Thứ Hai, 26 tháng 9, 2022

Hãy Nở Nụ Cười và Vui Sống

  

Các em thân mến,

Trong báo THIẾU NHI số 1 chị Phương Khanh có khuyên các em lúc nào cũng nên nở nụ cười và kết luận: "Các em ơi! Cuộc đời tươi đẹp quanh ta. Vậy, cùng với chị, chúng ta hãy cười lên nào".

Đọc xong bài báo này, một em Thiếu Nhi viết cho chúng tôi có đoạn như sau: "Gia đình em nghèo lắm, cha mẹ em phải vất vả từ sáng đến tối mới tạm nuôi được các con. Bữa ăn thường nhật, không có món ăn gì khác ngoài cơm và rau luộc chấm tương hay nước mắm. Học phí có mấy trăm mà tháng nào cũng đóng trễ, em phải lánh mặt luôn ông quản lý nhà trường để khỏi thẹn, sáng nào đi học cũng khỏi ăn quà sáng, thì làm sao em cười cho được!".

Đúng như vậy, cười làm sao được khi bụng mình quá đói.

Hồi nhỏ, vì tính say mê sách, có bao nhiêu tiền hàng tuần cha mẹ cho để ăn quà sáng, tôi đã bỏ ra mua sách hết cả. Rồi sáng nào đi học tôi cũng nhịn đói và uống một ly to nước lã để rửa ruột là đúng phép dưỡng sinh, sức khỏe dồi dào. Tôi theo đúng như thế, nhịn đói buổi sáng và uống nước lã đi học, từ năm này sang năm khác, mà trong người không thấy gì khó chịu lại vui vẻ là đàng khác.

Tại sao em không thể nở nụ cười, khi em thuộc thiểu số thiếu nhi ở nước Việt Nam nghèo nàn vì chiến tranh này còn có diễm phúc lê gót đến trường? Bao nhiêu trẻ em khác cùng tuổi em đã phải vất vả đi làm việc trong tuổi còn thơ, như bán báo, bán bánh, đánh giày, sửa xe hoặc đi lang thang nơi đầu đường xó chợ.

Tại sao em không thể nở nụ cười, khi em còn đủ cha mẹ, trong lúc biết bao trẻ em khác, mồ côi, phải sống thiếu thốn, vật chất lẫn tình thương, nơi mấy trại cô nhi?

Tại sao em không thể nở nụ cười, khi em mỗi ngày còn được ăn hai bữa cơm tuy đạm bạc, đơn sơ, trong khi biết bao gia đình khác phải ăn cháo, khoai để cầm hơi?

Tại sao em không thể nở nụ cười? Khi em còn đủ hai bàn tay và hai chân, và nhìn thấy ánh sáng mặt trời. Bà Helen Keller, khi nhỏ vừa mù, vừa câm, vừa điếc, nhưng bà có buồn bã, chán nản đâu! Bà vui vẻ và cố gắng. Bà đọc sách nhiều gấp trăm người thường, đã viết bảy cuốn sách và diễn thuyết khắp nước Mỹ.

Tại sao em không nở nụ cười, biết đâu sau này tương lai em sẽ sáng sủa, em sẽ trở nên người hữu dụng, được nhiều người quí mến. Biết bao danh nhân trên thế giới lúc còn trẻ sống trong cảnh hàn vi.

Tổng thống Lincoln lừng danh của nước Mỹ phải sống vất vả ngay từ hồi nhỏ. Gia đình nghèo hèn, mồ côi mẹ từ năm lên chín, cha thì thất học. Ông phải sống khốn khổ cùng cực, trong một cái chòi ở giữa rừng, không có cửa, trời lạnh ngủ co quắp trên đống lá trong góc chòi như thú vật. Ăn thì chỉ có thịt rừng như người tiền sử, làm gì có lúa, khoai, rau hay thực phẩm gì khác và phải ăn bốc, nhà còn lâu mới có dao, chén, muỗng. Đau ốm thì nằm chịu trận, làm gì có thuốc và thầy thuốc. Làm việc thì cực nhọc, như cày ruộng, đốn củi. Nhưng nhờ có chí ông cố tâm tự học (phải mượn sách để học), trở nên một luật sư có tài, rồi làm nghị sĩ, trở nên tổng thống danh tiếng, mà cả thế giới đều ái mộ.

Chắc em cũng thấy một người, từ một địa vị thấp hèn nhất trong xã hội, thua kém em rất xa, trong mấy mươi năm cố gắng, đã vươn lên địa vị cao quí nhất trên đời.

Rất nhiều người khác, như ông Franklin mới 12 tuổi đã phải làm thợ nhà in, nhờ tự học mà trở nên một nhà khoa học danh tiếng, một nhà lập pháp có tài và một vị thủ lãnh được nhiều người quí mến.

Ông Andrew Carnegie, ông vua thép của nước Mỹ, lúc sinh ra cha mẹ rất nghèo không có đủ tiền mướn bác sĩ hay một cô đỡ (bà mụ) để trông nom. Cha làm thợ dệt, mẹ giặt thuê quần áo. Ông chỉ có một chiếc áo sơ mi, mẹ ông phải giặt ủi mỗi buổi tối khi ông ngủ. Nhưng nhờ có chí, ông trở nên một trong những người giàu nhất nước Mỹ: ông đã viết tám quyển sách với đề tài du lịch, tự thuật, khảo luận và nghiên cứu về kinh tế. Ông đã giúp cho các thư viện công sáu mươi tám triệu để cải thiện nền giáo dục.

Nhà văn Jack London từ một tên hành khất trở nên một đại văn hào, kiếm được mỗi năm lương gấp hai Tổng thống Mỹ.

Còn biết bao nhiêu người khác, như ông Jhn. D. Rockerfeller, lúc nhỏ nghèo khó trở nên ông vua dầu lửa, ông Al Smith, một người dân lao động đã trở nên một vị thống đốc thời danh.

Ở Việt Nam ta cũng có rất nhiều người thuở nhỏ hàn vi nhờ có chí đã làm nên sự nghiệp.

Hãy vui lên đi em, người độc giả bé nhỏ của tôi, hãy cố gắng học hỏi, hãy luyện chí và kiên nhẫn, biết đâu em sẽ là người lừng danh của hai ba mươi năm sau, mà biết bao nhiêu người thèm thuồng địa vị đó.

Hãy vui lên đi và nở nụ cười, người độc giả bé nhỏ THIẾU NHI của tôi.
 

Thân mến chào em,           
NGUYỄN HÙNG TRƯƠNG     

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 4, ra ngày 5-9-1971)

Thứ Bảy, 24 tháng 9, 2022

Bạn Em Nó Kên Em

 

Thư của em P. V. B. Saigon:

... Em có chuyện này tức ghê chị ơi! Trong lớp em có một đứa em ghét quá. Nó ngồi ngay ở bàn dưới em, mà cái mặt nó cứ kên kên, trông khó chịu chi lạ. Có lẽ nó coi thường em vì thấy em là học trò mới đó chị. Em tính đập cho nó một trận dằn mặt, chứ để nó nghênh em hoài, chịu sao thấu...

Trả lời:

Chị mong khi em đọc những dòng này, em chưa đập cậu bé kia. Nếu em đã đập cậu ta rồi thì thật là đáng tiếc!

Thuở bé, chị đã ghét oan một chị bạn. Tại chị ấy ngồi dẫy bàn ngang với chị mà lại ở phía bên kia lận. Thế rồi chị ấy cứ lườm chị hoài. Mà chị thì cũng y như em, chị mới ở miền thượng du về. Thành ra chị cứ nghi rằng chị kia khinh chị là Mán rừng, nên lườm nguýt chị. Chị bèn nghênh lại, không thèm nhìn chị ấy. Mỗi khi gặp ở đâu, chị quay đi nơi khác. Một hôm chị ấy mon men đến gần nói với chị thế này:

- Chị ơi, nhà chị ở gần nhà mình, hai cái bếp quay lưng vào nhau, mình vẫn thấy chị lên sân thượng. Mai đi học, mình sang rủ chị đi cho vui nhé.

Chị ấy thành thật đề nghị, nhưng mặt vẫn nghiêng nghiêng. Té ra chị ấy có tật ở mắt, cứ phải nhìn nghiêng mới thấy. Sau này chơi với nhau, chị mới biết rằng mình lầm lớn. Chị ấy hiền hậu vô cùng, chẳng bao giờ khinh ghét ai hết cả.

Tật suy diễn nó làm cho mình thành mù quáng. Cái luận điệu: "Có lẽ nó...", "Bộ nó tưởng...", "Nó lại cho rằng..." là rất dễ sai lầm. Mình tưởng tượng rằng người ta như thế, rồi mình đổ diệt cho người ta, tin chắc rằng người ta thế thật, thì có nguy không cơ chứ. Trong một bài của bác chủ nhiệm, có kể chuyện Tào Tháo nghe thấy người nhà chủ trọ bảo nhau giết heo (để đãi chính Tào Tháo), nhưng ông ấy lại tưởng họ định giết mình bèn ra tay trước, giết hết cả nhà người ta, hối thì cũng trễ.

Nay em nghi bạn em nghênh em, thành ra em cũng không tỏ thiện cảm với bạn, có thể là em cũng nghênh lại. Dù thật sự bạn chưa nghênh, thấy thái độ em thế, thành ra có khi cũng nghênh thật. Như vậy thì có thể xẩy ra đánh nhau lắm.

Xin em coi lại bài "Chiếc thuyền không" ở Vườn Hồng số 94, rồi hãy tạm coi như bạn em không hề "kên" em, có lẽ em sẽ thấy là bạn em không "kên" em thật.

Gặp hành động của ai, xin đừng vội suy luận một cách chủ quan rồi gán chặt cho người ta cái ý xấu. Nhiều khi người khác không hề có ý gì xấu với mình, nhưng mình cứ "suy bụng ta ra bụng người" rồi bực tức, làm mất hết những điều tốt đẹp mà đáng lẽ Thượng Đế dành cho nhưng mình không biết hưởng, em ạ.


Chị ĐỖ PHƯƠNG KHANH      

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 107, ra ngày 14-9-1973)

Thứ Sáu, 23 tháng 9, 2022

Cô Bé Và Se Sẻ

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Chú mèo quỷ quái
Rình bắt chim non
Bé chim lon ton
Tìm mồi quanh quẩn

Bao lần nhỏ mắng
Phải có "lòng nhân"
Bạ gì cũng ăn
Sao không bắt chuột?

Cứ giơ móng vuốt
Vồ lấy chim non
Ra sức mà vờn
Sẻ ta ngất lịm

Sẻ im thin thít
Nhỏ phải nhanh tay
Lắc mạnh mèo ngay
Cứu mạng se sẻ

Sẻ rên khe khẽ
Nhỏ vội hà hơi
Trăm lần chưa thôi
Sẻ mới tỉnh dậy

Nhìn nhỏ tin cậy
Chẳng muốn rời đi
Sẻ khẽ chớp mi
Như thầm cảm kích

Nhỏ bèn khuyến khích 
Giơ lên trời xanh
Chim sẻ bay nhanh
Nhỏ cười hạnh phúc

Mèo ta đầu gục
Cúi gầm mà ăn
Chẳng biết ăn năn
Hối hận chi hết

Nhỏ ta chì chiết
Lần sau phải chừa
Nhớ đấy nghe chưa
Không thì bị....nhéo!

                         Thơ Thơ 
              (Bút nhóm Hoa Nắng)

Thứ Tư, 21 tháng 9, 2022

Truyện Con Chồn Lông Xanh

 
 
Ngày xưa có một chú chồn nhỏ sống nhởn nhơ với mẹ và các anh em ở trong rừng. Bữa kia đi chơi, chú chợt nghe thấy hai chị chèo bẻo nói với nhau:
 
- Chú chồn kia nom hay đấy chứ.

- Ồ, lông nó hung hung nom như màu đất! Lông chồn phải màu xám hoặc xanh mới đẹp!

Nghe nói, chú chồn nghĩ thầm: "Ừ giá ta có được bộ lông màu xanh thì đẹp biết bao! Nhưng làm thế nào để lông ta trở nên xanh được?"

Suy nghĩ một lúc lâu, chú chồn nhỏ cho rằng : nếu nhảy được vào nền trời chắc lông chú cũng sẽ xanh như da trời vậy. Chú liền nhảy lên, cố cho thật cao đến nỗi tê điếng cả 4 chân mà không sao tới được. Nền trời cao vút, làm sao chú nhảy tới nơi!

À thôi chú chồn nghĩ ta trèo lên núi tìm chỗ nào có hoa cỏ xanh tươi ta cọ mình vào thử xem!

Nhưng lăn lộn hoài trên hoa trên cỏ, tưởng đến rụng hết lông mà màu lông của chú vẫn không đổi.

Chú chồn đã có vẻ thất vọng. Lúc trở xuống núi, chợt chú thấy một vũng nước trong xanh, chú liền mừng rỡ nghĩ thầm:

- À được rồi. Nếu ta nhảy vào vũng nước này, chắc người ta sẽ xanh biếc như da trời.

Và nghĩ sao làm vậy, chú nhảy đại ngay xuống. Nhưng lúc ở dưới nước lên, lông chú trở nên sạch sẽ, nom càng nâu hơn trước!

Hơn nữa nước lạnh làm chú bị cảm. Chú bị mẹ mắng:

- Mày vốn là một con chồn nâu, mẹ sinh ra thế sao lại có ý nghĩ muốn thay đổi dại dột như vậy?

Nhưng chú chồn bướng bỉnh vẫn cứ nhất quyết tìm cách đổi bộ lông ra màu xanh.

Sau khi khỏi bệnh, chú lại lang thang trong rừng. Gặp anh sáo sậu, chú thuật lại ý định của chú.

Anh sáo liền bảo:

- Chú ngốc quá! Nếu muốn có bộ lông xanh thì cần gì phải nhảy lên nền trời, hay xuống đằm mình dưới nước. Cứ đến tìm lão Quạ, chắc chắn lão sẽ có cách làm cho chú được vừa ý. 

Lập tức chú chồn chạy ngay đi tìm lão Quạ, và trình bày ý chú cho lão hay.

Lão Quạ bảo:

- Ồ, dễ lắm, chẳng có gì khó cả. Nhưng ta báo trước cho cháu biết, là nếu có bộ lông xanh, cháu phải coi chừng kẻo mang họa vào mình.

Chú chồn nài nỉ:

- Xin ông cứ làm ơn giúp cháu vì cháu rất buồn khổ nếu không có được bộ lông xanh...

Lão Quạ gật gù:

- Nếu vậy được. Để ta giúp cho.

Nói rồi lão chế ra một thứ nước uống kỳ lạ, đưa cho chồn uống:

- Đây uống thứ nước này đi. Ngày mai ngủ dậy lông cháu sẽ xanh biếc như nền trời mùa hạ. Duy có một điều ta cần căn dặn cháu là chớ có phô bày bộ lông mới cho người ta trông thấy.

Chú chồn làm theo lời lão quạ, và hồi hộp chờ đợi. Sáng hôm sau, trở dậy chú sung sướng thấy bộ lông của chú đã đổi màu, xanh mướt hơn cỏ non, biếc hơn cả da trời và mặt nước dưới lòng thung lũng.

*

Tin chú chồn có bộ lông xanh lan đi khắp rừng và hết thẩy đều trầm trồ khen ngợi. Chồn ta lấy làm đắc ý lắm lúc nào cũng muốn phô - trương bộ lông xanh hiếm có của mình.

Một bữa vì muốn khoe khoang, chú đã dại dột ra khỏi khu rừng, mon men xuống tận chỗ người ở. 

Thấy chú, người ta reo lên:

- Ô này, có một con chồn lông xanh!

Chồn lông xanh là con vật họa hiếm nên người ta hùa nhau sắn bắt.

Hoảng quá, chú chồn bỏ chạy, nhưng chạy sao nhanh được bằng người, nên chỉ lát sau chú bị bắt. Người ta nhốt chú vào một cái cũi, bàn tính:

- Ngày mai ta đem nó xuống tỉnh bán. Chắc được cao giá!

Bị nhốt trong cũi, chú chồn vừa khóc, vừa tiếc những đêm trăng sáng chơi rỡn với anh em.

Bỗng chú nghe có tiếng gõ cành cạch vào thành cũi. Nhìn ra, chú thấy lão Quạ. Lão nhìn chú và hỏi:

- Cháu còn muốn làm con chồn xanh nữa hay thôi?

Chú chồn khóc lóc thưa:

- Ông Quạ ơi, ông cứu cháu với, cháu muốn trở lại làm con chồn nâu như xưa để về với mẹ cháu và chơi đùa với anh em cháu dưới ánh trăng ở ven rừng.

- Nếu vậy, cháu hãy nhai mấy viên thuốc này đi, và cứ yên tâm nằm ngủ.

Lão Quạ để lại cho chú chồn mấy viên thuốc màu xanh đỏ. Chồn ăn rồi nằm ngủ. Sáng hôm sau khi người ta đến xem con chồn xanh, tất cả đều bỡ ngỡ chỉ thấy một con chồn nâu tầm thường. Lấy làm lạ, người ta bèn mở cũi ra xem cho kỹ. Thừa dịp ấy, chú chồn nhỏ liền nhảy ra chạy miết một mạch vào rừng.

Và cũng bởi chú chồn đã mất bộ lông xanh, trở lại một con chồn nhỏ bé màu nâu như màu lá úa mùa thu, nên người ta chẳng còn ai buồn đuổi theo bắt lại làm gì nữa.


XUÂN VŨ         

(Trích từ tập truyện nhi đồng Tuổi Hoa số 2, phát hành tháng 6-1962)
 
oncopy="return false" onpaste="return false" oncut="return false"> /body>