉnh nào mất rồi. Sự thật phũ phàng, bốn chữ ghê rợn ấy giờ này ta mới hiểu rõ nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Ta còn đau hơn cô Bê-rét với liễn sữa. Bao nhiêu mộng đẹp tan tành ra mây khói, dù ta không nhảy cỡn lên, bao nhiêu mục tiêu chắp cánh bay vèo vèo, dù ta nhớ ta không có tặng cánh, thế là thôi, thôi thế đành thôi. Tú Xương còn đậu vớt bảng để được bà Tú Xương, chứ ta, chẳng có tí gì. Mỹ danh của ta bị quẳng vào sọt rác, trong khi tên bạn bè nằm chình ình cả đống... Thi hỏng mất rồi nên hụt... Ta buồn ta muốn khóc và ta đang khóc lẻ loi một mình, có ai muốn tin ta không?

NHỮNG HẬU QUẢ
TRẦM TRỌNG

1) Về mặt tinh thần : đại diện là con nhà Lương Tâm. Trước khi thi, hắn đã hăm he, đe dọa rầm trời thiếu điều... mẻ răng, rằng thì là : thi hỏng thì biết... thi hỏng thì biết... Vậy đó, mà vẫn cứ thi hỏng. Quả là coi Lương Tâm không ra cái thống chế gì sốt cả. Cho nên hắn vùng dậy đòi quyền... cắn. Ai bảo Lương Tâm không có răng? Có mạnh đi chứ. Đêm nằm ngủ mà nào có ngủ được, nhức nhối không bút mực nào tả xiết vì Lương Tâm cắn, xé, cấu, rứt... đủ mọi kiểu, cam đoan chẳng có một cuốn sears nào chụp được để làm mẫu. Nghĩ đến sự chăm sóc của ba mẹ, sự lo lắng của anh em (chưa kể sự dặn dò tỉ mỉ của một đấng Tóc Cụt ngoại hạng) tất cả đều chân tình, lại muốn khóc. Và đâm ra... ân hận. và đâm ra... chán đời. Đầu óc tối mò mò chỉ có mấy chữ... Vạn Thọ tố là sáng rực. Giá mà ta... chết đi nhỉ (eo ơi!) Hay nên thơ một tí... thà là giọt mưa vỡ trên tượng đá, còn hơn làm người mà bị quê cả cục tổ bố như vầy. Sao ta lại có thể "tồi" như thế nhỉ? Ừ, vậy cho nên Lương Tâm cắn rứt một cách niềm nở, làm ta đau khổ... muôn niên (dù ta không phải tên Duyên!)

Đã vậy con nhà Xấu Hổ lại hùa theo. Ta không còn tự nhiên như xưa nữa và thốt nhiên ta tự hỏi lòng : ta có còn là Tuổi Hoa không? Nói chuyện với ai cũng xấu hổ, vì chẳng còn chữ gì để nói ngoài hai chữ "thi hỏng", bạn bè hỏi thăm, em út thăm hỏi, gớm sao mà quê nặng thế không biết. Nhất là với đấng Tóc cụt ta... trót dại sao sao với hắn về mặt tình cảm. Eo ơi, xấu hổ không chịu được. Chẳng còn phương pháp nào tối tân hơn phương pháp... ẩn dật. thế là ta tu kỹ không thèm nhìn ai, dù dễ thương đến mấy. Đương nhiên ta biến thành một thứ sinh vật khác... con gián ống. Cứ ru rú mãi trong nhà. Đúng là ta không còn là ta nữa, nhìn lại mình đời đã xanh rêu.

2) Về mặt vật chất : ta buồn ta đi lang thang. Không, ta ở trong nhà chứ, nên không cần trang điểm. Mặc nó ra sao thì ra. Khi ta chẳng được... vui mấy thì ta hay nhăn mặt, lại giống một sinh vật khác... chú khỉ đột. Chưa kể những lúc được mời đi ăn cái này, uống cái kia, dù là lời mời thành thật để an ủi ta, tự nhiên ta cũng liệt vào cái loại làm bộ mời để mỉa mai, xiên xỏ, nên mặt ta nhăn thêm, tỏ vẻ phản đối một cách tiêu cực mà, vì ngôn ngữ ta lúc đó chỉ độc có hai chữ thi hỏng, còn nói năng được gì nữa. Trời sinh ra... cái mặt cũng tiện. Nhưng... đã nhăn thì làm sao... thẳng được, lại giống thêm thứ khác, không phải sinh vật, động vật gì đâu mà là... xuất vật dụng. Giống... cái bị bà già. Và khi ta chẳng đặng vui thì thức ăn có ngon, bữa cơm đầy chất bổ, ta vẫn cứ nuốt mãi không vào. Cổ họng tự động thu hẹp. Ta nhai cơm như là... bò nhai lại. Lúc ấy hậu quả tàn khốc hơn. Tóc ta bắt đầu... rụng, vì thiếu sinh tố. Mưa thân ái trên tay. Mưa rơi đều trên tóc. Tóc nhớ ai tóc mọc dài. Mặt nhớ ai muốn khóc. Thi vị là thế. Đàng này tóc chả nhớ ai cả, nên tóc làm một màn "Còng tre". Chẳng may cho Tóc Dài nào lỡ húi như tóc con trai thì lâu ngày đầu chỉ có nước... đánh vẹc-ni cho tăng thêm phần bóng bẩy, (mốt mới của Tóc Cụt Nguyên Ly Tố) Còn Tóc dài nào để... tóc dài (khó nói quá!) thì tương lai gần, mớ tóc rậm rạp như rừng già Phi Châu sẽ chỉ còn lại vài sợi lưa thưa như tơ liễu buông mành, có thể đếm được. Nói đến mắt, mắt không nhớ ai mà mắt cũng khóc, cũng ngập lụt. Mãi rồi từ mắt nai to ngơ ngác sẽ biến thành mắt... heo quay (mắt heo đã là ghê rồi, mắt heo quay thì sao các Tóc dài nhỉ?) chả hiểu mắt có còn ngập ngừng chim sẻ để nhìn đời nhè nhẹ mây nghiêng không, hay là... chỉ thấy một chân trời tím ngắt? Rồi đến mũi khóc thì mũi đỏ, mà mũi đỏ thì giống... cà chua, còn ra thể thống gì.

Ấy là chưa kể đến làn da mịn màng xinh xắn khi xưa, nay vì quá sầu khổ nên tang thương biến đổi. Các hạt mụn thi nhau trăm hoa đua nở, phát triển cộng đồng, cắm dùi trên mặt ta. Khi không mà gương mặt như gương sen (thật ấy chứ!) hay "địa lý hình thể" một chút thì ta có thể bảo rằng mặt ta là... chi nhánh của Nhật Bản, chi nhánh của quần đảo Nam Dương, Phi Luật Tân...

Đó chỉ là sơ sơ vài khía cạnh thẩm mỹ thôi đó, nói nhiều ra, e Tóc Dài chúng mình... xấu xí quá chăng? Dù đây là phần đất cấm, dành riêng cho Tóc dài, nhưng ai che được mắt mũi của các đấng Tóc Cụt? Thi hỏng cũng ảnh hưởng đến Tóc Cụt chứ không phải riêng Tóc Dài không đâu, nhưng vì trang Tóc Cụt còn nằm trong bóng tối, chưa ai khai khẩn đất hoang nên chả dám lạm bàn. Vì vậy Tóc Cụt chắc chắn có... đọc ké. Ta phải cẩn thận. Tiếp tục. Một ngày nào chợt nhớ đến gương lược (thật ra bọn mình có quên chúng bao giờ đâu nhỉ?) ta sẽ giật mình kinh hoàng : Than ôi, đây có phải là ta chăng? Ta mà cứ như là... ai. Đầu bóng nhẵn hay lơ thơ dăm ba cọng tóc, mặt khi giống khỉ đột khi thành cái bị bà già, mắt heo quay, mũi cà chua lại đính kèm thân phận con gián ống nữa. Trời ơi, tàn tạ hết mức rồi. Tàn một kiếp... (thêm tên của mình vào cho... thấm thía thí dụ như Mai thì "tàn một kiếp... Mai" có phải không?

LỜI CUỐI CHO MỘT
 CUỘC... TRÌNH BÀY:

Khi ta thi hỏng, ta buồn, ta sẽ đâm ra xấu xí (còn kém mỗi Chung Vô Diệm) và chẳng còn làm nên non nước gì. Nhưng (lại nhưng! ta phải anh dũng hét rằng : Cóc thèm buồn! Phải, thế mới là phải phải. Thua keo này bày keo khác. Chẳng lẽ trời lại đi hại... trung thần như ta. Chị của Mai, Chị Thu Hippy ấy, có nhắn nhủ rằng : phải đi thi với tinh thần thế vận hội, trước khi thi, chuẩn bị tập dượt kỹ càng, trong khi thi mang hết sức mình ra đối chọi. Sau khi thi kết quả sao cũng kệ. Vui thì hân hoan tiếp lấy. Buồn thì chấp nhận niềm nở. Có thế mới vững lòng, sống để ăn được (chứ sao, sống không ăn thì chết toi còn gì) Tóc Dài nào ôm mối hận thi hỏng hãy vứt đi để làm lại cuộc đời. Hay tốt hơn hợp tác cùng Mai phát triển chiến dịch "giải tỏa đệ nhất Buồn", trang Tóc Dài sẽ đón nhận và phân phối đi cho bà con TH mỗi người một ít mang hộ. Thế là còn may đấy, Tóc Dài còn có nơi để giải tỏa chứ còn Tóc Cụt một khi đã... lọt đài, mối sầu canh cánh bên lòng, biết tỏ cùng ai. Trân trọng nhắc lại lần nữa "trang Tóc Cụt chưa có". Nhớ nghe. Buồn thì là hung thần tàn phá sắc đẹp vui là liều thuốc bổ. Ta còn thi khóa hai mà lo gì. Quẳng gánh buồn mà... vui sống chứ. Thôi ghé sang hàng của Cụ Đầu Bò một chút : Cụ Đầu Bò ạ, bán cho nhà cháu... năm đồng nụ cười, lựa nụ nào tươi đó nhá.


LÊ NGUYỄN MAI TRẮNG    


(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 207, ra ngày 15-8-1973)

Thứ Hai, 14 tháng 8, 2017

Đứa Con Nuôi


Điệp khoan khoái ngồi xuống chiếc băng gỗ trống kê dài theo vách tường nhà bán vé, cũng là nhà để hành khách nghỉ chân đợi “bắc”. Đặt hộp dụng cụ đánh giày kế bên mình, Điệp sung sướng nghĩ đến số tiền kiếm được sau buổi sáng hôm nay.

Điệp vui vẻ nhìn quanh. Không khí ồn ào của bến bắc mấy phút trước không còn nữa. Xe cộ, hành khách đã xuống bắc cả rồi. Thỉnh thoảng có vài người đến trễ vội vàng mua vé, vội vàng chạy xuống cầu để đi kịp chuyến bắc sắp sửa rời bến dưới kia. Trong số người đó, Điệp bỗng chú ý đến một ông mới bước vào. Với hai chiếc giỏ trĩu nặng, người ấy bước đi có vẻ khó nhọc lắm. Tự nhiên Điệp muốn giúp ông ta một chút.

Đợi người đàn ông mua vé xong, Điệp đến bên ông ta và hỏi:

– Thưa ông, chắc ông định đi chuyến bắc nầy?

– Phải. Nhưng không biết có kịp chăng đây?

– Ông để cháu xách hộ một giỏ. Mình đi mau một chút chắc kịp.

– Ồ, cám ơn em!

Điệp liền nhấc lấy một giỏ.

Người kia cũng xách giỏ còn lại cùng bước đi thật nhanh. Sau cùng cả hai đặt chân lên bắc, đúng lúc bắc từ từ tách bến.

Người đàn ông vừa thở vừa nói:

– Nếu không có em, chắc tôi bị trễ chuyến nầy đa. Đi chuyến sau nhằm bắc nhỏ, nắng chết thôi!

Chọn chỗ ngồi xong, người ấy định trao cho Điệp ít tiền để tỏ ý biết ơn, nhưng Điệp đã mỉm cười nhỏ nhẹ:

– Cám ơn ông cháu không dám nhận ạ. Việc nầy cháu vẫn thường làm, có đáng chi?

Và lẩn đi nơi khác ngay.

Điệp ra trước mũi bắc, đứng tựa bao lơn, nhìn cảnh vật trên sông.

Bắc chạy nhanh, xa dần bờ Rạch Miễu để tiến sang bến Mỹ Tho. Gió thổi lộng làm tan sự oi bức của buổi trưa hè. Nhà cửa khuất dần sau ngàn cây lá, để trả lại sự hoang vắng cho dòng sông. Trên bờ, trên những cù lao, bần mọc san sát, kéo dài thành những vệt xanh thẫm, lặng lẽ, hoang vu thế nào! Nước lớn, dòng sông Cửu dạt dào trôi chảy, sóng gợn nhấp nhô lấp lánh phản chiếu ánh mặt trời như chứa đựng muôn ngàn vì sao sáng từ trên trời rớt xuống đây trốn lánh ánh nắng tươi nồng. Xa xa, một chiếc thuyền con. Tít tận chân trời, đôi cánh buồm nâu thấp thoáng. Nếu không có tiếng máy bắc nổ đều đều, tiếng cười nói, tiếng rao hàng, có lẽ cái cảm giác yên vắng sẽ thấm thía biết mấy.

Điệp đang vươn vai hít thở không khí trong lành, bỗng nghe có tiếng gọi, rồi một cậu bé cũng mang hộp đánh giày như Điệp, từ đâu tiến lại cười hỏi:

– Sao không lo kiếm mối, đứng đây làm chi Điệp?

Điệp vui vẻ đáp:

– Từ sáng tới giờ tao kiếm cũng khá nên muốn nhường mầy đấy chứ! Sao, mầy được bao nhiêu, Tư?

Tư xịu mặt:

– Chẳng được “một đôi”!

– Thế à?

Điệp ngẫm nghĩ một chốc, rồi móc túi lấy mấy đồng giúi vào tay Tư:

– Tao chia mầy một ít đây.

Tư cảm động:

– Nhưng…

– Mầy cứ lấy. Anh em mình giúp đỡ nhau mà. Lúc khác tao túng thì mầy giúp lại.

Vừa khi đó, chợt có tiếng kêu bực dọc gần đấy. Đôi bạn cùng quay lại. Sau lưng Điệp, một cậu ăn mặc bảnh bao đang nhăn nhó vì bị một đứa bé bán báo giẫm phải đôi giày nhẵn bóng của mình. Cậu ta quắc mắt nhìn thằng bé:

– Đi thế hả? Phủi mau!

– Xin lỗi anh, em…

Đứa bé nói, và đứng tần ngần chưa biết tính sao. Thình lình, cậu nọ vung tay tát vào mặt nó. Nhưng nó tránh được. Bàn tay cậu nọ trượt đi, vụt ngay vào cây thang sắt của chiếc bắc. Vừa đau vừa tức, cậu ta toan đuổi theo thằng bé lúc ấy đã phóng chạy đi. Bất ngờ, Điệp nhảy tới kéo tay y lại. Quay nhìn Điệp, y tức giận hỏi:

– Anh muốn gì?

– Xin anh tha lỗi cho thằng bé. Nó vô ý một chút, đâu đáng tội để anh đánh đập.

Cậu ta định cãi lại, nhưng nhìn thấy dáng vóc khỏe mạnh của Điệp, và cũng nhận ra quanh đây không ai thích hành động của mình, nên chỉ hằn học nhìn Điệp, rồi bước đi nơi khác.

Quay về chỗ cũ, Tư bảo:

– Thằng Lâm phách láo ấy, mầy binh nó làm gì chứ?

– Dù nó hay là ai, tao cũng không chịu được khi thấy lớn hiếp bé, Tư à.

Điệp dứt lời, bỗng thấy một bàn tay ai đặt lên vai mình. Thì ra ông hành khách mà Điệp vừa giúp ban nãy. Điệp cung kính hỏi:

– Thưa ông cần chi cháu?

Người ấy mỉm cười:

– Không có việc chi. Tôi muốn trò chuyện, làm quen với em, vậy thôi.

Tư bảo Điệp:

– Thôi mầy ở đây, tao đi kiếm mối.

Đợi Tư đi khuất, người đàn ông vỗ vai Điệp:

– Em là đứa trẻ tốt. Em hiện trú ngụ nơi đâu? Cha mẹ vẫn khỏe chứ?

Điệp đáp:

– Dạ, cháu mồ côi ông ạ!

– Ô, tội nghiệp! Thế quê em ở đâu?

– Thưa, ở Phú-an-Hòa.

– Phú-an-Hòa hả? Ủa, quê tôi cũng đấy. Em có thể nói tên cha mẹ em chăng? Không chừng tôi biết gia đình em đó.

– Ba cháu là Hai Như, thưa ông.

Người đàn ông bỗng nhìn Điệp trân trối:

– Chèng ơi! Thế ra con của bạn thân tôi đây mà. Sao lại ra nông nỗi nầy, cháu?

Điệp cũng sửng sốt hỏi lại:

– Chắc ông là thầy Sáu mà ba cháu vẫn thường nhắc?

– Phải, đúng rồi cháu ơi!

Điệp buồn rầu kể:

– Sau ngày ra tỉnh, ba cháu đi làm thợ hồ, rồi chẳng may bị tai nạn mất đi. Cháu đang học phải thôi, lo đánh giày. Mới đây má cháu lại mất vì bịnh dịch nữa!

Thầy Sáu cúi đầu, trầm ngâm một lúc lâu rồi ngẩng lên bảo:

– Thôi cháu hãy về ở với bác nhé!


Điệp đã được thầy Sáu nhận làm con nuôi, đem về nuôi dưỡng, cho ăn học tử tế. Thầy Sáu xem Điệp như con đẻ, vì nghĩ đến tình bạn thân thiết với cha Điệp ngày xưa, và cũng vì Điệp là một cậu bé rất tốt. Thật vậy, Điệp đã sống bơ vơ, chung đụng với đám trẻ chẳng giáo dục, mà còn giữ được đức tính do cha mẹ, do thầy dạy bảo khi xưa, quả thật là đáng quí.

Nhưng tình thương Điệp chỉ có trong lòng thầy Sáu, còn đối với cô Sáu, vợ thầy, và Tính, đứa con ruột độc nhất của thầy, thì trái lại hẳn.

Cô Sáu tỏ ra hết sức bực mình vì sự tốn kém do nơi Điệp: Nào tiền ăn, tiền mặc, tiền học… tự dưng mất đi vì một đứa trẻ không bà con thân thích, chẳng là vô lý lắm sao? Do những ý nghĩ trên, cô Sáu muốn Điệp phải làm một cái gì để trả. Và rồi hiện giờ Điệp vẫn được biến thành một đứa đầy tớ, mặc sức cho cô Sáu hành hạ. Điệp vẫn được đi học đấy, nhưng khi về nhà là phải làm việc quần quật, chẳng được ở không tí nào.

Phần Tính, lòng oán ghét Điệp lại càng sâu cay hơn nữa. Bởi lẽ Điệp đã về đây để chia sớt bớt tình thương cha con giữa thầy Sáu và cậu. Vì thế Tính luôn tìm cách hành hạ Điệp cho bõ ghét.

Thầy Sáu có biết chi đến thảm cảnh của Điệp? Ngày tối thầy chỉ lo cần cù với công việc của mình.
Trong khi đó, Điệp nhẫn nhục hứng bao sự bạc đãi ấy, mà không một lời than vãn. Điệp cho mình được sống như thế là may mắn lắm rồi.

Điệp cố học và tỏ ra không phiền giận chi, sau những lần bị mẹ nuôi đánh mắng. Chính cử chỉ nầy đã khiến cho cô Sáu đôi khi nghĩ lại cũng xót thương, hối hận. Nhưng rồi Tính, với những lời gièm pha, Tính đã làm cô Sáu lại ghét giận Điệp hơn. Như câu chuyện đã xảy ra hồi sáng nầy…

Vì hôm nay chúa nhựt nên Điệp, Tính đều được nghỉ học. Lúc hơn tám giờ, thầy Sáu vừa đi vắng có việc gấp, cô Sáu và Tính chưa thấy dậy. Như lệ thường, Điệp mang đĩa tách uống trà ra lu nước trước hiên để chùi rửa. Đang làm viêc ấy, Điệp bỗng nghe có tiếng gọi ngoài cổng. Điệp ngạc nhiên nhìn ra, và vui vẻ kêu lên:

– A, Tư! Vào chơi!

Đoạn Điệp chạy ra mở cửa kéo bạn vào, rồi vừa tiếp tục công việc vừa hỏi thăm rối rít:

– Mạnh hả Tư? Sao lâu quá không lại thăm tao? Tao nhớ mầy lắm đó!

Tư tươi cười:

– Vậy chứ tao không nhớ mầy à? Trước tao không lại thăm mầy vì chưa biết nhà. Vả lại bây giờ mầy giàu rồi, biết có phiền mầy không?

– Ê, đừng nói vậy! Lúc nào tao cũng không quên tình bạn giữa hai đứa mình đâu.

Điệp đã rửa xong bộ đồ trà thứ nhứt, nên toan đứng dậy đem vào cất. Nhưng Tư bảo ngay:

– Để tao đem vào cho. Tao vào trong được chứ?

– Sao không? Nhưng để tao.

– Anh em lâu ngày gặp nhau, tao muốn giúp mầy một chút xíu cũng không được sao? Đem để trên bàn kia chứ gì?

Điệp đành trao bộ đồ trà cho bạn:

– Ừ, thì đây. Cám ơn mầy.

Tư đỡ lấy đem vào trong. Điệp múc nước rửa bộ còn lại. Song khá lâu mà chưa thấy bạn trở ra, Điệp gọi vọng vào:

– Làm gì lâu thế Tư? Đặt trên bàn tròn ấy mà.

Vừa dứt lời, Điệp bỗng nghe có tiếng đổ vỡ đánh xoảng bên trong. Tái mặt, Điệp bước nhanh vào, và gặp ngay Tư hoảng hốt đi ra.

– Gì thế?

– Bể rồi.

– Bể gì?

– Lọ cắm hoa!

– Chết!

Điệp kêu lên. Nghĩ tới nét mặt giận dữ của cô Sáu, nghĩ tới những đường roi vun vút quật vào mình, Điệp thấy rủn cả người. Ngay lúc đó Điệp muốn thoi vào mặt Tư hai ba đấm. Nhưng chẳng hiểu sao Điệp lại bảo nhanh:

– Thôi, mầy hãy về ngay, để tao!

Tư nói như muốn khóc:

– Khổ quá! Tao thấy đẹp, cầm lên coi, trật tay…

Điệp gắt:

– Biết rồi, đi đi, không thì khốn cho mầy!

Tư đành bước ra cổng, vừa đi vừa ngó ngoái lại.

Mãi lúc nầy cô Sáu và Tính mới chợt thức. Cả hai bước ra, nhìn thấy cảnh đổ vỡ như vậy đều sửng sốt. Sau cùng, cô Sáu rít lên:

– Tính, lấy cây roi cho tao!

Và tiếp đó, một trận đòn diễn ra dữ dội. Điệp oằn oại dưới lằn roi không thương xót. Chỉ một chốc nữa thôi, có lẽ Điệp sẽ chết ngất đi trong đau đớn.

Song may thay, thầy Sáu đã vừa về kịp.Thầy nhảy lại giằng lấy con roi trên tay vợ, hỏi to:

– Việc gì làm dữ thế?

Cô Sáu chỉ những mảnh lọ vỡ, hổn hển đáp:

– Thì cậu xem đó. Đứa con của cậu làm thế đó.

– Đã lỡ bể, mợ đánh nó như vậy rồi lọ có lành lại không chứ? Điệp, đi rửa mặt, rửa mày đi. Từ nay cẩn thận một chút nghe không?

Điệp thút thít khóc, lầm lũi đi xuống nhà sau. Thầy Sáu quay sang vợ:

– Mợ sao nhẫn tâm quá! Nếu thằng Tính làm bể, mợ có đánh đập như vậy không?

Cô Sáu cúi đầu lặng thinh. Tính bỗng nói:

– Ba đừng che chở cho ảnh làm chi. Việc nầy ảnh cố ý chứ không phải vô tình đâu. Con nghe ảnh than phiền là ở nhà mình bị bó buộc. Nay chắc ảnh đập cái lọ nầy cho má rầy mắng đặng có cớ bỏ đi đó mà!

Thầy Sáu nạt lớn:

– Mầy chỉ nói bậy thôi!

Nhưng thật ra lời nói ấy cũng khiến thầy nghi hoặc. Rất có thể như vậy lắm, vì xưa nay những đứa trẻ hoang ít chịu tuân theo một kỷ luật nào. Thầy Sáu nghĩ vậy, nên lúc Điệp trở lên, thầy nghiêm nghị đưa mắt nhìn như dò xét. Điệp bắt gặp cái nhìn ấy, và cảm thấy dường như tình thương của cha nuôi đối với mình đã mất đi phần nào. Tự nhiên Điệp đau nhói trong tim.

Do trận đòn ban sáng, trưa nay Điệp không dùng cơm được. Xế chiều, Điệp lại thấy người hâm hấp sốt, có lẽ lại phải bịnh chăng?

Cô Sáu không bắt Điệp phải làm lụng như mọi ngày, cũng không hề nhắc đến tên Điệp. Điều đó khiến Điệp càng khổ sở hơn.

Điệp buồn bã ra ngồi ủ rũ trước thềm nhà, ngẫm nghĩ cho số phận mình mà chua xót. Đang đắm hồn trong sự suy tư, Điệp bỗng nghe có tiếng gọi bên ngoài:

– Tính ơi, Tính!

Điệp bước ra, và đứng dừng lại ngạc nhiên khi thấy rõ người gọi. Đấy chính là cậu trai bảnh bao kiêu hãnh, Điệp đã gặp dưới bắc lúc trước.

Điệp hỏi:

– Anh muốn tìm ai?

Rất thản nhiên, cậu ta nói:

– Tôi muốn gặp Tính. Tính có ở nhà không?

Điệp đáp gọn:

– Có lẽ không.

– Ô, chắc anh lầm, Tính kia!

Thật vậy, Tính vừa từ trong bước ra. Điệp cau mày, khó chịu quay vào.

Sau một lúc trò chuyện với bạn Tính trở vào trong bảo Điệp:

– Má có hỏi, anh nói tôi đi chơi một chút nhé!

Điệp hỏi:

– Đi đâu vậy?

– Đi tắm.

– Tắm sông hả? Ấy, coi chừng!

– Mặc tôi!… À, tại sao anh bảo với thằng Quí, bạn tôi, là tôi đi vắng?

– Vì tôi không muốn Tính giao thiệp với tên đó. Nó không tốt đâu!

Tính cười to:

– Thế à? Anh có biết nó nói với tôi về anh ra sao không? Nó bảo, anh là một thằng du côn.

Nói xong, Tính đi nhanh ra ngoài.


Lần đầu tiên ngâm mình trong dòng sông mênh mông sóng nước, Tính hơi sợ sệt. Song chỉ một lúc, cảm giác ấy tan biến ngay, Tính bắt đầu vùng vẫy một cách thích thú.

Ngoài kia, sau một hồi lặn lội, Quí bỗng đứng dừng lại ở một nơi cách xa Tính một khoảng ngắn, và gọi vào:

– Tính ơi ra đây chơi. Chỗ nầy có tảng đá lớn quá!

– Thôi đi, tao không dám đâu.

– Sợ gì? Ở đây nước chỉ tới ngang vai.

Tính lắc đầu, nhưng rồi cũng tò mò lần ra. Hai tay rẽ nước, cậu dò dẫm bước đi trên bãi đất bùn chìm sâu dưới làn nước đục.

Sắp đến gần Quí, Tính nhấc cao chân bước mạnh tới. Bỗng dưng, cả người cậu rơi tòm vào một khoảng nước dày đặc. Bãi đất bất chợt chìm đi, hay biến mất?

Tính thét lên khủng khiếp, nhưng tiếng thét lại biến thành những tiếng ùng ục, uất nghẹn. Hai tay cậu quạt cuống cuồng. Cậu thấy mình nổi lên, thoáng thấy mặt nước, gương mặt kinh ngạc của Quí. Vừa muốn kêu cứu, cậu lại chìm xuống ngay. Đôi tay hoạt động gấp bội, Tính nổi lên lần nữa. Lần nầy cậu không thấy Quí đâu, xa xa chỉ có một gốc bần. Tính níu lấy mặt nước, tưởng như có thể leo lên được, để nắm trong tay một giọt nước, và chìm lỉm xuống sâu. Lần thứ ba, Tính nổi lên. Quí đã trốn chạy thật rồi. Đồ khốn! Tính chỉ kịp nghĩ thế, rồi không còn trông thấy gì nữa, ngoài màu nước đục ngầu, dày đặc bao quanh. Tay Tính vẫn đập, nhưng đã yếu. Người cậu không nổi lên nữa!

Chết! Nghĩ đến cái chết, Tính rùng mình. Hình ảnh cha cậu, mẹ cậu lần lượt hiện ra. Ôi! Từ đây, mãi mãi cậu sẽ không còn thấy mặt những người thân yêu ấy nữa! Nước mắt cậu tràn ra, chan hòa với nước sông. Cậu vụt nhớ đến lời ngăn cản của Điệp mấy phút trước mà hối tiếc.

Nhưng thình lình Tính có cảm tưởng như được ai nắm lấy tay lôi hẳn lên mặt nước. Cậu hít mạnh một hơi không khí, từ từ mở mắt ra:

– Anh Điệp!

Nghe Tính thều thào, Điệp mừng rỡ:

– May quá, chưa sao!

Đoạn dìu em tiến vào bờ.

Khi đã hoàn toàn đứng trên mặt đất, Tính bỗng gục đầu vào vai Điệp khóc nức nở. Mãi một lúc lâu, cậu mới nghẹn ngào nói:

– Xin anh tha lỗi cho em. Lâu nay em đã đối xử xấu xa với anh, em rất hối hận.

– Chuyện cũ hãy bỏ qua đi Tính à. Nghĩ cũng may! Nhờ không ưa thằng bạn của Tính, nên tôi dò theo xem y dẫn Tính đến đâu, hòng bảo vệ cho Tính. Khi hai người xuống tắm, tôi núp ở gốc bần đàng kia. Lúc Thấy Tính đột nhiên chìm mất, tôi đã hiểu vội phóng xuống nước lại vớt đấy, Tính à.

– Em không hiểu vì sao chỗ đó mặt đất đột biến như vậy?

– Tôi đoán chừng người ta đã đào lấy đất nơi đấy nên có cái hố sâu như vậy. Chính khi đến gần Tính, tôi cũng bị hụt chân. Lập tức, tôi lội lên, và đứng trên miệng hố mò kiếm Tính. Rất may, tôi đụng tay Tính liền…

Tính ngồi lặng thinh, bàng hoàng nghĩ đến tai nạn vừa qua. Được một lúc, cậu đứng dậy kéo tay Tính:

– Thôi về, anh Điệp.

Bỗng cậu ngạc nhiên kêu:

– Ô! Sao tay anh lạnh và run thế?

Điệp đáp nhỏ:

– Không sao Tính à!


Qua một ngày một đêm mê man trên giường bịnh, Điệp mới vừa chợt tỉnh và cảm thấy trong người đã khỏe khoắn rất nhiều. Điệp mở mắt ra, thấy đông đủ thầy Sáu, cô Sáu, Tính, ở cả trong phòng mình.

Thầy Sáu đi tới đi lui, nói lên bằng một giọng nửa buồn rầu nửa tức bực:

– Tôi không ngờ mợ lại ích kỷ như thế. Tuy nó không phải là con ruột của mình, nhưng nó là một đứa trẻ đức hạnh, một đứa trẻ khốn khổ. Lòng nhân bắt buộc mình phải thương yêu, đùm bọc nó. Vả lại về đây, nó đã giúp cho nhà mình nhiều việc lắm chứ. Đó mợ thấy không, nếu không có nó, thằng Tính đâu còn sống sót đến bây giờ.

Ngừng một chốc, thầy tiếp:

– Nó là một đứa trẻ tốt. Thằng Tính không bằng nó đã đành. Cả mợ cũng thua nó nữa sao?

Thấy cô Sáu lặng thinh, thầy dừng lại trước mặt cô:

– Tôi nói, thằng Tính không tốt bằng nó, dù chỉ bằng một góc thôi, vì thằng Tính là đứa ganh tị, láo khoét, mợ biết không?

Cô Sáu ngẩng lên:

– Sao tôi không thấy như vậy?

– Đây nầy, chiều hôm qua tôi có gặp một đứa bé. Nó nhận là bạn của thằng Điệp, và thú thật đã làm bể lọ hoa, trong lúc vào thăm Điệp… Thế mà thằng Tính bảo anh nó đã đập cái lọ kia chứ!

Đến đây, Tính bỗng bước lại bên cha, cúi đầu, khoanh tay, nói như bày tỏ tất cả lòng hối cải:

– Xin ba thứ lỗi cho con. Từ nay con hết dạ yêu thương anh Điệp, và cố bắt chước những đức tính cao quí của anh ấy.

Nghe Điệp trở mình, cô Sáu vội bước lại. Cầm tay đứa con nuôi, cô gọi:

– Điệp, con đã tỉnh đấy à, khỏe chưa con?

Điệp đáp nhỏ:

– Thưa má, con đã bớt nhiều.

Cô Sáu dịu dàng hỏi tiếp:

– Con có giận má không?

Điệp không đáp, chỉ ngước nhìn cô, mắt mờ lệ. Bỗng nhiên, ngay lúc đó, Điệp nhận thấy cô Sáu giống mẹ ruột của mình quá. Điệp ôm chầm lấy tay cô, thốt lên một tiếng yêu thương thành thật, bộc phát tự trong tim mình:

– Má!…


Nguyễn Văn Nghệ     


(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 29, ra ngày 25-6-1965)



Chủ Nhật, 13 tháng 8, 2017

Chuyện Cu Tí


Cu Tí ngồi ở xích đu đong đưa hai chân. Buổi trưa thật khó chịu. Căn nhà nhỏ hừng hực khí nóng. Ngồi trong nhà cứ y như ở bên bếp lửa... Mẹ và em Bé đã ngủ. Cả chị Mai cũng đã ngủ trên chiếc võng treo ở những song sắt của hai khung cửa sổ phòng. Nhà thật vắng. Bố cu Tí đi lính ở xa, lâu lắm bố mới về thăm nhà. Mỗi lần bố về áo quần bố lấm đầy bụi, đôi giày cao cổ mà cu Tí vẫn đánh xi đen bóng trước khi bố đi trở nên một màu khó tả. Bụi phủ đầy trên lớp bùn đỏ không phải là màu đỏ nữa mà là một màu xanh xám khó coi vô cùng. Con Bé sợ đôi giày ấy lắm. Vì cái màu khó coi ấy và cũng vì cu Tí dọa con Bé khi nó bắt chước cu Tí đòi đành giày cho bố. Cu Tí bảo trong giày bố có nhiều chuột lắm. Chuột làm tổ trong ấy. Chuột chũi này, chuột cống này, chuột đồng này, chuột bạch này, chuột nhọn mõm này, chuột đuôi dài này, chuột nhắt này... (Mấy tên sau này cu Tí phịa ra cho Bé sợ chứ chuột nào mà mõm chả nhọn, đuôi chả dài!...) Con Bé nghe thế thì tròn mắt lên, nó rụt hai bàn tay vào túi, lưỡi thè rồi hỏi cu Tí:

- Thế rồi bố mang giày nhỡ chuột cắn chân bố sao anh Tí?

Cu Tí hơi nao núng! Cu cậu xùy một tiếng tỏ vẻ khinh bỉ (thật ra là cu Tí đang nghĩ cách phịa tiếp) nhưng cu Tí thông minh ghê lắm bố mẹ chả bảo thế mỗi lần ký thông tín bạ cho cu Tí sao! Cu Tí trợn mắt nhìn con Bé:

- Sức mấy mà chuột dám cắn chân bố. Chúng sợ bố ghê lắm chứ. Mỗi lần mang giày, bố trói chúng nó lại!

- Eo ơi, bố tài ghê hở anh! Mà sao bố không đuổi nó ra mà trói lại làm gì thế?

- Hừ! Bé ngu thế. Đuổi chúng ra rồi mỗi lần bố nóng ai quạt cho bố. Bé có theo bố quạt cho bố không?

Bé lắc đầu, ngây thơ:

- Không! Bố đi đánh giặc xa lắm. Bé đi không được, mỏi chân lắm. Mà bố trói chúng bằng gì hở anh?

Cu Tí gắt thầm con bé thật lắm chuyện nhưng cũng trả lời:

- Mày ngu quá. Hai sợi dây này này vừa nói cu Tí vừa chỉ vào những sợi dây giày Bố trói nó dính nhau cả đùm vui lắm!

- Nó không đánh nhau hở anh Tí?

- Ừ.

- Nó ngoan anh Tí nhỉ.

- Ừ, mày sờ vào giang sơn của nó tức giày bố thì nó cắn cụt tay!

Bé lại rụt cổ:

- Eo ơi, em chả dám sờ đâu!

Thế là cu Tí tống khứ được con bé lắm thắc mắc đi. Cu Tí tiếp tục đành giày cho bố cho đến khi đen bóng mới thôi. Bố sẽ vuốt tóc cu Tí và khen một câu. Cu Tí thích lắm, cu cậu đu trên cánh tay cứng như sắt của bố, con Bé thò tay cù lên nách cu Tí. Hai đứa cười rúc rích...

Bây giờ bố đi rồi. Nhà thật vắng và buồn. Con Bé chắc đã ngủ say lắm. Cu Tí chẳng biết chơi với ai... Ngồi buồn ở xích đu đu đưa mãi cũng chán. Cu Tí nhìn lên dây phơi quần áo trước mặt. Mấy chiếc áo mầu xanh đu đưa ở sợi dây thép. Chắc là khô cả rồi. Sao mình không rút vào gấp hộ mẹ nhỉ? Chiều mẹ còn phải nấu cơm và đan áo nữa. Hôm nào mẹ cũng lãnh len về đan thuê. Mẹ bảo thời buổi này lương bố tiêu không đủ. Có tối, mẹ thức thật khuya đan áo. Cu Tí hỏi mẹ sao thức khuya thế, mẹ bảo để mẹ đan xong nốt... Chao ơi, cu Tí thương mẹ kinh khủng... Dây phơi cao quá, cu Tí phải bắt thêm cái ghế đẩu ra đứng mới với được. Mặt trời soi thẳng vào mắt làm cu Tí chói cả mắt. Cu Tí đưa tay trái lên che ngang mắt, tay phải gỡ những chiếc kẹp quần áo ra... Lúc rút được đã nhiều, cu Tí phải bỏ tay trái ra để ôm quần áo. Mặt trời hình như gay gắt hơn, trán cu Tí đầy mồ hôi. Cu Tí nheo mắt lại, sợi dây thép trước mặt rung lên bần bật, loang loáng ánh thép. Cu Tí thấy những ngôi sao lấp lánh trước mắt và đôi chân run run. Cậu bé hét lên một tiếng kinh hoàng trước khi đưa bàn tay phải ra nắm lấy sợi dây phơi...

Tiếng hét và tiếng ghế đổ khiến mẹ thức giấc. Mẹ ngồi dậy quơ chân tìm đôi dép và đi ra sau nhà... Cu Tí khóc òa. Mấy chiếc áo màu xanh nhạt nằm ở nền xi măng loang loáng nước. Cả lưng áo và quần soóc của Tí ướt nước và bê bết cát. Mẹ kêu lên:

- Sao vậy cu Tí, buổi trưa ra đây làm gì?

Cu Tí nép dưới tay mẹ khóc sụt sịt:

- Con định lấy quần áo vào gấp... Con đứng trên ghế... Rồi chói quá... Con bị ngã...! Hic hic!...

Mẹ suýt soa:

- Tội nghiệp con! Thôi, vào thay quần áo đã.

Mẹ bỗng phì cười:

- Định giúp mẹ mà lại bắt mẹ giặt thêm mấy bộ quần áo!

Cu Tí bật khóc. Mẹ vỗ về:

- Nín đi! Mẹ không mắng đâu. Tại mặt trời chứ tại con đâu. Cu Tí ngoan lắm. Để hôm nào bố về mẹ sẽ khoe bố chuyện cu Tí giúp mẹ. Thế nào bố cũng gắn cho cu Tí cái huy chương "giúp mẹ bội tinh".

Cu Tí cười méo xệch. Cu Tí hình dung ra tấm ảnh bố cho cu Tí coi hôm nào : Bố đứng thẳng người, một tay đưa lên ngang trán cho một ông tướng lời bố thật mập gắn huy chương lên ngực áo vốn đã đầy nhóc huy chương của bố. Eo ơi, lúc ấy trông bố oai kinh khủng!...


ANH VŨ    


(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 15, ra ngày 21-11-1971)


Thư Chủ Nhiệm Gửi Các Em Thiếu Nhi (số 51)

Các em thân mến,

Thời gian trôi qua rất mau.

Thấm thoát, chúng ta đã quen nhau được một năm, hay nói đúng hơn tờ báo Thiếu Nhi đầu tiên đến với các em cách nay đã được một năm.

Trong 365 ngày qua, có lẽ trừ mấy ngày nghỉ Tết và chủ nhật, hàng ngày, chúng tôi nhận rất nhiều thư từ của các em, những lời lẽ tuy mộc mạc, nhưng chứa đầy chân thật, nồng nàn của các em, những chuyện vui buồn, những việc khó khăn của các em, từ khắp mọi nơi trong quê hương chúng ta.

Chúng tôi rất cảm động được biết nhiều em phải nhịn ăn quà sáng, phải dành dụm nhiều ngày, phải cực nhọc bán từ bó rau bắt từ con cá đem ra chợ bán để mua báo Thiếu Nhi.

Chúng tôi cũng rất cảm động biết được nhiều em trông đến ngày chủ nhật, ngày phát hành trong toàn quốc của tuần báo Thiếu Nhi, để cầm lấy tờ báo của các em, để say mê, thích thú với những bài vở hữu ích.

Các em đã đặt lòng tin ở chúng tôi, những người bạn cao niên của các em.

Đấy là một phần thưởng quí giá mà các em dành cho chúng tôi, một phần thưởng làm cho chúng tôi quên hết mệt nhọc trong khi hì hục lo cho tờ báo.

Đọc liên tiếp 50 số báo Thiếu Nhi mà chúng tôi đã thực hiện, chắc các em nhận thấy tờ Thiếu Nhi đúng là một tờ báo vừa giải trí vừa giáo dục.

Với rất nhiều bài vở về khoa học, vạn vật, với những mục sưu tầm, tìm hiểu, với những truyện danh nhân Việt Nam và ngoại quốc, những bài về Non sông gấm vóc, những trò chơi hữu ích như Khéo tay hay làm lấyẢo thuật, những trang Vườn Hồng, với những truyện ngắn, truyện dài, truyện cổ tích, tuần báo Thiếu Nhi hãnh diện đã đi đúng mục đích mà các nhân viên tòa soạn đều mong ước là giúp các em yêu đời hơn lên, giúp các em tự luyện bản thân để trở nên con người tốt, gây cho các em tình yêu gia đình, bạn bè, giúp các em quí trọng thầy, thương yêu quê hương, xã hội.

Tờ Thiếu Nhi số 51 này là số kỷ niệm ngày chào đời của tuần báo thân yêu của chúng ta.

Ngày hôm nay là ngày "giáp tuổi tôi", ngày "thôi nôi", ngày sinh nhật đầu tiên của tuần báo Thiếu Nhi mà cũng là ngày công bố kết quả Cuộc thi sáng tác Gia đình mến yêu dành cho các em.

Mục đích của cuộc thi sáng tác Gia đình mến yêu không phải là tìm ra những thiên tài với những giòng văn điêu luyện, mà là để khuyến khích các em trau giồi Việt ngữ và yêu mến gia đình các em hơn, vì chúng tôi nghĩ gia đình là nền tảng của xã hội.

Kế tiếp, chúng tôi sẽ tổ chức một cuộc thi sáng tác khác dành cho Những kỷ niệm đời học trò và sau đó, những cuộc thi sáng tác về Mái trường thân yêu, Quê hương mến yêu, Thầy cũ của tôi...

Các em thân mến,

Giúp được các em vừa giải trí trong những giờ rảnh rỗi ngoài học đường, vừa học hỏi những điều cần biết để các em trở thành người hữu dụng, giúp cho quê hương xã hội sau này, chúng tôi rất sung sướng và nguyện cố gắng làm cho tờ báo Thiếu Nhi của chúng ta mỗi ngày thêm khởi sắc và hữu ích hơn lên.


Thân mến chào các em     
NGUYỄN HÙNG TRƯƠNG


(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 51, ra ngày 13-8-1972)

Bìa của Vi Vi : Một ngọn nến hồng


Thứ Bảy, 12 tháng 8, 2017

Tý Chuột... Chết Hụt


Đang trầm ngâm suy nghĩ, Tý nhám giật mình bởi tiếng ồn ào ngoài ngõ. Tý nhám nhủ thầm:

- Không biết tụi nhãi làm gì ngoài đó. Giờ này là giờ nghỉ trưa mà ồn ào tệ. Ông ra mà không có lý do chính đáng ông sẽ cho mỗi đứa vài bạt tai và đuổi về...

Tý nhám đưa mắt vào nhà, bố mẹ và các em đều ngủ cả. Tốt! Tý nhám rón rén mở cửa, vụt ra ngoài...

Tý nhám! Sở dĩ nó mang tên đó vì nó có bộ lông đen mượt và óng như tơ. Gọi như thế cũng để phân biệt với Tý đen, kẻ có bộ lông giống nó. Tý nhám quý bộ lông của nó vô cùng, đang chơi mà bị bẩn, nó sẵn sàng bỏ chơi về tắm để gìn giữ bộ lông. Bố Tý nhám là Tý gân, một chiến sĩ can trường của bộ lạc. Bố nó đã dự những trận quan hệ tới vận mệnh bộ lạc, kinh hồn, đẫm máu và khốc liệt. Một lần, đơn thương độc mã bố nó đã hạ 5 địch thủ cách thần tình. Tý nhám rất hãnh diện về bố nó. Nó thường đem huy chương của bố nó ra khoe với tụi nhãi. Cũng vì thế mà nó được bọn nhãi phong làm đại ca. Mẹ Tý nhám là một ả chuột đẹp nhất bộ lạc, vì mến phục bố nó nên sẵn sàng nâng khăn sửa túi cho người hùng của bộ lạc. Tý nhám là con cả trong gia đình. Nó thụ hưởng giòng máu bất khuất hào hùng của bố và lòng kiên nhẫn bền bỉ của mẹ. Tý nhám can đảm nhất bọn nhãi và rất xứng đáng với chức đại ca của nó.

Tý nhám bước chậm lại, sửa lại quần áo và điều hòa hơi thở trước khi phải thuyết trình trước mặt thủ hạ. Tý nhám chưa kịp định thần đã thấy Tý cụt vụt đến. Mặt nó lộ vẻ sửng sốt và sợ hãi. Tý nhám không hiểu chuyện gì cả. Nó hỏi dồn:

- Có chuyện gì vậy?

- Thưa đại ca... Tý đen chết rồi.

Tý nhám sững sờ, nó buông hai tiếng gọn lỏn:

- Chết rồi?

Tý cụt ấp úng. Hơi thở nó dồn dập:

- Dạ! Chết rồi ạ.

Tý nhám hỏi dồn:

- Mày có biết tại sao nó chết chăng?

- Dạ không!

- Nó chết như thế nào? Có phải bộ lạc Tý hô giết không?

- Dạ không ạ! Em chẳng biết nó bị ai giết mà thân hình nó co quắp không ra hình tượng gì cả.

Tý nhám im lặng. Nếu bộ lạc Tý hô giết Tý đen, chắc chắn bộ lạc nó sẽ báo thù! Nhưng không phải bộ lạc Tý hô giết. Ai? Ai giết bạn nó? Nó quay lại hỏi Tý cụt:

- Ai mang nó về bộ lạc?

- Dạ! Bác Tý gác (Tý gác cổng).

Tý nhám lầm lũi bước. Nó quên việc định làm, quên những lời mắng nhiếc đã nghĩ, nó quên tất cả. Thật, nó chỉ còn nhớ bạn nó chết. Chết thật rồi. Thằng bạn đẹp trai của nó không còn nữa... Tý cụt đâm ra e dè, sợ sệt. Nó ngán sự im lặng của đại ca nó. Đào vi thượng sách! Tý cụt đợi cho Tý nhám tới lối quẹo ra cổng, nó vù về nhà thật mau. Thà ăn bạt tai còn hơn chịu đựng sự im lặng rùng rợn của chủ tướng. Tý nhám vẫn lầm lì tiến. Nó cần phải biết rõ ai đã giết bạn nó, giết bằng cách nào???

Tý nhám đưa tay gõ cửa. Không có tiếng trả lời. Tý nhám đẩy cửa bước vào. Sự sốt ruột đã làm nó quên phép lịch sự. Nó đưa mắt đảo quanh phòng. Phòng bác Tý gác thật giản dị, một cái bàn, vài cái bát, một chiếc giường ọp ẹp và ít dụng cụ báo động. Tý nhám dừng đôi mắt nơi chiếc giường tre. Tấm chăn phồng lên rõ rệt, chứng tỏ có người nằm dưới. Tý nhám gọi to:

- Bác Tý gác ơi!

Tấm chăn chậm chậm kéo xuống. Gương mặt mất thần của bác Tý gác hiện ra. Đôi mắt lơ láo sợ sệt, cái miệng run run lập cập. Giọng nói yếu ớt rụt rè:

- Ai đó?

- Dạ cháu đây.

Yên tâm hơn khi biết đó là người quen, bác Tý gác run rẩy ngồi dậy, lưng dựa vào tường, tấm chăn không rời thân hình. Những giọt mồ hôi rỉ ra trên trán. Yên thế rồi bác ta nói nhỏ:

- Cháu lấy cho bác chai rượu.

Tý nhám ra bàn, mang lại chai rượu vơi quá nửa. Nó trao cho bác Tý gác, kéo ghế ngồi cạnh giường. Nó hỏi:

- Bác cho cháu biết trường hợp thằng Tý đen bị chết đi bác.

- Ồ! Ghê lắm cháu ơi!

Như còn sợ hãi, Tý gác đưa chai rượu lên miệng tu ừng ực. Bác khà một tiếng dài, thỏa mãn... Tý nhám nóng ruột giục:

- Bác kể cho cháu nghe đi.

- Ừ! Để bác kể cho.

Tý nhám mang chai rượu, ra bàn. Nó lắng tai nghe nghe lại cái chết của thằng bạn đẹp trai.

- Như cháu đã biết, bộ lạc chúng ta đang thiếu thốn. Gia đình Tý đen càng thiếu thốn hơn. Sáng nay nó xin bác cho nó đi kiếm lương thực. Bác có dặn nó phải cẩn thận. Cháu cũng biết đấy. Con quỉ miu đã bị chúng ta hạ rồi. Bác yên lòng để cho nó ra săn mồi. Đang ngồi quét dọn ngoài sân bác nghe tiếng kêu thất thanh của nó... Quăng chổi bác chạy lên ngay. Một cảnh tượng lạ mắt xảy ra. Tý đen bị giam trong cái "hộp sắt lưới mắt cáo". Nó đưa đôi mắt đẫm lệ cầu cứu bác. Nhưng "tiến thoái lưỡng nan" cháu ạ. Bác ra thì chết mà bỏ nó cũng không được. Bác đành đứng im, xem xét động tĩnh và tìm cách cứu nó. Chắc cháu biết, ông chủ nhà này có ba đứa con, hai trai một gái, Hưng, Hà và Hương. Lúc đó con Hương và thằng Hà đang vỗ tay nhìn Tý đen trong cái "hộp sắt lưới mắt cáo". Bởi vậy bác mới không dám ra... Thằng Hà gọi to:

- Anh Hưng ơi! Có con chuột mắc bẫy.

Lúc đó bác mới biết cái "hộp sắt lưới mắt cáo" là cái bẫy. Bác nhủ thầm:

- Phen này phải báo cho mọi người biết để mà tránh cái hộp quái ác đó.

Thằng Hưng ở trên nhà đi xuống, nó cầm trong tay một cái hộp đo đỏ. Bác không biết là hộp gì. Bác nghe tiếng con Hương và thằng Hà reo to:

- Hay quá anh Hưng. Hỏa thiêu đi.

"Hỏa thiêu". Bác không hiểu cái quái gì cả. Hỏa thiêu là gì? Chỉ còn cách chờ xem là ổn. Bác thấy thằng Hưng xịt nước đo đỏ lên mình Tý đen. Đồng thời bác ngửi thấy mùi hăng hắc. Bác nhắm mắt mũi lại... Quen rồi bác mở mắt ra. Thằng Hà bật một que diêm, vất vào mình Tý đen. Bác nghe Tý đen kêu thất thanh nhưng không thấy nó đâu cả. Trong hộp sắt lưới mắt cáo chỉ còn một cụm sáng chạy qua chạy lại. Bác nghĩ mình phải kiếm xem thằng Tý đen đâu. Cụm sáng bất động, hết sáng. Bác ngửi thấy một mùi thơm thơm... Thằng Hưng mở hộp sắt lưới mắt cáo và quẳng cái đống đen đen vào thùng rác. Đúng mùi thơm phát ra từ đó. Đợi ba đứa lên nhà hết, bác thận trọng bò ra, thứ nhất là đi kiếm Tý đen và thứ hai bác muốn biết đống đen đó là gì... Từng bước một, bác âm thầm bò tới thùng rác. Cháu biết cái gì không. Ôi! Thật là rùng rợn, cái đống đen ấy chính là Tý đen. Nó co quắp không ra hình thù gì nữa... Nó chết rồi...

Tý nhám ù tai. Mắt nó hoa lên, đầu óc quay cuồng. Nó đứng dậy, ra khỏi cửa. Quên cám ơn, quên phép lịch sự, nó đóng cửa cái rập một cái. Tý nhám nghe cay nơi bờ mi. Bạn nó chết! Hỏa thiêu là gì? Cái "hộp sắt lưới mắt cáo", cái hộp đo đỏ, mùi thơm thơm. Tất cả cuộn trong óc Tý nhám đưa nó tới một trạng thái lạ kỳ...

*

Đêm đã khuya, mọi người đang yên giấc. Tý nhám không chợp mắt được. Giấc ngủ như ác cảm, giận hờn nó...

Chuông đồng hồ gõ 12 tiếng thong thả. Tý nhám bò dậy, xuống giường và ra đi. Tý nhám ra đi âm thầm, không trăng không sao, khăn gói quả mướp cũng không. Theo ý định sẵn có, Tý nhám lặng lẽ bỏ nhà ra đi, không một ai hay biết, không một thuộc hạ theo hầu, im lìm, lặng lẽ và đen tối...

Tý nhám ngoáy tai. Nó có mơ chăng, rõ ràng có tiếng xì xào của bọn nhãi. Tý nhám cẩn thận lần mò tới trước. Nó lắng tai nghe. Tiếng Tý nâu, Phó chủ tướng nghe rõ ràng:

- Như anh em đã biết, ngày mai là ngày trọng đại của bộ lạc ta. Ngày mở đầu cho năm huy hoàng của chúng ta. Theo ủy ban kinh tế cho biết, bộ lạc ta hết cả lương thực để độ nhật, chưa nói đến vấn đề tiệc tùng trong các ngày xuân. Chúng ta có bổn phận phải tìm lương thực cho bộ lạc, nhất là cho mấy ngày xuân. Anh em đồng ý chứ?

- Chít chít!

- Đồng ý! Đồng ý!

- Đồng ý hết mình.

- Đồng ý 2 chân 2 tay.

Tý nhám không ngờ bọn thuộc hạ lại hăng hái như vậy. Quả thật bộ lạc đã hết lương thực. Gia đình nó đã phải ăn một bữa từ hôm qua. Hôm nay 30 rồi, ngày mai là tết. Tết Nhâm Tý, tết của dòng họ Tý lên ngôi cai trị. Tý nhám muốn bộ lạc hưởng một mùa xuân vui vẻ, nhất là đám nhãi thuộc hạ của nó. Nó đã âm thầm ra đi và nó không ngờ bọn thủ hạ đồng ý nghĩ với nó. "Mưu sự tại nhân thành sự tại thiên" trời không muốn nó đi một mình, lập công một mình.


Tý nâu tiếp tục bài thuyết trình của nó:

- Tuy nhiên anh em phải xa lánh, đề phòng cái hộp sắt lưới mắt cáo nguy hiểm. Nó đã giết chết bạn của chúng ta. Chúng ta tuy phải liều lĩnh, nhưng tôi không muốn mất một ai cả. Anh em hiểu chứ.

- Chít chít.

- Dạ hiểu.

- Hiểu rõ rồi.

Một anh tý rụt rè hỏi:

- Thưa phó đại ca, sao đại ca không cùng đi?

Tý nâu chưa kịp trả lời... Tý nhám không thể đứng im, nó tiến ra.

- Có tao đây.

Bọn nhãi tý quay mắt lại và đồng hoan hô đại ca của chúng. Tý nhám hỏi Tý nâu:

- Mày còn gì để nói không?

- Không. 


Tý nhám chờ cho bọn nhãi im lặng, nó dõng dạc nói:

- Như anh em đã biết rõ. Chúng ta sắp làm một công tác nguy hiểm nhưng tối cần thiết. Nó đòi hỏi sự gan dạ, lòng quả cảm của anh em. Tuy nhiên, tôi, tôi đòi anh em một tinh thần vâng lời tuyệt đối. Muốn khiếu nại, đợi khi hoàn thành công tác rồi hãy tính. Anh em hiểu rõ chứ.

- Chít chít.

- Rõ lắm rồi.

- Vì thế, tôi cấm anh em không ai được đụng vào cái hộp sắt lưới mắt cáo. Ai thấy nó ở đâu phải báo cáo cho tôi biết. Anh em hiểu rõ?

- Chít chít.

- Rõ lắm! Rõ rồi.

Quay sang Tý nâu, Tý nhám hỏi:

- Còn gì cần dặn không?

Tý nâu lắc đầu, Tý nhám ra lệnh cho thuộc hạ theo mình. Chìa khóa cổng được đánh cắp dễ dàng. Cổng nhả ra hơn hai chục nhãi tý với bầu nhiệt huyết hăng say, khôn ngoan, quả cảm và vâng lời. Tý nhám phân chia công tác cho thuộc hạ như sau: 


Tý đô và Tý goliat có nhiệm vụ rải đồ từ cổng bộ lạc vào sân đình. Các tý khác từng nhóm 2 hoặc 3 anh đi kiếm lương thực. Tý nhám không dám cho đi một mình, nó sợ bọn nhãi không vâng lời làm ẩu...

Các nhãi tý làm việc thật mau lẹ. Đêm 30 như đồng lõa với hành động của bọn tý. Củ kiệu, bánh chưng, dưa hành, thịt mỡ đều được chiếu cố hẳn hoi. Một bạn tý phát giác một ổ trứng ngon lành, thơm, mới. Chúng bèn áp dụng chiến thuật "ôm và kéo", một tý con dùng 4 chân nằm ngửa, ôm chặt lấy trứng. Một, hai tý khác cầm đuôi kéo về cổng... các nhãi tý làm việc hăng say, không biết mệt.

Có một tý không làm gì cả. Nó đi qua đi lại, đầu óc nó nghĩ đến bạn nó, cái hộp sắt lưới mắt cáo, cái hộp mầu đỏ chứa thứ nước hăng hắc. Tý nhám suy nghĩ lung lắm. Đây là dịp nó trả thù gián tiếp cho bạn nó. Gián tiếp nhưng đau hơn là trực tiếp. Tý nhám nhất quyết kiếm cho ra cái hộp sắt lưới mắt cáo. Phải kiếm cho ra . Óc tò mò, trí mạo hiểm thúc đẩy nó. Nó muốn biết hộp sắt lưới mắt cáo ghê gớm như thế nào. Nó muốn biết tại sao bạn nó không ra được và đành chịu chết trong cái hộp đó... Muôn vàn ý nghĩ bao bọc, in hằn vào bộ óc bé nhỏ của Tý nhám... Tý nhám quên cả hiện tại... Bộp!

Cả bọn nhãi tý đổ dồn hết vào cổng bộ lạc. Tý nhám hỏi giọng giận dữ:

- Đứa nào làm gì đó?

Một nhãi tý run rẩy trả lời:

- Dạ toán 3 tụi em hành quân khuân củ kiệu. Lấy nhiều quá, tụi em phải chui hẳn vào bên trong, không dè miệng lọ cao quá, em ra không được nên phải lật nó xuống mới ra được.

Tý nhám mơ hồ không nghe thấy. Đôi mắt nó thôi miên chặt lấy thằng Hà. Hà ở trên nhà, nghe động nó tưởng có chuột mắc bẫy nên xuống coi. Nhưng bẫy trống không. Không dè nó đã chỉ chỗ để bẫy cho bọn tý. Tý nhám nghe máu trong người sôi lên. Mắt nó cơ hồ như đèn pha xuyên màn đêm chiếu thẳng vào mục tiêu. Nó nhủ thầm:

- Cái hộp sắt lưới mắt cáo kia rồi! Hừm! Ta phải trả thù...

Thằng Hà đặt bẫy xuống rồi lên nhà. Nó không hay mấy chục cặp mắt ti hí đang nhìn nó, không bỏ sót một chi tiết... Tý nhám quay lại:

- Anh em tiếp tục làm việc. Nhớ luôn luôn cẩn thận... còn Tý ăn, mày bị phạt lo chuyển đồ với Tý đô và Tý goliat. Tiếp tục.

Bọn tý dãn ra mau lẹ. Vài phút sau công việc tiến hành đều nhịp như cũ. Tý ăn lủi thủi thi hành hình phạt... Tý nhám đi lần tới cái hộp sắt lưới mắt cáo. Nó rùng mình ớn lạnh như mùi tử khí váng vất nơi đây. Tý nhám nghĩ đến cái chết của bạn nó. Eo ôi ghê quá! Hỏa thiêu co quắp người lại chắc là đau đớn lắm. Tý nhám vội vã quay lưng bỏ đi... Không. Óc tò mò, chí mạo hiểm bắt nó quay lại. Nó cần phải biết sự lợi hại của cái hộp sắt bí hiểm này. Tý nhám trấn tĩnh tinh thần, thận trọng từng bước, từ từ tiến vào. Đã tới sát hộp sắt rồi... Nó nhận thấy chỉ có một lối vào duy nhất... từng bước chậm rãi. Một bước, không có gì nguy hiểm. Hai bước, chưa có triệu chứng. Ba bước không nghe động tĩnh... Tý nhám thấy ớn lạnh ở sống lưng. Năm rồi sáu bước, vẫn không có gì xảy ra... Tý nhám đã tới đáy hộp, nó đi ra... Tý nhám nghe bụng đói cồn cào, trống ngũ liên tưng bừng khi mũi nó đánh hơi được mùi thơm quyến rũ của miếng thịt quay. Tý nhám banh ngực, hít đầy buồng phổi mùi thơm hấp dẫn ấy. Nó đưa mắt nhìn... kia rồi, ngay trên đầu nó trong cái hộp sắt lưới mắt cáo. Tý nhám nghi ngại, nó dò xét thật kỹ. Cơn đói hành hạ, Tý nhám không chịu được nữa, nó đưa tay với miếng thịt, nghĩ thầm:

- Chắc không có gì nguy hiểm đâu...

Đúng lúc tay Tý nhám đụng vào miếng thịt, một tiếng "phập" khô khan nổi lên. Tý nhám giật mình buông rơi miếng thịt trong tay. Nó đưa mắt nhìn quanh...

Ơ hay! Tất cả đều kín mít, bốn bề toàn lưới mắt cáo. Tý nhám ngơ ngác, không biết đã vào bằng lối nào và làm sao để ra bây giờ... Lúc này Tý nhám mới hiểu được sự lợi hại của hộp sắt lưới mắt cáo. Mắt cáo quá chắc, nó cắn đến rụng răng cũng chả được gì. Tý nhám bủn rủn tứ chi, nó muốn khóc... không! Nó là con một chiến sĩ gan dạ nhất bộ lạc, là đại ca bọn nhãi, nó không thể khóc được. Nó nhớ tới các huy chương của bố nó, và nhục nhã bao nhiêu nếu nó khóc... không, nó quyết không khóc. Con gái mới khóc. Nó là anh hùng, nó không khóc... Tý nhám khỏe hẳn lên. Sinh lực đã là bạn với nó. Tý nhám gọi to:

- Tý nâu ơi!

Tý nâu từ xa chạy lại. Nó sững sờ đôi mắt nhìn đại ca đang đi lại trong hộp sắt lưới mắt cáo. Nó không ngờ đại ca nó lại lâm nạn. Tý nâu vội vã gọi thuộc hạ lại hết. Bọn tý tất tả bỏ ngay việc và chạy bu lấy cái hộp sắt lưới mắt cáo. Chúng đồng loạt giương đôi mắt kinh ngạc nhìn chủ tướng... Tý nhám nói giọng yếu ớt:

- Tụi mày lo chạy thoát đi. Tao không hề gì đâu.

Tý nâu đáp thay thuộc hạ:

- Không! Tụi tao không thể bỏ mày một mình được. Anh em đồng ý cứu đại ca chứ.

- Chít chít.

- Đồng ý.

Tý nâu ra lệnh:

- Tất cả cố gắng cắn cho đứt hai sợi thừng buộc cánh cửa ra, may ra đại ca ra được.

Nghe Tý nâu nói, Tý nhám mới để ý đến hai sợi thừng đen (thung cao su đen dùng để bẫy chuột). Nó hiểu sự nguy hiểm của cái hộp sắt lưới mắt cáo này rồi. Và chỉ cần cắn đứt hai sợi thừng đó là nó ra được. Tý nhám nhìn các thủ hạ ra sức vì mình, lòng không khỏi cảm động. Nó cúi gặm miếng thịt quay che vội hai giọt lệ nơi khóe mắt.

- Pặc.

- Đứt rồi.

- Đứt một sợi rồi.

Tý nhám bừng dậy, máu nóng trong người nó bốc lên. Một sợi đứt. Hy vọng càng gần tầm tay. Tý nhám đi lại trong hộp sắt lưới mắt cáo oai vệ như chúa sơn lâm giam mình trong sở thú. Nó tin nó sẽ thoát. Bọn tý càng làm việc hăng khi mục đích càng gần. Còn một sợi nữa thôi. Có tiếng chân người đi xuống. Bọn tý bỏ chạy tán loạn, bỏ lại Tý nhám đơn độc trong hộp sắt với sợi thừng đứt quá nửa.

Con Hương, thằng Hà và thằng Hưng đi xuống. Chúng sửa soạn đón giao thừa năm mới... con Hương phát giác ra Tý nhám đầu tiên. Nó reo to:

- Hai anh ơi! Có con chuột mắc bẫy nữa rồi.

Thằng Hưng và Hà ùa lại. Con Hương tiếp:

- Nó cắn gần đứt dây thung rồi. Mình xuống chậm tí nữa là toi công.

Thằng Hà xem xét bếp, nó nói:

- Tụi nó làm bể hũ củ kiệu rồi. Đáng đời con chuột.

Thằng Hưng quát:

- Ông giết mầy. Hỏa thiêu mầy ra tro.

Hỏa thiêu! Tý nhám rụng rời tứ chi, hỏa thiêu như Tý đen. Ghê quá! Nó không dám nghĩ tiếp.

Thằng Hà phản đối:

- Đừng hỏa thiêu, mất vui ; bố mẹ bắt được còn ăn đòn là đằng khác. Kiếm trò gì vui hơn đi.

Thằng Hưng đề nghị:

- Hay mỗi đứa cầm một cây củi, mình cho nó ra rồi đập.

- Hay lắm!

Con Hương vỗ tay reo tán thưởng. Ba anh em, mỗi đứa cầm một thanh củi y như các tài tử Trung Hoa cầm kiếm.

Tý nhám đưa mắt nhìn quanh. Theo như bác Tý gác nói thì hỏa thiêu phải có cái hộp đo đỏ chứa nước hăng hắc cơ mà. Sao nó không thấy. Chắc nó không bị hỏa thiêu đâu. Tý nhám cảm thấy yên lòng, máu anh hùng làm nó can đảm hơn. Nó nhủ:

- Ta sắp làm anh hùng. Anh hùng! Chít chít!

Ba anh em dàn trận sẵn sàng. Thằng Hưng có nhiệm vụ mở cửa bẫy. Nó dặn hai em phải thận trọng. Nhắm kỹ, đập trúng và mạnh. Hưng cẩn thận, nó mở từ từ, mắt thầm bảo hai em chú ý...

Tý nhám đưa mắt nhìn cửa hộp, nơi lối vào được kéo lên từ từ. Nó không chạy nhưng chờ đợi, nó đoán có âm mưu gì đây.

Hưng thấy con chuột không ra, nó nói:

- Chú ta sợ rồi.

Đồng thời mở nhanh cửa... Hưng chưa rảnh tay. Tý nhám phóng vụt ra, chạy nhanh. Thật nhanh... thằng Hà đập... bốp... thanh củi hạ cách mình Tý nhám một gang. Nó vội đổi hướng chạy... bốp... chít... con Hương đập ngay người con chuột. Nhưng là con gái, phận liễu yếu đào tơ nó cầm thanh củi quá nhỏ, lòng sợ chuột đã giảm công lực của cái đập. Tý nhám hét lên một tiếng rồi nhẩy bổ vào chân kẻ đập nó. Với kinh nghiệm chiến trường, nó cắn ngay gót kẻ thù... Con Hương vất củi, nhẩy toáng lên... Hà và Hưng lo cho em, cũng vất củi chạy lại. Cơ hội ngàn vàng đã tới. Tý nhám vù lẹ vào bộ lạc miệng cười thích thú.

- Chít chít.

Thật là hú vía, một phen chết hụt trong gang tấc.

*

Hôm sau, bộ lạc Tý tấp nập chưa từng có. Nhờ sự gan dạ liều lĩnh của bọn nhãi và lòng can đảm của Tý nhám, bộ lạc hưởng trọn mùa xuân năm Nhâm Tý đầy vui vẻ náo nhiệt.

Tý nhám được thủ hạ công kênh hoan hô vang trời. Bố mẹ Tý nhám rất hãnh diện về con mình.


TUẤN ĐOÀN   
72             

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 51, ra ngày 13-8-1972)


oncopy="return false" onpaste="return false" oncut="return false"> /body>