Chủ Nhật, 28 tháng 6, 2026

Phiến Buồn Quá Khứ

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Như một phiến buồn vừa đậu nhẹ trên vai tôi
chợt thấy tình yêu lá cỏ
Thật xanh xao, mảnh mai như bàn tay em ngày đó.
 
Tình tôi của những ngày lá me xanh
Trong vòng tay cả một bầu trời thương nhớ
và vụt vỡ như giọt nước mong manh
Trong phiến buồn quá khứ.
 
Còn lại đây những xác lá me vàng
của những sáng, những chiều tôi đón em giờ tan học
Cổng trường ngày nào tôi ngỡ đã thênh thang
Để một thoáng nhớ về, em có khóc?
 
Còn trong tôi những mảnh giấy học trò
Lời thương yêu qua những dòng vội vã
Trong tháng ngày dài âu lo
Tình ơi, sao vội qua hối hả?
 
Tôi bỗng muốn hóa bướm bay về một nơi nào đó thật xa xôi
Mà tôi biết vẫn còn em mong đợi
Nhưng đó chỉ là ý nghĩ thôi
Làm sao tôi thực hiện, em ơi.
 
Tôi vẫn nhớ mãi những ngày em vắng xa
Trong linh hồn tôi hoang vu từng hơi thở
Em mắt biếc, em môi hồng đã phai nhòa
Vòng tay nồng nàn, ôi vòng tay khốn khổ
 
Giờ còn đâu quấn quýt những bàn chân
Trên sỏi đá nghe từng âm thanh vỡ vụn
Không có em, lòng tôi rất phân vân
Trong em, trong tôi có bao nhiêu vương vấn?
 
Em muốn tôi mãi gìn giữ hồn nhiên
Như một kỷ niệm muôn đời hồn ta vẫn ấm
Nhưng em biết đâu trong tôi một nỗi nhớ triền miên
Từng mùa qua đi, nhưng tôi vẫn miên man niềm đằm thắm
 
                                                                                    PHAN YÊN
 
(Trích từ bán nguyệt san Ngàn Thông số 4, ra ngày 20-6-1971)
 

Thứ Sáu, 26 tháng 6, 2026

Xây Mộng Đời

Tối hôm Chúa nhật vào mùa Xuân năm đó, khí trời ấm áp. Một người đàn ông cao lớn dẫn cậu con trai nhỏ đi tản bộ trong công viên thành phố. Lúc trở về, khi đi ngang qua một tòa nhà nguy nga đồ sộ, bên trong đèn thắp sáng trưng, chung quanh nhà là cả một vườn hoa rực rỡ gồm nhiều thứ hoa quí lạ, tỏa ra những hương thơm mát dịu. Hai cha con cùng đứng lại ngắm nhìn thích thú. Lát sau người cha vui vẻ nói với cậu con:
 
- Charles, con thích tòa nhà này lắm phải không?
 
Cậu con chỉ gật đầu chứ không nói gì, và cậu vẫn tiếp tục giương đôi mắt trong sáng, ngây thơ ngắm nhìn tòa nhà như không biết chán. Người cha nghĩ ngợi rồi mỉm cười nói tiếp:
 
- Tốt lắm! Nếu con muốn sau này khi lớn lên, con có thể mua lại tòa nhà này để ở, thì con hãy chịu khó cố gắng làm việc. Chăm chỉ làm việc và luôn tin tưởng.
 
Sau đó hai cha con họ dẫn nhau về nhà.
 
Có lẽ người cha từ đó không còn nghĩ tới, hoặc có nghĩ tới, thì cũng chỉ nghĩ tới thoáng qua vậy thôi. Thế nhưng cậu con thì trái lại, chẳng những cậu đã nghĩ tới luôn, mà còn yêu thích và quyết tâm thế nào sau này cậu cũng phải làm chủ và sống trong tòa nhà đó nữa.
 
Cậu tuy nhỏ người nhưng lại có cái mộng lớn!
 
Mới 11 tuổi đầu mà cậu có những dự tính xa xôi về tương lai. Đã biết xây mộng đời! Nhưng đâu có phải là một mộng đời thường thường, mà lại là một mộng đời sáng lạn.
 
Cậu thật là một em nhỏ khá đặc biệt!
 
Cậu đã sống những ngày vui tươi với cái mộng đời của cậu.
 
Mỗi lần nhớ tới nó là cậu mỉm cười khoan khoái, tin tưởng.
 
Nhưng éo le thay! Cậu mới vui sống với cái mộng đời của cậu được ít tháng thì bỗng một sự thật quá phũ phàng đả xảy đến cho gia đình cậu, khiến cậu không còn có thể vui tươi mỉm cười với cái mộng đời của cậu được nữa. Tuy nhiên niềm tin tưởng của cậu vẫn không bao giờ bị tắt hẳn.
 
Kỳ đó công việc làm ăn của gia đình cậu phải vỡ nợ. Cha cậu liền bị tống giam cho đến khi nào trả xong nợ mới được tha ra. Khi đó gia đình cậu đã phải sống trong những ngày gian lao, chật vật. Riêng cậu tuy còn nhỏ tuổi, nhưng cũng phải tạm từ giã ghế nhà trường và bạn học để đi làm việc, kiếm tiền giúp đỡ gia đình. Cậu được nhận vào làm việc trong một hãng sản xuất xi đánh giày ở gần bờ sông Thames (Luân đôn).
 
Mặc dầu chẳng mấy ưa thích, nhưng cậu đã làm công việc của cậu một cách chăm chỉ, nhẫn nại, và trong cử chỉ, nhất là trên nét mặt của cậu tỏ ra một thái độ nghiêm trang buồn buồn.

Vì còn quá nhỏ tuổi và không quen làm việc nên sức khỏe của cậu từ đó mỗi ngày mỗi bị sút kém. Rồi một hôm khi đang làm việc trong hãng, bỗng cậu tháy đầu óc choáng váng, chân tay run lẩy bẩy và sau cùng cậu ngã lăn ra bất tỉnh.

Ai nấy xúm lại săn sóc, chữa chạy cho cậu. Người ta đặt cậu nằm tạm trên một chiếc thùng gỗ ngay tại chỗ cậu làm việc. Sau đó cậu dần dần tỉnh lại, và đến giờ tan sở nhiều người tỏ ý muốn đưa cậu về, vì họ bảo là không nên để cậu về nhà một mình, sợ rằng cậu có thể gặp tai nạn ở dọc đường chăng. Kể ra khi đó cậu cũng còn hơi yếu mệt thật, nhưng vì không muốn để cho ai biết được chỗ ở khổ cực tồi tàn của gia đình bấy giờ, nên cậu đã khăng khăng từ chối, nhất định không chịu để cho ai đưa cậu về. Cậu quả quyết với họ là cậu đã khỏe hẳn rồi, cậu rất có thể về nhà một mình được lắm. Thấy cậu cứ khăng khăng một mực, nên dần dần người ta đều bỏ ra về, vì không muốn ép cậu quá.

Tuy thế cậu vẫn chưa được tự do đi về một mình đâu, bởi vì có một cậu bé lớn hơn cậu ít tuổi, tên là Bob Fagin, là bạn cùng làm việc với cậu trong hãng, anh này trước sau vẫn cứ nhất định sẽ không khi nào chịu để cho cậu về nhà một mình, vì thế sau cùng cậu đã phải nhượng bộ.

Trời bắt đầu tối.

Đó đây những ngọn đèn trên các đường phố đã cháy sáng.

Hai cậu bé yên lặng đi bên nhau. Không ai nói với ai một câu. Cả hai cùng lầm lì rảo bước. Họ đi, đi mãi, hết phố này qua phố khác khiến cho sau đó một người thấy sốt ruột quá nên hỏi:

- Ê Charles, sắp đến nhà chưa?

- Cũng sắp đến rồi.

Và hai người lại tiếp tục đi, đi nữa. Mãi sau khi tới một ngã tư, Charles quay nói với bạn:

- Tới nhà rồi. Thôi xin cám ơn anh. Chào anh.

Vừa nói cậu ta vừa vội vã bang qua đường, tiến thẳng tới một căn nhà, điềm tĩnh kéo chuông cửa. Trong khi đó Bob Fagin đứng ở bên kia đường nhìn theo cậu ta một lát rồi bỏ đi.

Cánh cửa căn nhà kia từ từ hé mở. Một cô gái xuất hiện ở trong khung cửa, và khi vừa thấy cậu ta, cô này liền cau mày hỏi:

- Em muốn hỏi gì?

Charles liếc vội về phía sau và cậu lấy làm khoan khoái khi thấy người bạn của cậu đã đi khuất sang lối quặt. Tuy thế cậu Charles vẫn lúng túng chưa biết nói gì với cô gái. Cô này liền hỏi lại một lần nữa, giọng gắt gỏng:

- Sao? Muốn gì?

- Có… có phài nhà ông… ông Bob Fagin đây không?

- Không phải.

Rồi cô gái đóng sập cửa lại.

Cậu ta vội vã quay ra, đi thẳng về nơi gia đình cậu đang tạm trú. Đó là một căn phòng nhỏ hẹp tồi tàn trên rầm một sân thượng của một ngôi nhà.

Cậu ta đã giấu không để cho Bob Fagin biết được điều bí mật này!

Trong suốt thời gian ba cậu bị giam giữ, tuần nào cậu cũng đến lao xá để thăm ba cậu.
 
Cậu và gia đình cậu đã phải sống trong những ngày thật là gian lao đau khổ!
 
Sau thời gian bị giam giữ, ba cậu đã được trả tự do. Gia đình cậu không cần cậu làm việc nữa, cậu lại được cắp sách đến trường để tiếp tục việc học hành mà vì hoàn cảnh đã bắt buộc cậu phải tạm gián đoạn lâu nay.
 
Cậu đã học hành một cách chăm chỉ, chuyên cần, và dĩ nhiên cậu vẫn không quên nuôi cái mộng đời của cậu. Cái mộng được làm chủ và sống trong tòa nhà mà có lần cậu và ba cậu đã đứng ngắm cách say sưa, vào một tối Chúa nhật kia.
 
Sau bao nhiêu năm cố gắng làm việc và tin tưởng, cậu đã trở thành một danh nhân, một nhà văn lỗi lạc.
 
Những tác phẩm của cậu đã được cả thế giới hâm mộ, và đã được phiên dịch ra bằng nhiều thứ tiếng khác nhau.
 
Ngoài ra, sau này cậu cũng đã đạt được cái mộng của đời cậu. Nghĩa là cậu đã làm chủ và sống trong tòa nhà cậu hằng mong ước.
 
Đó là một tòa nhà ở tại Gad's Hill Place.
 
Còn tên của cậu là CHARLES DICKENS.
 
Thiết tưởng một phần lớn là nhờ những kinh nghiệm của quãng thời gian gặp hoạn nạn, phải sống khổ cực trong những xóm lao động tồi tàn, giữa những người nghèo khó, nên Charles Dickens đã cống hiến cho thế giới được những câu chuyện, những tác phẩm hay ho, quí giá.
 
 
TRỌNG ĐỨC    
 
(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 28, ra ngày 25-5-1965) 

Thứ Ba, 23 tháng 6, 2026

Viết Cho Tuổi Trăng Tròn (7)


Bạn bè
 
Ngày còn bé, đối với chúng ta bạn bè không phải là quan trọng, có thì tốt, còn không thì ở nhà làm nũng mẹ cũng được, chả cần. Nhưng bây giờ, chúng ta chợt nhận thấy gia đình quá nhỏ hẹp, tình thương gia đình tuy có đậm đà đấy nhưng vẫn không đủ để thỏa mãn nhu cầu muốn được yêu thương của chúng ta. Và bởi vậy chúng ta để lòng hướng về các bạn bè với hy vọng tìm thêm được sự thương yêu, do đấy bạn bè bắt đầu đóng một vai trò quan trọng.
 
Đó là một điều thông thường, hợp với sự tiến triển về tâm lý và tình cảm con người, do đó chúng ta không lấy làm lạ về cái khuynh hướng ấy. Nhưng bạn ạ, cho cũng phải biết cho cho đúng và nhận lãnh cũng phải biết nhận lãnh thế nào cho phải. Bạn muốn được yêu thương, bạn cần phải tìm người biết yêu thương, bạn muốn ban phát tình yêu thương, bạn cũng phải tìm người biết nhận lãnh. Vậy thì hôm nay chúng ta thử tìm hiểu về bạn bè xem sao nhé.
 
Ở đây, chúng ta chưa vội bàn đến tình bạn khác phái, đó là một vấn đề phức tạp, liên hệ nhiều đến những yếu tố khác, nên hẹn bạn, lúc nào tiện chúng ta sẽ trở lại vấn đề đó. Hôm nay chúng ta chỉ tìm hiểu về tình bạn đồng phái.
 
Nhiều người quan niệm quá dễ dàng và quá đơn giản về bạn bè: thấy nhau một lần cũng cho là bạn, và bạn là... bạn chứ không còn gì khác nữa. Những người như vậy quả là tốt lành và dễ tính, nhưng như vậy nhiều khi cũng không lợi. Để rồi bạn sẽ thấy không lợi ở chỗ nào. Thực ra, nếu phân tích tử tế, chúng ta nhận thấy có 3 loại bạn: loại thứ nhất là loại bạn ngoại giao, loại thứ nhì là bạn học hỏi và loại thứ ba, phải nói trước: rất hiếm và rất quý, đó là bạn thân.
 
Chắc bạn đã bật cười và bảo tự dưng lại phân chia ra làm gì cho nó rắc rối thêm. Ấy, khoan đã bạn. Phải biết rằng đời sống thực tế đòi hỏi chúng ta phải có những hành vi, phản ứng cho đúng nơi, đúng lúc, vì vậy, phân tích bạn bè ra từng loại một chỉ có mục đích giúp chúng ta đối xử cho dễ dàng và thích hợp đấy thôi.
 
Thiết tưởng cũng cần phải phân biệt giữa bạn và người quen. Chúng ta quen nhiều người nhưng họ đâu có phải là bạn. Không cần phải nói đến những người quen biết lớn tuổi hơn chúng ta, dĩ nhiên họ không phải là bạn của chúng ta rồi, ngay cả những người quen cùng lứa tuổi nữa họ cũng không phải là bạn của chúng ta nốt. Vậy bạn là thế nào? Chúng ta hãy trở lại với 3 loại bạn đã phân tích ở trên.
 
Loại thứ nhất là bạn ngoại giao. Đó là những người mà thường ngày chúng ta năng gặp, năng giao tiếp, nhiều khi họ không giúp ích gì cho chúng ta và chúng ta cũng chẳng giúp ích gì cho họ, nhưng vì công việc hàng ngày họ và chúng ta vẫn gặp nhau. Họ có thể là những người cùng tuổi ở hàng xóm, cũng có thể là những người học cùng một lớp. Với loại bạn này, tuy họ chả giúp ích gì cho chúng ta, nhưng không phải vì vậy mà thấy họ là chúng ta lẩn mặt hoặc tỏ vẻ lãnh đạm, trái lại để tỏ ra mình là người lịch thiệp, bạn vẫn phải vui tươi trò chuyện với họ.
 
Loại thứ nhì là bạn học hỏi. Những người bạn này không cứ phải là bạn ở trường. Chúng ta có thể có được những người bạn học hỏi ở nơi khác. Tuy vậy, cái hoàn cảnh cùng lớp, cùng thầy vẫn dễ tạo cho chúng ta những người bạn học hỏi hơn. Đối với chúng ta, các bạn này rất cần, bạn đã biết con người không ai hoàn hảo được, ngay cả trong việc học, thường thường không phải môn nào chúng ta cũng giỏi ngang nhau, thế nào cũng có môn trội hơn, môn kém hơn. Những người bạn học hỏi giúp chúng ta hiểu rõ bài vở môn chúng ta kém, và ngược lại, chúng ta cũng có bổn phận giúp đỡ họ như vậy. "Học thầy không tầy học bạn", câu nói của cha ông chúng ta vẫn đúng đấy bạn ạ.
 
Trong số bạn ngoại giao và bạn học hỏi, chắc chắn sẽ có nhiều người làm bạn mến phục, mến vì tính tình dễ thương của họ, phục vì bạn thấy họ giỏi giang. Bạn hãy tiếp xúc nhiều với họ, biết đâu bạn lại tìm được một người bạn thân. Nhưng dù sao, đối với những bạn ấy bạn cũng chưa nên nói vội những tư tưởng thầm kín của bạn, chỉ một bất đồng ý kiến nhỏ, bạn có thể mất bạn bè ngay.
 
Đôi khi bạn lại gặp những người bạn xấu, họ muốn làm hại bạn hoặc quyến rũ bạn cùng làm điều xấu như họ. Lúc này là lúc đòi hỏi bạn phải có ý chí, bạn hãy biết nói tiếng "không" một cách cương quyết và cứng rắn. Những người bạn đó, đúng ra họ không đáng gọi là bạn chúng ta, họ chỉ là những người xấu mà không may trên bước đường đời chúng ta gặp phải. Hoàn cảnh ngày hôm nay thật đáng buồn, cái không may đó chúng ta sẽ gặp luôn luôn, vậy bạn phải cẩn thận đề phòng: Chắc chắn một số bạn sẽ có những lý tưởng thật cao đẹp, bạn muốn cải hóa những người bạn xấu ấy, điều đó rất tốt và bạn cứ việc thi hành, nhưng trước hết bạn cũng cần phải lượng sức bạn đã.
 
Một loại bạn nữa, đó là bạn thân, đây mới chính là người mà chúng ta có thể tìm thấy ở họ tình thương yêu. Có những người bạn thương nhau không tưởng tượng được, sẵn sàng hy sinh cho nhau, sẵn sàng chịu đau khổ vì bạn. Bạn đã có một người bạn nào như vậy chưa? Nếu có thì thật là hạnh phúc. Trên bước đường đời, ngay cả lúc còn thanh xuân, chúng ta gặp biết bao nhiêu đau khổ, những người bạn thân giúp đỡ chúng ta, an ủi chúng ta những lúc ấy.
 
Có người bảo cứ hợp tính nhau thì thân nhau. Điều đó cũng không đúng hẳn. Chắc bạn cũng nhận thấy như vậy, nhiều người rất hợp chúng ta, giống luôn cả dáng người, vẻ đi đứng... nhưng quái, sao chúng ta vẫn không thân với họ được, tuy chúng ta rất thích, rất mến họ. Lại đôi khi bạn có những người bạn thân không hợp tính bạn tí nào, có khi họ lại mang nhiều khuyết điểm, nhưng như là "duyên tiền định" chúng ta vẫn thân với họ như thường. Những lúc ấy, vì tình bạn thân, chúng ta hãy cố gắng sửa chữa những khuyết điểm cho người bạn ấy.
 
Bạn thân rất khó tìm, có người cả đời đi tìm một người bạn thân mà không có. Một người ta có thể tin cậy, ta có thể tâm sự, ta có thể tìm được niềm an ủi chân thành, một sự giúp đỡ thẳng thắn không vụ lợi đâu phải là người dễ tìm. Nếu đã tìm được người bạn thân, bạn hãy cố gắng duy trì tình bạn ấy.
 
Tóm lại, tuy chúng ta có nhiều bạn, nhưng không phải với ai chúng ta cũng đối xử như nhau, bạn phải khôn ngoan, phải đối xử tùy theo "nồng độ" của tình bạn, nếu không coi chừng có ngày vỡ nợ đấy. Bạn bè có thể một phần nào thỏa mãn nhu cầu yêu thương và muốn được yêu thương của bạn với một điều kiện bạn phải biết "chọn bạn mà chơi". Nếu không, sự yêu thương chẳng thấy đâu mà bạn chỉ tìm được những phỉnh gạt, những giả dối.
 
 
Quyên-Di      
 
(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 71, ra ngày 15-6-1967)
 

Thứ Hai, 22 tháng 6, 2026

Quê Hương và Nỗi Nhớ





 
 
 
 
 
 
 
 
 
Gợi nhớ về quê hương

Dù xa ngàn dặm trường

Kỷ niệm thời thơ ấu

Tình mẹ cha yêu thương


Nhớ thuở còn học sinh

Nhịp sống rất yên bình

Tà áo dài tha thướt

Mỉm cười đón bình minh


Nhớ đến những buổi chiều

Trong nắng hạ đốt thiêu

Nón bài thơ thấp thoáng

Che khuôn mặt diễm kiều


Nhớ những tiếng đàn ca

Người tấp nập vào ra

Câu hò trong gió thoảng

Vui khắp xóm bao nhà 


Nhớ đến những con đường

Đầy kỷ niệm vấn vương

Hàng cây xanh rợp mát

Lá me mềm dễ thương


Nhớ đến đám bạn thân

Từng dáng điệu bước chân

Cóc- ổi -xoài chua ngọt 

Chia vui biết bao lần 


Nhớ đến tiếng rao hàng

Xôn xao lá cây bàng

Bầu trời xanh hạnh phúc

Ngày trôi đi nhẹ nhàng


Nhớ đến những dòng sông

Chảy bên cánh ruộng đồng

Nước phù sa vẩn đục

Lục bình trôi bềnh bồng


Nhớ bài hát ru em

Tiếng võng đưa êm đềm

Trời trăng sao thanh vắng

Bên cửa sổ buông rèm


Nhớ đêm mưa suốt đời

Sấm sét vang ngoài trời

Mái nhà che giông gió

Lạnh lùng mưa rớt rơi


Gọi là nhớ quê hương

Dù đổi thay khác thường

Vẫn hai mùa mưa nắng

Tình nghĩa nặng vấn vương

                                            Nhã Uyên


Thứ Bảy, 20 tháng 6, 2026

CHA

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Công cha như núi…
( Ca dao )
 
Núi dẫu vượt trời chất ngất
Tưởng còn đo được độ cao
Sao ví công cha với núi
Công cha đo được đâu nào!
 
Hay núi hiền hòa trầm mặc
Diệu huyền là sức bao dung
Như thể lòng cha hào phóng
Gói trong tấm áo ngấm bùn
 
Phù sa hồng lên ngấn mắt
Tháng ngày cha nếm trải qua
Chuếnh choáng từng ly rượu thuốc
Không sao ấm nổi tuổi già 
 
Bao luống cày sâu vầng trán
Là bao phấp phổng mùa màng
Vẫn giấu mình trong ruộng rẫy
Nên lòng cha vẫn mênh mang
 
Trận mạc một thời vết sẹo
Còn bàng bạc mãi như sương
Mái tóc muối tiêu trộn lẫn
Mặn cay sướng khổ vui buồn…
 
Âm ỉ hồn con hơi ấm
Tay cha cầm dắt buổi nào
Lấp loáng hồn con ánh đuốc
Nồng nàn lửa mắt cha trao
 
Thơ đẹp nghìn bài ai viết
Lòng riêng tặng mẹ và em
Cha vẫn lặng thầm dáng núi
Kiểng chân nâng cánh thơ lên
 
                              Tân Thới   1977
                       TRẦN NGỌC HƯỞNG 
 

Thứ Sáu, 19 tháng 6, 2026

HẠ


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
Huyết dụ ngập sân trường
Ngày tiếng ve trỗi nhạc
Lúa vàng nở ngát hương
Phượng rơi buồn tan tác

Trên đường về hôm nay
Tôi nghe mắt cay cay
Và buồn thương ray rứt
Lúc cùng bạn chia tay

Trưa nay trên đường vắng
Lê bước chân độc hành
Ngập ngừng tà áo trắng
Dưới tàn lá me xanh

Ước mơ thu về đến
Mang theo gió heo may
Xua đi mây tháng hạ
Cho áo trắng tung bay

Cho cổng trường mở ngỏ
Với lớp học nên thơ
Cho buồn bay theo gió
Hồn nhiên tuổi học trò.

                              Thế Linh

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 127, ra ngày 1-8-1974)
oncopy="return false" onpaste="return false" oncut="return false"> /body>