Anh Hùng

(Viết cho tuổi trăng tròn 8)

 

Bài này có ý viết cho bạn trai, nhưng nếu các cô có đọc cũng không hại gì. Trái lại, biết đâu còn hiểu thêm về con trai đôi chút.

 

Nếu Thượng Đế đã đặt trong tâm hồn thiếu nữ một tình thương đặc biệt, để sửa soạn cho họ trở thành một bà mẹ sau này thì Người lại ban cho con trai chúng mình một chí khí mạnh mẽ, một khuynh hướng thích bảo vệ, một đôi mắt dễ thấy "ngứa" trước những bất công. Và để giúp chúng ta có thể thực hiện khuynh hướng thích bảo vệ, Người lại ban cho chúng ta một sức lực dồi dào, một đôi tay rắn chắc, một thân hình tráng kiện. Tất cả những cái đó khiến chúng ta tự hào, và không một người con trai lành mạnh về thể xác cũng như tâm hồn nào lại không ước mơ mình trở thành một người hùng, chuyên cứu khốn phò nguy, bảo vệ người yếu đuối. Có lẽ trong chúng ta không ai đã không một kỳ say mê Zorro vì những hành động nghĩa hiệp của chàng hiệp sĩ này. Hoặc chúng ta đã chẳng có lần ước mơ mình là một Trần Quốc Toản, một Quang Trung đó sao?

 

Ai cũng thích làm anh hùng cả, nhưng anh hùng không phải là dễ làm, không phải hễ muốn là được ngay. Muốn làm anh hùng phải có ý chí, phải có tập luyện và nhất là phải can đảm. Tiếc thay, làm anh hùng đã khó như vậy mà hiện nay không biết vì vô tình hay cố ý, nhiều người đã làm cho giới trẻ chúng ta có một quan niệm anh hùng rất lệch lạc qua ngôn ngữ hoặc một vài văn phẩm của họ.

 

Để mình kể cho các bạn nghe mẩu chuyện này nhé: một đám nam sinh đứng trên lầu đấu láo. Dưới sân trường hai ba cô nữ sinh đi lại, dáng khép nép như sợ bị ai "ăn thịt". Một vị nam sinh bô bô: "Đố thằng nào chọc được con nhỏ đó, tao gọi là anh hùng". Tức khí, một vị khác nhận lời liền và tiếp theo đó là một loạt sa đạn chế tạo bằng những mẩu phấn thừa rào rào bay xuống các cô làm mấy vị liền bà con gái này chạy tán loạn. Thi hành xong "thủ đoạn nghĩa hiệp", chàng kia mới quay lại hỏi cả bọn: "Thế nào, đã anh hùng chưa?". Ôi! Mấy vị anh hùng dưới suối vàng sao không sống lại mà tát cho cái tên vừa nói câu ấy mấy tát vì đã xúc phạm đến hai chữ anh hùng cao quý.

 

Hành động như trên không phải là anh hùng, đưa nhau đến trước cổng trường nữ sinh để tẩm quất nhau cũng không phải là anh hùng, bạo mồm bạo miệng trêu các cô càng không phải là anh hùng. Chắc có bạn đã muốn hỏi: "thế phải như thế nào mới là anh hùng?"

 

- Anh hùng là dám bất chấp mọi nguy hiểm để giúp đỡ kẻ cô thế, để đạp đổ mọi bất công, để chống lại những gì xấu xa, để duy trì và xây dựng những gì tốt đẹp.

 

Nói giống Việt Nam chúng ta không thiếu gì những anh hùng, những Lê Lợi, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Huệ... đã làm chúng ta hãnh diện không ít. Nhưng nếu cứ phải như các vị ấy mới là anh hùng thì... khó quá. Bạn ạ, những vị đó là đại anh hùng của dân tộc, làm sao chúng ta theo được, hơn nữa, cũng phải một phần nào nhờ vào thời thế, các ngài mới có được những chiến công hiển hách. Bạn ơi, mơ ước của chúng ta vẫn có thể thực hiện được, chúng ta vẫn có thể trở thành anh hùng được.

 

Với một tư thế nhỏ bé giữa xã hội này, với những công việc hằng ngày không lấy gì làm to lớn, chúng ta vẫn là một anh hùng, nếu chúng ta muốn và chúng ta cố gắng. 

 

Anh hùng là giúp đỡ kẻ cô thế và đạp đổ mọi bất công. Trong lớp, một anh bạn nhỏ luôn luôn bị các bạn khác bắt nạt. Bạn can đảm bênh vực người bạn ấy, bạn dám ngăn cản hành động vô ý thức của những người cùng lớp. Bạn là một anh hùng. Một anh trong lớp trông vừa xấu xí vừa học dốt, ai cũng chế nhạo và xa lánh. Bạn cũng không thích gì anh chàng này, nhưng để đem lại cho anh ta một niềm vui, bạn vẫn ân cần hỏi chuyện anh ta, mỉm cười hoặc vẫy tay chào khi thoáng thấy anh ta. Bạn là một anh hùng. Ra đường, thấy một cô nữ sinh đi Solex không may bị ngã, không dựng xe lên được, bên kia đường một bọn con trai vỗ tay cười. Bạn dám dựng xe lên hộ cô ta, bạn làm không phải vì muốn được cảm ơn, không phải vì muốn được người ta cảm phục, bạn hành động như thế chỉ vì một ý duy nhất là muốn giúp đỡ. Bạn là một anh hùng.

 

Anh hùng là dám chống lại những gì xấu xa, những xấu xa của môi trường bạn đang sống và những xấu xa của chính bạn. Các bạn của bạn có tật khắc những hình ảnh không thanh lịch trên bàn học ; thích nói những câu chuyện không lành mạnh. Phần bạn, tuy tài khắc của bạn còn giỏi hơn họ, tuy bạn nói chuyện còn giỏi hơn họ, nhưng bạn đã không làm, không nói như họ. Bạn còn không sợ bị chê là cù lần, là nhà quê để khuyên can họ. Bạn là một anh hùng.

 

Giáo sư ra một bài toán, bạn bí, không làm được. Thầy ra ngoài, nếu muốn bạn có thể xem tên bên cạnh, hoặc lấy sách ra để quay phim. Nhưng bạn đã không làm như vậy, thà nộp giấy trắng còn hơn. Bạn là một anh hùng.

 

Anh hùng là dám duy trì và xây dựng những gì tốt đẹp. Lễ phép với thày giáo, với cha mẹ, một số thanh thiếu niên bây giờ cho như vậy là quỵ lụy, không hợp với "tinh thần giới trẻ" (!) Bạn dám chống lại tư tưởng của họ để đối xử một cách phải lẽ với các bậc bề trên. Bạn là một anh hùng.

 

Bạn với thằng bạn vừa giận nhau vì một chuyện không đâu. Hai đứa đều muốn làm lành nhưng vì tự ái nên cứ "nhìn nhau không nói nên lời". Bạn dám dẹp bỏ tự ái để làm hòa trước, để xây dựng một tình bạn cao đẹp. Bạn cũng là một người anh hùng. 

 

Bạn thấy đó, không phải cứ thực hiện được những việc động trời, khai sơn phá thạch, đánh nam dẹp bắc, chúng ta mới trở thành anh hùng... Ngay trong đời sống bình thường của người học sinh, chúng ta vẫn làm anh hùng được. Bao nhiêu thí dụ kể trên giúp bạn có một quan niệm vững chắc và thật đúng về hai chữ anh hùng.

 

Và bạn ạ, bạn thật là một người hùng của tuổi trẻ, nếu bạn giữ được một tâm hồn trong trắng, không bị vẩn đục. Sống giữa một xã hội có biết bao quyến rũ lôi kéo bạn ra khỏi nếp sống tinh tuyền, bạn chống cự lại được, bạn không bị gục ngã, không bị xiêu lòng, bạn thật là một đại anh hùng. Đại úy Garçot nói: "trụy lạc là một điều bạc nhược, còn khiết bạch là một tình trạng anh hùng". Những người bằng tuổi bạn, họ tự hào đã trải đời, đã biết tận hưởng những cái đẹp của cuộc sống. Thực ra, họ chưa từng được hưởng một chút gì đẹp đẽ của cuộc đời cả, họ cũng không đáng tự hào, vì họ chỉ là một người hèn nhát, họ đã ngã gục trước những quyến rũ và đã bị dục vọng lôi kéo. Phần bạn, sống một cuộc sống trong trắng, bạn hãy tin rằng chính bạn mới chính là người được hưởng vẻ đẹp thần tiên của thời đôi tám. Bạn hãy hãnh diện vì bạn chính là một ANH HÙNG.

 

 

Quyên-Di         

 

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 72, ra ngày 1-7-1967)

 

Ép Rệp

 

NHÂN VẬT

 

- Đinh Gô

- Bà Đinh Gô

- Vài con rệp

 

(Cảnh xảy ra tại nhà Đinh Gô lúc 8 giờ sáng).

 

LỚP I

 

Bà Đinh Gô : Nè! Tám giờ rồi đấy ông. Có dậy mà đi làm không?

 

Đinh Gô : Làm... í... gì?

 

Bà Đinh Gô : Ô hay! Ngái ngủ hả? Đi làm chứ còn làm gì nữa mà phải hỏi.

 

Đinh Gô : Phải rồi, biết là đi làm rồi. Nhưng làm cái gì đây.

 

Bà Đinh Gô : Ông này điên rồi hử. Đi lại Siêu Thị chứ còn đi đâu nữa.

 

Đinh Gô : Siêu Thị phéc mê, tôi bị phút a la poóc rồi.

 

Bà Đinh Gô : Phéc mê là cái gì? Phút a la bốp là cái gì?

 

Đinh Gô : A la poóc, không phải a la bốp!

 

Bà Đinh Gô : Ừ thì bốp, poóc gì cũng được. Nó là cái gì chớ?

 

Đinh Gô : Là nghỉ ở nhà ép rệp.

 

Bà Đinh Gô : Ủa! Ở Siêu Thị có khách hàng muốn mua... mua rệp ép à?

 

Đinh Gô : Gớm. Sao cái bà này tối dạ thế. Cứ động mãi đến cái mối buồn thương của người ta. Bà lại bắt tôi phải nói huỵch toẹt ra là tòa soạn người ta đóng cửa Siêu Thị Hoa Hồng và tống cổ tôi ra khỏi tòa báo hả?

 

Bà Đinh Gô : Ý! Ai dám chơi kiểu gì mà kỳ vậy?

 

Đinh Gô : Vậy đó!

 

Bà Đinh Gô : Ông làm ăn ra làm sao mà để người ta làm nên cớ sự vậy?

 

Đinh Gô : Tôi chỉ có làm mà đâu có ăn. Tôi chưa ăn một bữa nào ở tòa soạn cả.

 

Bà Đinh Gô : Vớ vẩn mãi. Nói làm ăn thì có nghĩa là làm chớ ai nói ông vừa làm vừa ăn đâu mà hoạnh họe. 

 

Đinh Gô : Ờ thì cái gì cũng phải cho ra nhẽ chớ.

 

Bà Đinh Gô : Đúng! Cái gì cũng phải cho ra nhẽ. Vậy ông bị cho nghỉ việc có được người ta trả tiền bồi thường gì không?

 

Đinh Gô : Gớm! Bà làm như tôi là dân lao động không bằng.

 

Bà Đinh Gô : Chứ sao! lao động chân tay hay lao động trí óc thì cũng là lao động.

 

Đinh Gô : Tôi... đếch cần!

 

Bà Đinh Gô : Ông không cần nhưng tôi cần. Tiền nhà, tiền điện, tiền nước, tiền xí quách rồi ai trả đây.

 

Đinh Gô : Khất!

 

Bà Đinh Gô : Khất! Nói dễ nghe nhỉ.

 

Đinh Gô : Chớ làm sao bây giờ?

 

Bà Đinh Gô : Sao thì sao, đó là việc của ông chớ.

 

Đinh Gô : Tôi chẳng có việc gì bây giờ hết. Tôi nằm ép rệp.

 

Bà Đinh Gô : À! Đã muốn thế thì ngày hôm nay đem rệp ra mà ăn, khỏi mua xí quách nữa!

(vùng vằng đi ra)

 

LỚP II

 

Đinh Gô : Đàn bà khó chịu quá. Chơi với... rệp còn thú vị hơn.

 

Rệp I : Phải đấy ông Đinh Gô ơi. Nhưng có chơi với chúng cháu thì chơi, ông đừng "ép" chúng cháu nhé.

 

Đinh Gô : Ý! Các cháu rệp đó hả? các cháu ở đâu vậy?

 

Rệp I : Cháu ở cổ ông đây nè.

 

Rệp II : Cháu ở nách ông đây nè.

 

Rệp III : Cháu ở lưng ông đây nè.

 

Rệp IV : Cháu ở bụng ông đây nè.

 

Rệp V : Còn cháu, cháu ở lỗ tai ông đây nè.

 

Đinh Gô (choàng dậy la lối) : Ối giời đất ơi! Ối bà Đinh Gô ơi! Cứu tôi với! Rệp! Rệp nó "ép" chết tôi!

 

(Chạy bổ tháo bổ nhào, trong khi ấy màn hạ)

 

ĐINH GÔ         

 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 99, ra ngày 22-7-1973)

 

Chuyện Ông Gàn

Có một ông nọ bị đời nhiếc là ông gàn. Nhưng "mắc tiếng" gàn mà tự nghĩ không có điều gì gàn, thì ông gàn cho là đời nói càn, không để ý đến. Nhưng sau thấy vợ rầy rứt, vì ông chồng gàn mà bà vợ cũng bị giễu là bà gàn, nên muốn tìm người hỏi xem mình gàn về nỗi gì. Một hôm dạo sơn thủy, gặp một ông cụ ở trên một ngọn núi cao, bèn đem câu chuyện ra hỏi.

 

Ông cụ hỏi:

 

- Thế anh có hay nói chuyện đạo đức không?

 

Ông gàn đáp:

 

- Thưa cụ, có.

 

- Thế là một tội gàn rồi! Vì người ta đều nói chuyện lợi danh, sao anh lại nói chuyện đạo đức?

 

Ông cụ lại hỏi:

 

- Thế có tròn không?

 

- Thưa cụ không, cháu tất phải bánh chưng ra góc mới được.

 

- Thế là hai tội gàn rồi! Sao người ta tròn như cây gỗ, lăn đâu cũng được, mà anh lại bánh chưng ra góc cho chướng đời.

 

Ông cụ lại hỏi:

 

- Thế anh có hay ngâm thơ không?

 

- Thưa cụ có.

 

- Thế là ba tội gàn rồi! Đời bây giờ người ta tranh nhau vì miếng ăn, giết nhau vì đồng tiền, nghĩ nát óc về cách cướp ăn, vét tiền mà anh ngồi ngâm thơ thì sao hợp thời được. Cái gàn của anh ở đấy chứ đâu. Anh phải biết phàm trái với đời là gàn dẫu mình phải mười mươi cũng mặc. Nhưng thôi! Sẵn tiền đây, anh có bán cái gàn ấy, lão mua.

 

- Thưa cụ, nếu thế là gàn, thì cái gàn ấy bao nhiêu tiền cháu cũng không bán. Muôn tạ cụ có lòng chỉ giáo, cháu lại xin "ôm cái gàn này về nhà".

 

Chuyện gàn trên đây có tựa là "Ông gàn" của Ngô Bằng Giực in trong Việt Nam thi văn hợp tuyển của Dương Quảng Hàm trang 199 nghĩa là thuộc vào chương trình Việt Văn của các bạn đấy!

 

Thú thật với các bạn, tôi mà có được ba cái gàn trên của ông gàn đó thì một triệu đô la tôi cũng không thèm bán chớ đừng nói vài đô la!

 

Riêng các bạn độc giả Tuổi Hoa, các bạn cũng mắc một tội gàn, các bạn biết không? Tại sao các bạn không mua nhưng tờ báo in hình gái "mặc áo quần thiếu vải", đăng những chuyện tình hấp dẫn mà lại mua báo Tuổi Hoa? Nhưng tôi có "sẵn tiền đây", bạn "có bán cái gàn ấy" hôn, tôi xin "mua"?!

 

 

HOÀNG ĐĂNG CẤP    

 

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 69, ra ngày 15-5-1967)

 

Con Gấu Chó (Koala)

Úc Châu là một bán đảo lớn nhất ở phía Nam Thái Bình Dương, gần xích đạo. Vốn là một vùng hầu như sa mạc bằng phẳng trừ một dải đất chạy dài sát tận dãy núi gần bờ biển. Phía đông là đồng cỏ, phía bắc và phía nam lại thuộc vùng ôn và nhiệt đới. Úc Châu có rất nhiều thú vật kỳ lạ và hiếm thấy tại các châu khác, chẳng hạn như con Đại thử, Đà điểu, Đà điểu mào xương và mào lông, con Nhìm và con Cáo mỏ vịt, Gấu chó v.v...

 

Với khí hậu và địa thế như vậy, hầu như mọi thú vật kể trên đều có những cơ quan đặc biệt để thích nghi với hoàn cảnh, trong số này phải nói tới Gấu chó (koala).

 

Đây cũng là một loài vật có túi để trước bụng (Marsupial). Sở dĩ người ta gọi nó là koala vì tiếng địa phương chữ này có nghĩa là "không uống nước". Thật vậy, người ta chưa thấy chúng uống nước nếu không muốn nói là chẳng uống bao giờ.

 

Là một loại gấu chỉ lớn bằng con chó trung bình nên nó còn được gọi là gấu chó. Nặng chừng ba bốn kilô, cao cỡ nửa thước, gấu chó mõm ngắn, mắt bé, hai tai to mở rộng, bốn chân dài với những vuốt sắc dùng để leo lên các ngọn cây bạch hương bá cao tới một trăm năm chục thước để ăn lá và mầm non cây này, món ăn duy nhất mà gấu chó hằng ưa thích, vì nó vốn chậm chạp, lờ đờ lại hiền lành vô cùng, vả lại ở địa điểm này khá an toàn không có kẻ thù nào đáng ngại hết. Hơn nữa, nếu gặp hiểm nguy, gấu chó có thể từ thân cây này nhẩy sang thân cây khác thật dễ dàng, chứ ít khi nó chịu tụt xuống đất vì e ngại mọi bất trắc đang rình rập nó.

 

Toàn thân gấu chó mang bộ lông mầu nâu xám, riêng vành tai, dưới cằm và bụng cùng đường viền bốn chân lại là mầu trắng. Loài này không có đuôi.

 

Gấu chó sống khá cô độc và đẻ thưa nghĩa là cứ hai năm nó mới sinh một con, vì thế loài này rất hiếm. Khi mới lọt lòng mẹ, gấu chó con chỉ dài chừng hai tấc, nặng vài gam. Nó biết bám vào chùm lông ở bụng mẹ rồi chui tọt vào túi chẳng khác gì đại thử con vậy. Đặc biệt là nó chỉ sống trong túi này một thời gian ngắn, chừng năm, sáu tháng, rồi lần mò bò ra bám chặt trên lưng mẹ, trong lúc cả hai di chuyển từ cành nay sang cành khác mà không hề rơi rớt bao giờ, dù có gặp chướng ngại vật cũng vậy. Khi đủ bốn tuổi nó mới chính thức tự do theo mẹ kiếm ăn.

 

Vốn nhút nhát, gấu chó thường lẩn tránh thợ săn bằng cách leo tít lên cao, rồi lẩn vào đám lá cheo leo, vậy mà nó vẫn bị giết hại quá nhiều, vì bộ lông đáng giá của nó. Giờ đây, nhà cầm quyền Úc cấm săn bắn loại này vì sợ chúng bị diệt chủng.

 

 

ĐẶNG HOÀNG (sưu tầm)      

 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 49, ra ngày 30-7-1972)

 

Tuổi Chim

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

Một mai mưa bay em về trên đó
Trời có mây ngàn bỡ ngỡ bay ngang
Đường xưa em đi nắng đổ ngập tràn
Vàng màu lụa trắng em quàng trên tóc

Tháng năm miên man trên vùng sỏi ngọc
Thương tuổi xa vời nhạt dấu chim bay
Bước chân em về lá đổ đến hay
Sao thương cô bé tháng ngày buồn ủ

Mười bốn tháng năm hoa cười hé nụ
16 tuổi rồi em có hay không?
Trong mắt nai tơ buồn đọng âm thầm
Nắng vừa dẫy chết tần ngần hoa cỏ

Một mai mưa bay đường chiều lá đổ
Từng bước em về tháp cổ hoang mang
Đường mây êm êm chim hót dịu dàng
Em nghe xao xuyến dâng tràn lên mắt

Một mai mưa bay em về xa mất
Một thuở 15 xanh ngắt ngày thơ
Khi tháng năm qua mà rất hững hờ
Sinh nhật mười sáu bơ vơ của tuổi

Em ôm nhung nhớ nhìn về lần cuối
Hỏi gió muôn ngàn có thấy gì không
14 tháng năm sinh nhật âm thầm
Ngày tròn mười sáu phải chăng còn bé

Mà sao em thấy buồn vương nhè nhẹ
Và lá thì thầm cô bé lớn ghê
Khi nao em vừa chợt tỉnh cơn mê
Ngày lên rất nhẹ bỗng nghe mình lớn

Một mai mưa bay nắng vàng rất sớm
Em gặp nụ hồng vừa chớm trên cây
Bước chim xôn xao trên những tuổi đầy
Em vừa mười sáu, bóng mây tan vỡ

                                 ĐỖ THỊ HỒNG LIÊN (70)

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 132, ra ngày 1-7-1970)

Mặc Cảm

 (Viết Cho Tuổi Trăng Tròn 9)

 

Nếu xã hội nhân loại ngày nay ai cũng như ai, bằng nhau về tất cả mọi phương diện thì chắc chắn không hề có vấn đề mặc cảm. Khốn nỗi xã hội loài người không bình lặng như thế đâu, đã từ lâu rồi, nó đầy rẫy những cái bất bình đẳng: người khỏe người yếu, người giàu người nghèo, người đẹp người xấu v.v... Con người có lý trí nên đã sớm nhận ra cái gì mình hơn người và một lúc cũng nhận ra cái gì mình kém người. Những nhận thức đó đưa chúng ta tới mặc cảm.

 

Có bao giờ bạn thấy tủi thân khi mặc một chiếc áo cũ trong khi cạnh mình cô bạn nào cũng áo quần đúng mốt, trang điểm đàng hoàng không? Cũng như có bao giờ bạn ngầm hãnh diện về lực học của bạn và cho rằng cả lớp không một ai có thể qua mặt bạn được? Cả hai trường hợp đó bạn đều mang mặc cảm cả, trường hợp đầu là tự ti mặc cảm và trường hợp sau là tự tôn mặc cảm.

 

Chúng ta hãy phân biệt và nhận thức mặc cảm. Biết rằng mình nghèo khác với tủi thân khi biết mình nghèo. Nhưng có nên giữ mãi mặc cảm không nhỉ?

 

Trước hết là trường hợp tự ti mặc cảm. Bạn thấy mình thua sút bè bạn nhiều quá chăng? Bạn nghèo, họ giàu ; bạn xấu, họ đẹp... và bạn cứ yên trí mãi rằng không bao giờ mình có thể so sánh với họ được, không bao giờ mình có một chỗ đứng cao như họ được. Bạn yên trí như thế rồi nhiều đêm phải nhỏ những giọt nước mắt đắng cay và tự trách mình sao lại có một ngôi sao bản mệnh quá xấu.

 

Bạn, bắt đầu từ hôm nay đi, bạn hãy phá bỏ tất cả những mặc cảm, chôn vùi mọi ý nghĩ là mình luôn luôn sút kém. Những mặc cảm đó như một cái lưới, nó quấn lấy bạn, nó bắt bạn phải khép kín, không thích giao tiếp, không muốn cởi mở. Nhiều người thông cảm với bạn lắm, vì làm sao thích giao tiếp cho được khi đối tượng của sự giao tiếp hình như bao giờ cũng ở trên cao và, phần bạn, bạn đứng bên dưới họ. Làm sao cởi mở cho được, cởi mở để mọi người nhận rõ mọi khuyết điểm, mọi thiếu sót của bạn sao? Nhưng dù sao, bạn cũng không thể sống trong mặc cảm mãi được, nó làm bạn đâm ra khó khăn và vụng về. Nhiều khi bạn đâm ra thua sút người khác vì mặc cảm của bạn chứ không phải vì những yếu kém nho nhỏ bạn mang. Như một người bệnh tưởng, căn bệnh ấy không lấy gì làm nguy hiểm, nhưng vì quá lo sợ, họ tưởng rằng họ sắp sửa chết đến nơi, đôi khi vì ý tưởng đó quá mãnh liệt, họ đâm ra chết thật, chết không phải vì bệnh mà chết vì yên trí rằng bệnh của mình nặng quá đến nỗi không ai có thể chữa được. Chúng ta không thể nào bắt chước họ, bạn nhỉ, nhưng nếu cứ mang mãi mặc cảm, vô tình chúng ta đã một phần nào giống họ rồi đấy.

 

Phá bỏ mặc cảm không có nghĩa là chúng ta nhắm mắt lại để không còn nhìn thấy những thực trạng đau thương. Chúng ta đã phân biệt nhận thức và mặc cảm. Bạn cứ việc mở rộng mắt để nhìn ra những khuyết điểm của mình. Thấy mình khuyết điểm mà không mang mặc cảm, thế mới hay.

 

Có thứ khuyết điểm có thể sửa chữa được, nhưng cũng có thứ khuyết điểm không thể sửa chữa, hoặc khó mà sửa chữa. Thí dụ trong lớp bạn cứ đứng dưới mãi, hoặc một môn nào đó, bạn cứ kém mãi, và bởi vậy bạn mang mặc cảm là dốt nhất lớp. À, cái này thuộc loại khuyết điểm có thể sửa chữa được đấy. Bạn cố gắng thêm đi, chăm chỉ thêm đi. Không dám đoan chắc với bạn là sau khi đã chăm chỉ bạn sẽ giỏi nhất lớp, nhưng dám cam đoan với bạn, ít ra bạn cũng chiếm được địa vị trung bình, vào lớp bạn có thể ngửng đầu lên nhìn mọi người chứ không mãi cúi đầu như trước đâu. Thế là bạn hết mang mặc cảm rồi đấy.

 

Hoàn cảnh gia đình bạn eo hẹp khiến việc học của bạn trở nên khó khăn. Cái này thì khó mà sửa chữa được đây. Nhưng bù lại bạn có ý chí nhiều hơn các bạn khác. Hoàn cảnh gia đình cũng như ý chí đều là những yếu tố ảnh hưởng đến sự học của bạn ; bạn kém người cái này, nhưng lại hơn người cái khác, vậy thì có gì mà phải mặc cảm. Ở đời có ai là hoàn toàn cả đâu.

 

Cũng vậy, khi mặc một cái áo cũ đi giữa một đám bạn bè ăn vận hợp thời trang để bát phố vào một chiều thứ bảy nào đó. Bạn có thể mỉm cười nghĩ rằng: "Các nàng cũng chẳng hơn gì ta đâu, áo dài của ta cũ rồi, nhưng ta lại... lại... xinh hơn và chưa biết người ngoài đã chú ý đến ai nhiều hơn". Nghĩ như vậy không phải là đánh lừa mình, nhưng là ngay thật nhận những cái mình kém người cũng như những cái mình hơn người.

 

Giáo sư F. Lolette, S.J. rất có lý khi viết trong bộ sách "Giải quyết vấn đề nhân sinh" một câu nhỏ: "Không ai lại túng bấn, dốt nát đến nỗi không có cách nào để giúp ích cho đoàn thể nhân loại". Chúng ta cũng có thể bắt chước giáo sư để nói rằng: Không ai lại bị Thượng đế bạc đãi đến nỗi không có thể tự hào rằng về một điểm nào đó mình hơn người khác. Tất cả những gì nhân loại có được: tiền tài, danh vọng, vẻ đẹp, khôn ngoan đều do Thượng đế ban cho và "mỗi người chỉ nhận được một phần sản nghiệp mà Thượng đế dành cho nhân loại". Do đó, những người xem ra đầy đủ, sung mãn hơn bạn, chưa chắc họ đã hơn bạn đâu. Như thế, việc gì bạn phải cho rằng mình thấp kém để rồi mang mặc cảm và buồn tủi.

 

Bắt đầu từ hôm nay. Phải, từ hôm ngày nay nhất định tự ti mặc cảm phải mất chỗ đứng trong con người bạn.

 

Với những bạn sẵn mang một tự tôn mặc cảm cũng thế. Chúng ta có thể vui vẻ vì được những ưu điểm hơn người khác. Nhưng chúng ta cần phải xét lại con người mình một chút. Bạn thuộc thành phần "đẹp trai, con nhà giàu, học giỏi", mừng cho bạn đấy, nhưng hình như ý chí bạn lại quá yếu ớt, bạn kém nghị lực, dễ thất vọng. Hoặc sứ khỏe bạn lại quá tệ, gió thổi một cái đã muốn bay. Như thế thì bạn vẫn còn thua nhiều người, chưa có thể tự tôn mặc cảm được.

 

Hay dù bạn là một hoa khôi trong trường đi, giữa đám đông, ai cũng chú ý đến bạn. Nhưng hình như nụ cười của bạn không được tươi như cô bạn ngồi cùng bàn học. Cô ta không đẹp bằng bạn, nhưng lại có duyên, ai cũng thích nói chuyện với cô ta cả. Như thế, bạn hơn cô ta về phương diện này, nhưng lại kém về phương diện khác, bạn chưa có thể tự tôn mặc cảm được.

 

Chưa nói đến vấn đề đạo đức, nghĩa là chưa đặt vấn đề có nên tự tôn không, chỉ cần biết rằng, con người chỉ có thể tự tôn một khi họ hoàn toàn hơn hẳn những người khác về mọi phương diện, họ cũng hoàn toàn tự túc, không cần nhờ vả đến ai. Như vậy thử hỏi trong chúng ta, ai dám mang óc tự tôn mặc cảm đây?

 

Như một người cha thay vì trực tiếp cho tiền người hành khất, ông đưa số tiền đó cho cậu con để cậu này cũng được góp phần vào việc từ thiền bắng cách trao số tiền đó cho kẻ khó. Dĩ nhiên cậu bé này không thể tự hào với cô bạn nhỏ bên hàng xóm về số tiền mình cho kẻ khó, vì nó không phải của cậu, cậu bé chỉ có thể hãnh diện vì công việc làm của cậu mà thôi. Cũng vậy, nếu Thượng đế không ban cho chúng ta những ưu điểm, những khả năng ta đang có thì chúng ta cũng hoàn toàn tay không, vậy tại sao ta lại vì những ưu điểm đó mà mang một mặc cảm tự tôn. Chúng ta chỉ nên hãnh diện khi đã dùng những ưu điểm, những khả năng đó để giúp ích người khác.

 

Tâm hồn chúng ta không thể chứa chấp những u sầu, hờn tủi, nó cũng không thể mang những hợm mình, kiêu căng. Tâm hồn bạn phải là một tâm hồn ngay thẳng trong sạch, hăng hái và quảng đại.

 

Ngày hôm nay, chúng ta sẽ hứa với nhau, là sẵn sàng bỏ mọi mặc cảm, cả tự ti lẫn tự tôn để được sống dễ dàng và cởi mở. 

 

 

QUYÊN DI         

 

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 73, ra ngày 15-7-1967)

Thủ Tướng Winston

 

 

 (Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 47, ra ngày 15-6-1966)

 

Tháng Bảy Mơ Cùng Mộng

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mưa, mưa giăng lối về

Gió, gió bạt sơn khê

Lá, lá xoay tròn mãi

Chiều, chiều rơi chân đê

Phượng, phượng hồng vụn vỡ

Cây, cây ngả ven đường

Đò, đò hoài trôi dạt

Đàn, đàn thắm niềm thương

Bướm, bướm vờn duyên dáng

Hoa, hoa thỏ thẻ cười

Chiều, chiều hoen màu tím

Diều, diều tít trùng khơi

Sương, sương sa vời vợi

Thềm, thềm ngả màu rêu

Nhạn, nhạn không trở lại

Trăng, trăng nhạt đèn khêu

Bay, bay mưa tháng bảy

Phố, phố nhuốm lá vàng

Nhớ, nhớ mùa hoa cũ

Thương, thương ánh hôn hoàng

Nắng, nắng nhẹ nhàng rơi

Tình, tình như mây trời

Mây, mây hồng trải mộng

Nhưng lời, lời khe khẽ thôi...

                     Trần Thị Phương Lan

                      (Bút nhóm Hoa Nắng)

Ta Yêu Quê Hương

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mây bay lên cao

Trời xanh một màu

Xa xa xanh lơ

Mây buông lững lờ.

 

Dăm con chim xanh

Trời mây tung hoành

Quê hương ta ơi

Lặng nghe bao lời.

 

Gió cuốn sóng nước

Mây thoáng rung rinh

Nhảy múa gió lướt

Đưa sóng say tình

 

Mây say đong đưa

Lửng lơ bóng dừa

Xa xa chân mây

Diều ôm gió đầy.

 

Thương quê dâng lên

Tình quê êm đềm 

Quê hương thân yêu

Đẹp ơi buổi chiều!

 

Ta yêu, ta yêu

Quê hương diễm kiều 

Ta yêu, ta yêu

Quê hương mỹ miều. 

 

                              Hùng Vỹ 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 98, ra ngày 15-7-1973)

 

Tìm Hiểu Loài Sóc

Cũng thuộc loại thú rừng chuyên gặm nhấm như chuột nước, nhím, hải ly, thỏ, ngân thử, sóc là con vật nhỏ bé, hiền lành, dễ thương, rất dạn dĩ nhưng khó bắt vì tài trốn chạy của nó. Thoắt một cái là sóc đã nhẩy xuống suối bơi sang bờ bên kia, hoặc leo lên cây rồi chui tọt vào tổ để thập thò ở cửa hang quan sát và nghe ngóng động tĩnh.

 

Mới thoáng trông thì đầu sóc giống đầu thỏ, duy hai tai lại bé hơn, thế mà nó nghe rất tài, kèm theo đôi mắt khá lớn giúp sóc nhận xét cảnh vật chung quanh thật khéo. Chỉ hơi khác thường là nó biết nguy và tìm đường chạy trốn, vì sóc không có vũ khí sắc bén như các loài khác ngõ hầu tự vệ khi nguy biến. Do đó, sóc thường né tránh khi gặp địch thủ.

 

Thường đứng trên hai chân sau, còn hai chân trước được coi như hai tay dùng vin lá cành, hái hoa quả, toàn thân sóc đều bao phủ lớp lông như lông mèo. Từ cổ trở xuống tới ngang bụng hơi nhỏ, nhưng từ bụng cho đến hết phần sau lại to và dài hơn. Cuối cùng là chiếc đuôi lớn với chùm lông rậm rạp luôn luôn cong vút lên lưng, nên xưa kia người Hy Lạp nghĩ rằng sóc dùng chiếc đuôi đó để che mắt khi cần ngủ.

 

Sóc thích săn trứng hoặc chim non và nhất là trái mơ, hạt dẻ, hạnh đào, bồ đào, trái lật, quả nạc v.v... Đôi khi sóc dám lần mò về các làng mạc hay chòm xóm gần rừng kiếm, lúa, gạo, ngô, khoai, sắn và lạc (đậu phọng) bằng cách ngậm thức ăn trong hai túi ở má tha về cất giấu dành cho mùa đông là mùa khan hiếm.

 

Điều ngộ nghĩnh và khéo léo nhất khi sóc lượm được quả hạt dẻ là nắm chặt trong tay, đoạn chăm chú đảo đi đảo lại thật cẩn thận để tìm ra yếu điểm trên trái cây xong mới cắn cho tách lớp vỏ cứng đoạn vứt đi rồi ăn nhân bên trong. Ngoài ra sóc còn biết gặm nhẵn lớp cùi ở quả mơ rồi mới chịu nhả hạt ra. Người ta thấy, dường như lúc nào sóc cũng nhai nhai chẳng khác gì chúng ta nhá kẹo cao su vậy.

 

Đặc tính của loài sóc là thích di cư thật xa chốn cũ sau một thời gian nào đó, nhưng vẫn quanh quẩn trong khu rừng chứ không bỏ hẳn. Trái với các loài khác, sóc rất khôn ngoan, nó làm nhiều tổ cách nhau riêng rẽ cho từng đứa con, chứ không gom lại một chỗ. Đã vậy, để bảo đảm một cách hữu hiệu hơn, mỗi tổ này còn nhiều ngõ ngách ra vào. Do đó, muốn bắt sóc, người ta phải tìm tòi, chặn các cửa hang dẫn vào tổ rồi hun khói để sóc chạy ra mới chộp được. Giống hệt loài mèo, gặp trường hợp khẩn cấp, sóc mẹ ngoạm cổ từng đứa con rồi đưa tới một địa điềm nào đó thật an toàn, sau đấy tha lá cây về che giấu, để đánh lạc hướng địch thủ hoặc thợ săn.

 

Một hai tháng sau khi sinh ra, sóc con vẫn quanh quẩn trong tổ cho tới khi khá cứng cáp, lúc đó chúng mới được mẹ đưa ra bên ngoài để nhận biết cảnh vật, và nhất là xem mẹ biểu diễn các cách leo trèo, nhẩy từ cành nọ sang cành kia trước khi chính thức theo mẹ đi kiếm ăn. Thường thì sóc mẹ chỉ đẻ từ hai tới bốn con mà thôi. Trung bình sóc dài chừng bốn mươi phân, cùng cỡ con chuột cống lớn, nặng ngót một kilô. Người ta thấy có tới bẩy chục loại sóc căn cứ vào mầu sắc và địa điểm chúng sống. Tuy nhiên chỉ có mấy thứ sau đây là năng gặp nhất:

 

a) Thứ sống trên cây (chuyên làm tổ trong thân cây), gồm: Sóc Cáo mầu hung hung nâu, Sóc đỏ kèm theo vệt trắng giữa đen dọc theo hai bên sườn, Sóc Xám, Sóc Đen v.v...

 

b) Thứ sóc ở dưới đất (chuyên làm tổ dưới đất) nên người ta gọi là Sóc Đất, mặc dù đôi lúc nó cũng leo trèo lên cây, nhưng lại đào hang dưới rễ cây hoặc làm tổ bên bờ suối, triền đá, chân núi, có khi hang nầy dài hàng chục thước. Sóc Đất cũng có mầu nâu.

 

c) Thứ sống trên cây vừa biết nhẩy vừa biết bay, nhỏ bé, nặng chừng một trăm năm mươi ba gam, mầu xám nhưng phần dưới bụng lại vàng nhạt hoặc trắng.

 

Nếu có dịp quan sát một thân cây khô, đường kính chừng hai ba tấc đã bị cụt mất vì một lý do nào đó không biết, bạn tới gần và khẽ vỗ vào thân cây vài cái rồi chờ đợi. Không bao lâu, bạn sẽ thấy một con vật tí hon từ trong lỗ hổng trên thân cây khô chui ra rồi thoăn thoắt leo lên cao, đoạn văng mình vào không khí để "di chuyển" từ cành này sang cành khác gần đó mà khỏi cần chạm chân xuống đất. Sau đó, nó lẩn vào đám lá rậm rạp mất hút: Đó là con sóc bay đấy.

 

Tuy gọi lá sóc bay, nhưng thực ra nó không thể cất cánh như loài chim, bởi lẽ nó không có cánh mà lại có hai lớp da mỏng nối liền từ chân trước tới chân sau quá bụng. Lúc thường lớp che này thun lại nhưng khi cần, các chân dong thẳng ra, lớp che sẽ xòe thành một diện tích thích ứng đủ để giữ thăng bằng nên lơ lửng trong không khí. Muốn liệng về hướng nào, sóc dùng đuôi để lái cả thân hình đi. Chiếc đuôi này có công dụng như đuôi của con diều vậy. Khi bay liệng, sóc không gây ra tiếng động nên ít người để ý thấy.

 

Sóc bay chỉ xuất hiện vào lúc chiều tối, còn ban ngày, nó chui vào hang hay tổ chim hoặc hốc cây của loại sóc lớn bỏ hoang, rồi cuộn tròn thân hình lại ngủ vùi.

 

Tất cả các loài sóc đều biết chạy, nhẩy, bơi lội. Chúng xuất hiện trong các vùng rừng núi khắp nơi trên thế giới, riêng Sóc bay chỉ thấy có ở miền nam Gia Nã Đại và phía bắc Hoa Kỳ. 

 

Vì hay ăn các mầm cây nên sóc bị liệt vào hàng phá hoại. Tuy vậy, người ta thích nuôi sóc trong các lồng có bánh xe để nó đánh vòng như chuột bạch vậy.

 

 

ĐẶNG HOÀNG (Sưu tầm)     

 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 48, ra ngày 23-7-1972)