Tổ Ấm (III)

 

 3.

 

Dzục nhìn Tú. Tú thiếu lâm toét miệng cười:

 

- Cu Tự chắc mến mày lắm nhỉ?

 

- Nó với tao là Bá Nha và Chung Tử Kỳ.

 

Tú bứt 1 ngọn cỏ đưa lên miệng:

 

- Sao nó lâu đến thế?

 

Dzục định cho tay vào túi lấy còi, chợt nó đứng bật dậy chỉ tay:

 

- Nó kìa!

 

Tú ngoảnh lại nhìn. Một cái bóng nhỏ nổi bật giữa khung trời buổi trưa. Cái bóng chạy miết. Dzục chạy lại. Hai đứa bá vai nhau sóng bước.

 

Dzục kể cho Tự nghe câu chuyện giữa Tú thiếu lâm và nó. Tự bước lại, cười thân mật với Tú:

 

- Hân hạnh được gặp Tú thiếu lâm!

 

Tú thiếu lâm cười, nom có duyên vô cùng:

 

- Tú thiếu lâm cũng hân hạnh được làm bạn với Tự chăn bò!

 

Dzục mở gói lá chuối. Mùi gà quay thoảng trong gió thơm phưng phức. Tự chắc lưỡi:

 

- Gà ai thế?

 

- Đố mày biết?

 

- Làm sao tao biết nổi!

 

- Thử đoán xem.

 

Tự nhíu mày:

 

- Để coi. À, ba mày sai đi mua phải không?

 

- Trật lất!

 

- Mày mua hở?

 

- Trật nốt!

 

- Thế thì chịu.

 

- Chịu hả. Gà nhà thằng Hoa đấy. Trưa nay 3 ta chén thịt gà.

 

- Gà thằng Hoa hả? Tốt lắm. Ăn gà nó mới thích. Đáng đời cái thằng hợm mình. Chiều nay chắc cu cậu đi tìm gà rối rít.

 

Trời đứng bóng. ba thằng bé xúm xít lại với nhau gặm thịt gà. Chúng vừa ăn vừa nói chuyện dòn như bắp. Mồm chúng nó dính đầy mỡ. Chúng vừa ăn vừa nhìn nhau khúc khích cười...

 

*

 

Tú bước vào nhà. Bên trong nóng hừng hực. Dì nó đi vắng. Còn lại thằng cu Phi ngồi nhai đậu phụng rôm rốp trên giường. Thằng Phi nhìn Tú. Nó hỏi:

 

- Anh Tú đi đâu cả buổi sáng thế?

 

Tú trừng mắt, nhìn thằng em khác mẹ:

 

- Đi đâu kệ tao. Hỏi lôi thôi điếc cả tai.

 

Phi cười hinh hích:

 

- Về ốm đòn với má. Đừng làm tàng.

 

Tú không buồn nhìn thằng em hỗn như gấu. Bụng nó sôi ọt ọt vì thịt gà chưa tiêu. Sự mệt mỏi kéo đến, Tú chép miệng, díu mắt. Nó ngả mình trên chiếc chõng tre ; lim dim mắt dỗ giấc ngủ. Gió ngoài vườn lọt qua cành tre vù vù êm dịu, bản nhạc buồn đưa Tú đi vào giấc ngủ...

 

- Anh Tú!...

 

- Anh Tú...

 

.    .    .    .    .    .

 

- Dậy làm diều cho em!

 

Tú vẫn ngủ. Nó cựa mình, áp mặt xuống chõng.

 

Thằng Phi đá mạnh vào chân anh hét tướng lên:

 

- Dậy không. Đồ lười.

 

Tú choàng tỉnh. Phi kêu lên:

 

- Anh Tú làm diều cho em. Mau lên!

 

Tú gườm gườm thằng em:

 

- Cút đi! Phá tao hả? Có để tao yên không?

 

Phi trừng mắt nhìn lại:

 

- Không đi. Dậy làm diều cho tao mau. Chiều tao chơi.

 

- Làm cho mày cái này này...

 

Tú chìa cùi chỏ ra. Thằng Phi hằn học:

 

- Mày biết tay ông... Về mày chết.

 

Tú nghiến răng nhảy xuống chõng tát thằng em 1 cái nẩy lửa. Thằng Phi mím môi, chửi rủa.

 

Nó lăn xả vào đánh trả. Tú say máu, đấm lia lịa, thằng Phi ngã chúi vào thành chõng, máu mũi chảy ra đỏ loét. Tú dừng tay. Nó xoa 2 bàn tay vào nhau dằn giọng:

 

- Đánh cho mày chừa nghe con! Lần sau tao không nhịn nữa đâu. 

 

Thằng Phi tấm tức khóc, nó quệt máu cam, nhìn Tú đe dọa:

 

- Chiều nay thì mày vỡ mặt nghe chưa. Ông kêu bạn ông đánh mày chết bố luôn...

 

Tú im lặng bước ra khỏi nhà, nó khẽ thở dài, chua xót. Nó nghĩ đến 2 thằng bạn mới. Thế giới mới của nó và cái địa ngục hiện tại. Hai hình ảnh tương phản nhau quá. Nó bước đi. Nắng trưa ôm choàng lấy thân nó...

 

 

4.

 

Chiều đổ xuống thật mau. Bóng râm chạy dài khắp mặt đất. Hơi nóng vẫn còn âm ỉ trong nến đất. Tú cảm thấy khó chịu dưới đôi chân. Nó bước về nhà, 1 con bướm bạc chập chờn bên khóm hoa vạn thọ trong sân ông xã Cử.

 

Tiếng ru con à ơ thoảng trong gió chiều. Tú nhìn trời, nền trời Thu xanh biếc, vá vài cụm mây trắng lững lờ. Tú trở về với cái địa ngục khắc khổ. Nó cảm thấy tủi nhục cho mình. Đầu óc nó hiện lên nét mặt người dì ghẻ. Tú rùng mình.

 

Bên kia đường, một bọn 3 thằng nhãi băng qua lộ, chắn lối đi của Tú. Thằng đi giữa kênh kiệu bước lại trước mặt Tú thiếu lâm, búng ngón tay "tách" 1 tiếng:

 

- Mày là Tú hả?

 

Tú cau mày nhìn thằng nhãi. Nó khơi đầu óc xem mình có quen thằng nào như vầy không.

 

Nó hoàn toàn mù tịt. Thằng nhãi búng ngón tay lần nữa, hách dịch:

 

- Mày là Tú?

 

Tú nhìn nó, gật đầu:

 

- Tao đây! Mày có chuyện gì gặp tao?

 

Thằng nhãi không trả lời câu hỏi của Tú, nó cười hô hố nhìn 2 thằng kia hỏi:

 

- Nó là Tú gì vậy?

 

- Tú Tài!

 

- Tú Xuất!

 

Tú ngơ ngác. Ba thằng nhãi cười khoái chí. Thằng nhãi hồi nãy cầm vai Tú:

 

- Giới thiệu cho mày biết: 3 đứa ông là bạn của thằng Phi đây!

 

Tú thiếu lâm chợt hiểu, nó bình tĩnh:

 

- Các anh định làm gì tôi?

 

- Uýnh mày được không?

 

- Được lắm!

 

Dứt câu nói, Tú chộp lấy tay thằng nhãi, co chân đá mạnh vào bụng nó. Thằng nhãi bị đánh bất ngờ kêu "ối" 1 tiếng, ngã nhào.

 

Hai thằng kia xô tới. Tú điềm tĩnh, nó thủ thế, chờ kẻ địch xông vào. Chúng nó hầm hè nhìn nhau cơ hồ muốn nuốt chửng lấy nhau cho hả. Tú hất hàm:

 

- Xông vào đi, tao chấp 3 đứa đó. Sợ hả?

 

Ba thằng nhãi lao đến. Tú đỡ gạt thực nhanh, trông như làm xiếc. Một thằng vừa chộp trúng cổ áo nó lập tức ăn đấm ngay mặt, 2 thằng kia đã gờm. Chúng nó biết gặp phải tay cừ, hy vọng của chúng tiêu tan. Mới gặp Tú thiếu lâm, chúng đã tưởng nuốt chửng con nhà Tú dễ như bỡn. Bây giờ, thật khác xa.

 

Đối thủ của chúng giỏi võ, đấm đá như máy, 3 thằng nhãi vội rút lui. Trước khi mất dạng cuối đường, chúng đe Tú:

 

- Có ngày mày chết nhé nhóc con!...

 

Tú phủi quần áo, nó dợm bước đi. Chợt từ sau gốc cây bàng đàng xa xuất hiện hai cái bóng.

 

Chúng nó chạy xô đến reo lên:

 

- Hoan hô Tú!

 

- Tú thiếu lâm cừ quá!

 

Tú quay lại, mắt nó sáng lên, cơ hồ lúc mẹ nó còn sống mỗi lúc đi chợ về:

 

- A! Dzục giàn thung. Cả Tự chăn bò nữa!...

 

Ba đứa xúm xít bên nhau tíu tít chuyện trò. Mới cách nhau nửa ngày, mà chúng xem cơ hồ thế kỷ.

 

Dzục bá chặt vai Tú xuýt xoa:

 

- Quả mày biết võ thực. Thế mà tao cứ ngờ.

 

Tự xen vào:

 

- Dzục nó đợi lúc mày lâm nguy mới ra tay. Tụi tao không ngờ mày giỏi đến thế!

 

Dzục nhìn Tú chiêm ngưỡng, hồi lâu nó hỏi:

 

- Ai dạy mày võ thế?

 

Tú cười tươi với Dzục giàn thung và Tự chăn bò:

 

- Ba tao chúng mày ạ!...

 

- Ba mày có nhà không?

 

Tú chớp mắt mau, buồn bã:

 

- Ba tao mất từ khuya...

 

Dzục móc túi lôi ra chiếc kẹo, nó dúi vào tay Tú thiếu lâm:

 

- Ăn đi. Kẹo cau đấy!

 

Tú lặng lẽ cho kẹo vào mồm. Tự nhìn trời, kêu lên:

 

- Gần tối rồi chúng mày ạ. Tao về trước đây.

 

Dzục siết chặt tay Tú, dặn dò:

 

- Ngày mai Tú nhé. Tụi mình đi bắn chim. Mày đi không?

 

Tú gật đầu:

 

- Ừ, ngày mai. Đến kêu tao nhé!

 

- Ừ. Thôi tao về!

 

- Tao cũng về nghe Tú!

 

Ba thằng quyến luyến nhau trong cái vẫy tay ngắn ngủi. Hoàng hôn đang đi dần vào tối.

 

 

5.

 

Thầy Du rít một hơi thuốc, đốm lửa rực sáng lóe lên. Thầy búng mẩu thuốc lá thừa qua cửa sổ, nheo mắt nhìn khói thuốc trắng đục mỏng dần... Thầy cầm lấy cốc nước trà tợp 1 hớp, đoạn "khà" 1 tiếng khoan khoái.

 

Sửa lại đôi kính trắng, thầy bắt đầu chấm tiếp bài của lũ học trò. Hồi sáng thầy cho chúng làm luận. Thầy cho tả 1 đề tài rất gần lũ học trò "Em hãy tả 1 người bạn thân của em và hãy nói cảm tưởng của em đối với bạn". Thầy nhìn xấp giấy làm bài còn lại của học trò, cúi xuống đọc.

 

Bài luận thầy đang chấm của Đặng Thanh Hóa, thằng học trò giỏi luận nhất lớp. Thầy gật gù:

 

- Xem chú ta tả làm sao...?

 

Chữ thằng Hóa viết thật nắn nót, chứng tỏ nó rất chú trọng về môn Luận. Thầy đọc:

 

- "Độ ấy tôi còn nhỏ. Gia đình tôi dọn về quê.

 

Buổi mai hôm ấy, chiếc xe bò lọc cọc chở chất cả gia đình tôi trên ấy khấp khểnh trên con đường đất chạy vào làng. Trời thanh thanh, dịu dàng. Mây trắng nằm đầy ăm ắp.

 

Dọc theo đường đất quanh co 2 bên đầm rộng ngòi dài...

 

Thầy Du cau mày, đọc lại đoạn văn vừa xem, thầy lẩm bẩm:

 

- Ghép văn của Đinh Gia Trinh. Thằng tệ quá!

 

Thầy tiếp tục xem. Bài luận của thằng Hóa cũng khá xuất sắc, tuy nhiên 1 vài chỗ vá nhiều đoạn văn của các tác giả thời tiền chiến.

 

Thầy Du nghĩ ngợi, 1 lúc thầy cầm viết đỏ ghi: "7 điểm. Cần phải viết thành thật hơn".

 

Thầy rút thuốc lá, châm lửa, nhả khói...

 

Bên ngoài, trời tối như hũ nút. Gió phần phật trên mái nhà. Côn trùng im bặt tiếng...

 

Có lẽ sắp chuyển mưa đây. Thầy nhủ thầm.

 

Điếu thuốc cháy quá nửa, thầy tiếp tục đọc bài kế. Vừa thoáng nhìn nét chữ thầy đã biết ngay của thằng Dzục. Vũ Viết Dzục, thằng học trò giỏi toán nhất trong lớp thầy. Tự nhiên, 1 nụ cười thoáng trên nét mặt hiền hậu của thầy.

 

Thầy cầm tờ giấy làm bài của thằng Dzục lên xem:

 

"Nếu trong đời, có ai hỏi tôi mến yêu ai nhất ngoại trừ cha mẹ, tôi sẽ không ngần ngại mà trả lời ngay là: Tự chăn bò và Tú thiếu lâm...

 

Thầy Du khẽ cười khi đọc 2 cái tên kỳ cục đó, thấy nhấc cốc nước trà uống 1 ngụm, đọc tiếp:

 

Tự chăn bò con nhà nghèo, quen với tôi lâu lắm rồi. Ngày ngày nó đội nắng trên đồng cỏ chăn bò cho ba nó cùng với con chó Tủn.

 

Còn Tú thiếu lâm, đối với nó, quả thật tôi mến hết sức. Nó và tôi mới quen nhau, tuy nhiên tình cảm ràng buộc chả khác gì gặp nhau từ kiếp trước. Nó trạc tuổi tôi, trông "thư sinh mặt trắng" lắm. Tôi thích nhất là cặp mắt nhung của nó, và mỗi khi cười, má lại lúm đồng tiền, nom duyên như con gái.

 

Nó mồ côi cả cha lẫn mẹ, nó sống với dì ghẻ. Dì nó ác lắm, đánh nó sưng vù mình mẩy.

 

Tôi thương nó lắm! Nó có thằng em xấc xược, hỗn hào như gấu. Nghĩ đến nó, tôi lại liên tưởng đến Mẫn Tử Khiên và đứa em là Tượng. Tú có võ Thiếu lâm, vì thế, nó có biệt hiệu là Tú thiếu lâm. Nó chỉ bằng tuổi tôi mà rành nấu ăn đáo để. Nó biết om gà trong đất sét để nướng. Và nhất là món "thịt chim ướp gừng". Nó làm món thịt chim thiệt tuyệt! Nó giã gừng nát nhừ, tẩm với thịt bồ câu. Nướng xong, thịt chim thơm phức mùi gừng...

 

Thầy Du gục gặc đầu. Thầy rít 1 hơi thuốc, nhả khói mù căn nhà nhỏ. Thầy đọc hết thân bài của bài luận, đoạn đọc nốt luôn phần kết luận:

 

... Giờ đây, nếu có ai (ba hoặc má) cho thằng Tú về nhà tôi ở, thì chắc chắn, kẻ sung sướng tán thành đầu tiên là tôi. Tôi từng nghĩ: Tôi, thằng Tú, thằng Tự là 3 anh em Lưu, Quan, Trương thời Tam quốc bên Tầu. Nhưng tình nghĩa chúng tôi còn đậm đà hơn thế nữa".

 

Bài luận của Dzục rất giản dị. Nó viết ra giấy trắng với tất cả chân thành. Tình cảm của nó đối với Tú thiếu lâm bộc lộ qua bài luận, đọc thắm thiết lắm! Nghiền ngẫm bài luận thằng học trò, thầy lấy làm ngạc nhiên khi đọc bài của nó. Thầy khẽ chép miệng:

 

- Mọi khi nó làm luận tầm thường. Không biết sao bữa nay "cu cậu" tả khá thế??

 

Thầy phác họa đơn sơ trong đầu óc, hình ảnh một thằng bé gương mặt trong sáng, hồn nhiên. Bạn thằng Dzục đó! Thầy cầm bút lên, phê vào tờ giấy của thằng học trò: "8 điểm. Tả khá". Thầy nhấc cốc nước, uống 1 ngụm, đầu óc thầy nghĩ đến ngày mai, nghĩ đến nét mặt vui tươi hớn hở của Dzục khi nó lên lãnh bài. Một nụ cười khẽ điểm trên môi thầy. Bên ngoài, trời chuyển mưa, cơn mưa lắc rắc như bột, âm thanh rào rào êm tai lắm!

 

_____________________

Còn tiếp 

 

 

Lục Bát Cho Mùa Trung Thu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 - TRUNG THU Ở MỘT XÓM NGHÈO

 

Lấy lon sữa rỗng làm đèn

Lá dừa quấn mỏng thổi kèn đón trăng

Xóm nghèo chẳng có hoa đăng

Trăng không thấy cỗ dường thăng mất rồi

 

Bé ra tựa gốc đa ngồi

Nhìn cây nhang cháy để hồi tưởng trăng

 

2 - TRUNG THU Ở CÔ NHI VIỆN

 

Đêm trăng chẳng có gia đình

Chỉ trăng với bé hai mình hỏi han

 

Bé nghèo chẳng có bánh sang

Có dăm cây nến làm thang lên trời

 

Đón trăng xuống dạo cõi đời

Vào cô nhi viện nghe lời hát kinh

 

Không nhiều, chỉ mấy điều xin

Chiến tranh sẽ hết, niềm tin mãi còn

 

Để rằm tháng tám trăng tròn

Chúng em sẽ hát thật ròn đón trăng 

 

3 - BỐ LÀM ĐÈN CHO CON CHẤM ĐIỀM

 

Đốn cây tre nhỏ sau hồ

Một thân vất vả bố gò cho em

 

Chiếc đèn trông cũng lem nhem

Nhưng thơm tay bố thầy xem đã ừ

 

Ánh cây nến đỏ từ từ

Niềm vui vụt vỡ bố chừ cũng vui

 

                                         THẬP CẨM

                              (Ty tiểu học Long Khánh) 

 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 106, ra ngày 7-9-1973) 

 

Khi Mùa Trung Thu Tới

Bé Lành ngẩn ngơ đứng trước cửa hàng bán đèn trung thu, quên mình còn phải đi bán cả xấp vé số trên tay. 

Trung thu sắp tới rồi, Lành nghe lòng rộn rã quá. Nó tính để dành tiền mua cho bé Hiền, em gái duy nhất của nó, một chiếc đèn lồng hình con bướm. Bé Hiền năm nay lên bốn tuổi, bằng phân nửa tuổi bé Lành, tuy có khuôn mặt xinh xắn dễ coi, nhưng vì bị sốt bại liệt từ khi ra đời, nên mỗi sáng khi đi học mẫu giáo, Lành đều phải cõng đi, trước khi tới trường tiểu học. Ngoài giờ học ra, con bé hầu như chỉ ngồi bên cửa sổ, hết ngóng mẹ lại chờ anh đi bán hàng về.

Mẹ hai bé Lành, Hiền bán chè đậu đen. Ngày ngày bà quẩy lên vai chiếc đòn gánh, toòng teng một bên là nồi chè đậu đen thơm tho, bên kia ngăn trên đựng nào khay bày muỗng, chén; ngăn dưới là thau nước rửa; rồi đi khắp hang cùng ngõ hẻm, mời khách bằng tiếng rao cũng ngọt ngào như thứ chè bà nấu :

 -- Ai chè đậu đen đường cát hôn! 

Nhiều khi dù không dám nói ra, Lành vẫn mong thỉnh thoảng má bán ế, để hai anh em nó được thưởng thức thứ chè ngon lành đó thêm một lần cho đã thèm!

Trở lại vụ mua đèn Trung thu cho em,  Lành không bao giờ đủ tiền để làm gì hết, sau khi đã đưa má trọn mớ tiền lời mỗi buổi đi bán vé số. Bởi vậy nó cứ đứng tần ngần mãi trước cửa hàng bán đèn trung thu.

Sau cùng Lành lấy hết can đảm bước vào tiệm, vì nó nhìn thấy gương mặt tươi cười của bà chủ tiệm trông cũng hiền lành, phúc hậu.

-- Đi chỗ khác bán đi con. Bác không mua đâu.

Hóa ra bà chủ tiệm tưởng Lành mời mua vé số. Ngập ngừng mãi Lành mới dám mở miệng ấp úng, nhưng rốt cuộc nó chỉ thốt ra câu được câu chăng :

-- Dạ con muốn mua đèn.

-- À thì ra là vậy. Vậy con vô hẳn bên trong đây đi, bác lấy đèn cho coi. 

Bà chủ tiệm đon đả với lấy cây sào tre dài,  khều ra từng chiếc đèn để Lành nhìn cho rõ:

-- Đây nè, con thích mua đèn hình con gì? Con rồng nha, con rồng uốn lượn đẹp quá trời nè. Hay con thỏ, con thỏ có cặp tai bông gòn màu trắng nhìn ngộ ghê nè...

Bé Lành ấp a ấp úng :

- Con chưa đủ tiền. Con muốn mua trả góp đèn hình con bướm cho em con.

Bà Trương khựng hẳn lại, tưởng tai minh nghe lầm. Nhưng khi nhìn xuống thằng bé bán vé số loắt choắt nhưng có gương mặt nhìn hiền hậu,  ngoan ngõan, thật thà, bà Trương nghe lòng chùng hẳn lại. Trái tim bà như co thắt. Mắt rưng rưng muốn khóc, bà Trương nhẹ nhàng đưa tay vuốt lên mái tóc khô cháy vì nắng của Lành, ôn tồn hỏi:

-- Con có bao nhiêu tiền rồi? Chiếc đèn con bướm đó giá bốn đồng.

Bé Lành vội móc túi ra hai tờ tiền một đồng nhầu nhĩ và một đồng năm cắc.

-- Con có hai đồng rưỡi. Vậy con còn thiếu đồng rưỡi nữa. Bác cứ giữ trước số tiền này giùm con đi, khi nào con kiếm đủ số tiền còn lại thì con sẽ tới lấy con bướm đó.

Bà Trương chẳng cần suy nghĩ nhiều, dùng sào khều chiếc đèn con bướm vàng xuống và nói với Lành :

-- Thôi bác để rẻ cho con nè. Bác lấy lại vốn là đủ rồi. 

Bé Lành cứ há hốc miệng ra không nói nổi nên lời. Sau cùng, khi nó chưa kịp lắp bắp thốt ra được câu cảm ơn thì bà Trương đã hỏi :

-- Ủa vậy chớ còn đèn của con thì sao? Giả sử con có đủ tiền mua cho chính mình một cái thì con sẽ lựa đèn gì?

Mắt bé Lành ánh lên niềm vui rạng rỡ. Nó hùng hồn trả lời :

-- Con thích đèn xe tăng!

Bà Trương bật cười :

-- Xe tăng nhìn oai phong, lẫm liệt phải hôn con?

-- Dạ hổng phải. Khi nào con bướm bay mệt thì có thể dựa vào xe tăng mà nghỉ, giống như con cõng em con vậy, khi em mệt em sẽ dựa vào vai con cho đỡ mệt!

Bé Lành ra khỏi tiệm, trên tay nào đèn bươm bướm, nào đèn xe tăng, nào bịch đèn cầy đủ màu, thêm cả hai chiếc bánh nướng hình con heo, đựng trong hai chiếc hộp bằng thủy tinh nữa. Trung thu này dù má bán hết chè, không còn chè ế cho hai anh em nó ăn, thì trung thu vẫn ngọt ngào như thường.

Bà Trương đứng trong tiệm nhìn theo, tâm hồn thấy nhẹ nhõm, lâng lâng : Làm việc thiện luôn khiến lòng bà vui.

Bé Lành nhảy chân sáo ra khỏi tiệm bán lồng đèn, sực nhớ tới xấp vé số còn cầm trên tay , nó hát to lên bài hát rao vui tươi quen thuộc :

Kiến thiết quốc gia

Giúp đồng bào ta

Xây đắp muôn người

Được nên cửa nhà...

Trần Thị Phương Lan       

 (Bút nhóm Hoa Nắng)         

Sự Tích Chiếc Đèn Kéo Quân

Ngày xưa nhân dịp tết TRUNG THU, nhà vua bên Trung Hoa hạ lệnh rằng: "Nếu kẻ nào sáng chế được những chiếc đèn đẹp và có ý nghĩa, sẽ được phong chức tước và ban thưởng ngọc ngà, châu báu".

 

Lệnh được truyền ra, trong suốt tháng dân chúng nô nức chế ra những chiếc đèn kỳ lạ. Nhưng nhà vua không vừa ý cái nào cả. Lúc bấy giờ ở Hoa Nam có một nông phu nghèo khổ, mồ côi cha ở với mẹ rất là hiếu thảo. Nông phu ấy tên gọi LỤC ĐỨC.

 

Một hôm nằm mơ thấy một vị thần râu tóc bạc phơ hiện đến phán truyền rằng: " - Ta chính là Thái Thượng Lão Quân, thấy nhà ngươi nghèo khó lại ăn ở hiếu thảo với mẹ, vậy ngày mai nhà ngươi hãy đi lấy trúc và giấy ngũ sắc làm chiếc đèn kéo quân, cách làm như vầy: chiếc đèn có sáu mặt, trên đèn là trục chong chóng, được gắn vào một trục quay, bên dưới là chỗ cắm đèn cầy, giữa trục làm một cái vòng có dán hình nhân bằng giấy như ngựa, lính, vua, quan và dân chúng theo sự tích của một triều đại.

 

Khi nhà ngươi đốt đèn lên, sức nóng của đèn làm thay đổi áp suất tạo nên gió, nó sẽ làm chong chóng quay các hình người chạy vòng quanh đèn. Ta tin chắc rằng nhà vua sẽ hài lòng. Còn ý nghĩa của chiếc đèn nay như sau: cái trục giữa biểu hiệu cho trục CÀN KHÔN, cái chong chóng quay sáu mặt biểu tượng cho sáu cá tính của con người: thương, ghét, giận, buồn, vui, hờn. Cái chong chóng quay luôn luôn tượng trưng cho con người hay thay đổi. Dưới chong chóng có ngọn đèn: chứng tỏ rằng sáu cá tính của con người thay đổi luôn cũng có căn do ; đó là đạo làm người. Chong chóng quay luôn cũng là nhờ ánh đèn soi sáng, thì con người tốt lành cũng nhờ đạo đức. Sáu mặt chiếc đèn làm bằng giấy tươi sáng, những màu sắc ấy tạo nên những đức tính của con người. Đó là cây đèn, vậy con nhớ làm cho đúng lời ta căn dặn, ta chắc rằng con sẽ được phong thưởng".

 

Nói xong Lão Quân biến mất. Trời rạng sáng, Lục Đức đã thức dậy, chàng quỳ lạy tạ ơn... Sáng hôm đó, hai mẹ con hì hục làm cho xong chiếc đèn kéo quân.

 

Thời gian qua mau, chiếc đèn kéo quân của Lục Đức làm xong thì rằm tháng tám vừa đến. Chàng vui mừng đem chiếc đèn lên Kinh đô và xin vào bệ kiến.

 

Nhà vua xem qua, thấy cây đèn lạ lùng, nhiều màu sắc lại đẹp đẽ, nhà vua rất hài lòng. Sau khi hỏi qua tự sự và ý nghĩa của chiếc đèn, nhà vua phong chức VẠN HỘ HẦU cho Lục Đức theo lời hứa, lại còn ban thêm châu báu ngọc ngà nữa.

 

Nhờ Lục Đức ăn ở hiếu thảo với mẹ cha, đức độ và nhân từ nên mới được hưởng vinh quang phú quí. Và cũng nhờ đó mà ngày nay chúng ta mới có đèn kéo quân rất đẹp và vui mắt.

 

 

NHẬT THỤY sưu tầm      

 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 106, ra ngày 7-9-1973)

 

Tại Sao Mặt Trăng Chiếu Sáng?

Ban đêm chắc các em thấy những bảng hiệu đi đường phản chiếu ánh sáng. Đó là bởi vì chữ trên các bảng hiệu này được bao phủ bởi một lớp hạt thủy tinh rất nhỏ đường kính chỉ bằng một phần của ly. Sau đó chúng được người ta phủ plastic lên. Khi có đèn pha xe hơi chiếu vào, chúng phản chiếu ánh sáng.

 

Những cuộc khảo cứu khoa học gần đây đã tiết lộ rằng người ta không phải là kẻ đầu tiên dùng loại máy phản chiếu này. Các bắng cớ trên mặt nguyệt cầu đã cho thấy trời đã dùng nguyên lý phản chiếu này từ lâu rồi.

 

Thật vậy, những nhà khoa học khi xem xét vật liệu mặt trăng do các phi hành gia đem về trái đất đã thấy rằng 50% "đất" của mặt trăng được tạo thành bởi thủy tinh. Thủy tinh này có nhiều hình dạng khác nhau: tròn quay, bầu dục, giọt lệ hay quả tạ. Họ cũng thấy rằng thủy tinh biến đổi kích thước từ những điểm li ti tới những hạt lớn 1 milimét.

 

Bề mặt của các hạt thủy tinh này rất láng. Khi có một luồng ánh sáng chiếu lên chúng trở nên sáng chói. Bác sĩ Wernher von Braun, người chủ yếu trong những chương trình chuyến bay không gian Hoa Kỳ viết rằng chúng "chói lọi trong ánh nắng như những hạt thủy tinh phản chiếu ánh sáng trên một bảng hiệu lưu thông ở xa lộ". Trong khi hầu hết thủy tinh này không có màu sắc, một vài phần của nó lại có màu nâu, màu vàng, màu xanh hay đỏ.

 

Cả đến đá mặt trăng cũng chứng tỏ rằng chúng được tạo nên để phản chiếu ánh sáng vì chúng có những lỗ nhỏ lõm vào phủ đầy thủy tinh, một vài cục được những giọt thủy tinh bắn tung tóe phủ lên và có vẻ như đã được ai đánh bóng.

 

Hơn nữa, trong những cuộc đi bộ trên mặt trăng, các phi hành gia đã tìm thấy ở đấy những núi lửa nhỏ nhiều vẩy bạc sáng lóng lánh giống như những đốm thiếc hàn nóng chảy nằm trên mặt đá và trên đất.

 

Quả thật, mặt trăng đúng là "một vì sao sáng cai trị ban đêm".

 

(theo tạp chí "AWAKE!")    

TRẦN THẾ NGỌC       

 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 7, ra ngày 26-9-1971)

 

Đâu Mùa Trăng Xưa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vầng trăng lên cao rồi

Giữa đỉnh trời chơi vơi

Thùng thình bao hồi trống

Nghe lòng rộn rã vui

Ngắm gió mát trăng thanh

Dừa xào xạc mái tranh

Ngạt ngào hương thiên lý

Rì rào khóm tre xanh

Lồng đèn mẹ mua cho

Anh: Chú cá vàng to

Em: Nàng bươm bướm tím

Cùng rước dưới trăng thu

Đoàn múa lân tới đâu

Xóm giềng vui tới đó

Con nít tròn mắt ngó

Người lớn cũng vui lây

Cả xóm tụ lại ăn

Nào chè, bánh thơm lừng

Nào na, hồng, bưởi, mít

Cỗ trung thu đầy mâm

Dưới vầng trăng năm cũ

Kỷ niệm vẫn còn đây

Tìm đâu lúc sum vầy

Bao mùa trăng ngày trước...

                                Thơ Thơ 

                    (Bút nhóm Hoa Nắng)

 

Trăng Qua Thần Thoại

TRĂNG NHẬT BỔN

 

Một mối tình không đẹp, một quái thai bị buông rơi cho sóng cả cuốn đi, đó là kết quả thê thảm của cuộc tình duyên giữa thần Idzanagui và nữ thần Idzanami.

 

Thần vợ chết xuống địa ngục, thần chồng nhớ vợ đi tìm bị chư thần trừng phạt đem đày giữa giòng sông. Quá buồn đau hối hận, thần chồng tuôn rơi 2 giọt nước mắt, giọt nước mắt bên phải hóa thành mặt trăng...

 

 

TRĂNG ẤN ĐỘ

 

Trăng Ấn Độ là một vị thần có đến 27 vợ! Đó là thần Ichandra. Vì chia sẻ tình yêu không đồng đều, Ichandra bị đày lên không trung và suốt đời đau khổ. Nhưng 27 bà vợ ráp nối xin thần được giảm bớt hình phạt, nghĩa là lúc phạt lúc tha... Do đó mới có những tuần trăng khuyết trăng tròn.

 

 

TRĂNG AI CẬP

 

Thần Anou tạo ra mặt trời mặt trăng và các vì tinh tú. Thần Anou truyền cho mặt trăng:

 

- Nannar (tên của mặt trăng) từ đây ngươi có nhiệm vụ soi sáng ban đêm, cứ thế mà hành động...

 

 

TRĂNG HY LẠP

 

Trăng Hy Lạp là một nàng con gái vốn là gấu hóa thần tên là Diane. Nàng trăng Diane vừa ác vừa hiền, lúc thì dịu dàng yêu con người và cây cỏ, lúc thì hóa ra ba đầu gây bệnh tật chết chóc!

 

 

TRĂNG ĐỨC QUỐC

 

Trăng Đức quốc cũng là một nàng con gái, nàng trăng Hodda của người Germains (giống dân Đức cổ xưa) vừa dịu hiền vừa độc ác. Nàng trăng hay thường bắt linh hồn của những trẻ sơ sinh.

 

 

TRỊNH MINH ĐỨC      

 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 59, ra ngày 8-10-1972)