Cô Đơn

Có bao giờ bạn cảm thấy cô đơn không? Hẳn là có, và biết đâu tình trạng ấy xảy ra đang trong lúc bạn đọc những dòng này đây, bạn nhỉ?

 

Cô đơn! Hai âm thanh rời rạc, biểu lộ hoàn toàn một tình trạng trống vắng, có thể là trống vắng về thể chất, và cũng có thể là trống vắng của tâm hồn. Bạn là người thích đời sống tập thể, thường tham dự những buổi họp bạn, những sinh hoạt cộng đồng, nhưng một lúc nào đó, vì hoàn cảnh bó buộc bạn phải chịu "cảnh vò võ một mình", thiếu hẳn những gương mặt thân yêu, những khung cảnh và âm thanh quen thuộc, bạn cảm thấy nhớ nhung, buồn buồn. Bạn đang cô đơn đấy, một loại cô đơn mà ta cứ tạm gọi là cô đơn về thể chất. Nhưng có một loại cô đơn khác nữa, cô đơn trong khi mình đang ở trong khung cãnh quen thuộc, giữa những bạn bè, anh em, những người thân thuộc. Bạn cô đơn vì tâm hồn bạn và tâm hồn những người xung quanh bạn không có một sự gặp gỡ, một sự hòa hợp ; nói thẳng ra là những người xung quanh như là không ai chịu hiểu bạn cả, không ai chịu thông cảm cho bạn, đó chính là lúc bạn thấy tâm hồn bạn cô đơn, không biết bám víu vào đâu cả.

 

Ai cũng phải nhận rằng những giờ phút chịu cô đơn thực là cay cực và đau khổ, tuy chẳng ai làm gì mình, chẳng ai... cào cấu gì nhưng mình vẫn thấy trong người nó làm sao ấy. Tuy vậy, với loại cô đơn về thể chất, ta có thể xua đuổi nó một cách dễ dàng, hay nói cho đúng hơn: tạm quên nó đi được để chờ đến khi không còn cô đơn thực sự. Chẳng hạn vì một lý do nào đó, bạn phải ngừng lại những buổi họp bạn, những giao tiếp với bạn bè trong một thời gian. Lúc ấy thì quả thật là buồn và nhớ ghê lắm, mình như lọt thỏm vào một bầu không khí hoang vắng đến... lạnh người - Nhưng nếu khôn một tí, bạn có thể tìm về hình ảnh của những ngày cũ, xem đó như một vật để bấu víu và hầu tạm quên cái cô đơn hiện tại. Bạn có thể mở tập Album ra xem lại những tấm hình đã chụp, nhìn lại khuôn mặt mấy đứa bạn chụp chung với mình, đứa nào cũng cười toe, miệng lớn như chiếc hoa hồng đã nở đến mức tối đa. Vui lắm chứ! Hoặc là xem lại nhật ký, ghi những câu chuyện vui. Hoặc chẳng cần Album hay nhật ký cũng được, cứ việc chịu khó hồi tưởng lại những gì đã xảy ra trong khoảng thời gian trước, hẳn là có nhiều chuyện tếu ghê lắm. Chỉ nghĩ lại đã thấy tức cười, đôi khi tức cưới đến độ nằm lăn ra giường mà khanh khách một mình. Lúc đó thì cô đơn thật đã mất ngôi ở con người bạn. Dĩ nhiên sau những lúc bị tạm quên, cô đơn lại quay về, nhưng không hề gì, nó sẽ không làm hại bạn lắm.

 

Nhưng sự cô đơn tâm hồn! Ác thay, nó là một ngọn sóng ngầm phá hoại tâm hồn ta không ít. Sự cô đơn này đến với chúng ta trong những trường hợp bị mất một nguồn yêu thương. Một trận la mắng của ba me, một lần gây gổ với anh chị em, một hiểu lầm hay "phản bội" của bạn bè đều là những dịp rất tốt để đưa chúng ta vào cô đơn. Tâm hồn ta lúc đó sẽ đâm ra trống trải và cảm thấy tủi ghê lắm. Ta thấy ba me không còn thương mình nữa, anh chị em không còn yêu thương mình nữa, bạn bè như quay mặt đi. Buồn tủi đã là một ác hại, nó biến ta thành một con người khác, không còn dễ dàng trong việc giao tiếp, không còn nghĩ đến vị tha, bác ái nữa. Tình trạng này dễ đưa ta đến ích kỷ và tàn ác. Nhưng ác hại hơn: chúng ta phải nhớ rằng một tâm hồn cô đơn là một tâm hồn dễ nổi loạn nhất. Và nếu tâm hồn đã nổi loạn thì hậu quả của nó thật là khó đo lường: bao nhiêu nền tảng đạo đức, luân lý được xây dựng trong chúng ta có thể trong phút chốc hoàn toàn sụp đổ ; chúng ta rất dễ dàng đi theo những khuynh hướng xấu, những khuynh hướng mà trong lúc tỉnh trí ta đã ghê tởm, nhưng giờ đây thì không cần gì nữa, ta chỉ còn biết cố vơ vào, không phân biệt tốt xấu, vơ vào thật nhiều để lấp cho đầy khoảng trống tâm hồn. Nguy hiềm hơn, nếu trong lúc này ta lại có ý tưởng "trả thù đời". Có thể chúng ta nghĩ: "Ừ, bấy lâu nay mình sống nép mình trong khuôn khổ, kính yêu cha mẹ, nhường nhịn anh chị em, thương yêu bè bạn... nào có thấy lợi lộc gì đâu! Tất cả đều quay mặt đi rồi, tất cả đều không đáp lại tình thương của mình. Đã thế, mình phải hành động cho họ biết tay". Và "hành động" của chúng ta tức là quay lưng lại, đi ngược con đường bạn đi từ trước, xem cha mẹ, anh em, bè bạn như kẻ thù và kết bạn với những gì mà trước kia ta vẫn từng lên án. Chúng ta nghĩ rằng với một sự liên kết mới như thế, ba me, anh chị em, bè bạn sẽ lấy làm tức giận, chúng ta sẽ hả lòng và... để rồi kết cuộc, chỉ vì một vài hành động điên rồ trong lúc cô đơn, chúng ta hoàn toàn bị hủy hoại về mặt tinh thần.

 

Cô đơn tâm hồn! Chúng ta cần phải huấn luyện con người để đối phó lại với nó. Trong những lúc buồn tủi vì cảm thấy như bị mọi người xa lánh, chúng ta hãy cố gắng đưa con người chúng ta trở lại vòng đai thân ái của gia đình, của tình bằng hữu. Hãy nhớ đến những gì ba má, anh em, bè bạn đã làm cho mình, những việc làm biểu lộ tình thương yêu. Có thể nhớ lại như thế, chúng ta càng tủi, đến cái độ khóc nức lên. Nhưng không sao cả, dần dần chúng ta sẽ thấy ta không bị ghét đến độ ta tưởng đâu. Ta vẫn được mọi người thương mến, và rất nhiều người hiểu ta, thông cảm ta. Kèm theo những ý nghĩ ấy, chúng ta có thể hăng say làm việc, đó là phương pháp hay nhất để tránh cô đơn. Hãy làm những việc mình thích, học những môn mình ưa và chơi những trò giải trí mình mến chuộng. Và cuối cùng, với những bạn có tín ngưỡng, chúng ta hãy cầu nguyện đi. Trong tình thương của đấng bạn hằng tôn thờ,, bạn sẽ gặp được bao nhiêu là an ủi. Người đời không hiểu bạn (có thể bạn chỉ tưởng như thế thôi) nhưng đấng bạn tôn thờ thì luôn luôn hiểu bạn và hướng dẫn cuộc đời bạn. Bạn hãy tin tưởng rằng Người sẽ dẫn dắt bạn ra khỏi hoàn cảnh cô đơn đau khổ hiện tại, tin tưởng để được an ủi vô biên. Người hữu thần hơn người vô thần ở chỗ đó.

 

Với một tâm hồn và thể xác đang độ phát triển, chắc chắn chúng ta sẽ gặp nhiều xáo trộn và đã bao lần chúng ta cảm thấy cô đơn. Cố phấn đấu đi bạn nhé, phấn đấu để rồi sau khi đã thoát hiểm, bạn sẽ vui mừng nhận thấy cuộc sống của mình là cuộc sống có giá trị và đáng sống.

 

 

Quyên Di       

 

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 78, ra ngày 1-10-1967)