Ánh Sáng Trong Tim

Trời sáng dần, tiếng ồn ào náo nhiệt phát xuất từ chơ Xóm Chiếu vang đến những âm thanh rộn rã nghe thật vui tai. Trời lạnh, sương mù buổi sáng quyện khắp xóm nhỏ nghèo nàn. Tung bừng tỉnh, chớp chớp đôi mắt mù lòa khẽ vươn vai ngồi dậy, ngáp dài. Một làn gió mát từ cửa sổ thổi vào, Tung mỉm cười khoan khoái, bầu trời trước mặt vẫn đen tối như những ngày qua trong cuộc đời của anh. Bỗng nhiên anh thấy buồn, tâm tư chợt man mác. Anh mường tượng bầu trời bây giờ chắc đẹp lắm, khu phố này tuy nghèo, dơ bẩn, anh cũng muốn được nhìn nó để tận hưởng cái ánh sáng chan hòa của vầng thái dương mà bấy lâu anh đánh mất.

 

Anh nhớ lại quãng đời thơ ấu, chuỗi ngày mà bây giờ đối với anh xa xôi quá, ngày mà mắt anh còn sáng và bóng tối chưa ngự trị trong anh. Cái thôn làng nhỏ bé với những lũy tre xanh, với những cánh đồng lúa chạy dài tít chân trời, anh vẫn còn nhớ rõ, ngôi trường nho nhỏ với vách phên nứa đơn sơ, nơi đó anh đã nô đùa trửng giỡn với thằng Tèo, thằng Tý. Anh vẫn chưa quên, những giờ đi câu cá, chọi khâu, những cuộc bắn nhau, núp mương, nhảy cây v.v... cứ ngày qua ngày lởn vởn trong tim anh trọn vẹn. Nhớ đến nó, anh muốn tìm trở lại, nhớ đến nó anh cảm thấy mình gần gũi với xã hội hơn, nhưng đôi mắt mù lòa đã ngăn cản tất cả, chung quanh anh chỉ còn lại màu đen thăm thẳm, màu đen của cuộc đời anh. Tung thù ghét chiến tranh, vì chiến tranh đã giết chết linh hồn anh từ thuở nhỏ. Vâng! Chiến tranh bom đạn đã cướp mất đôi mắt anh. Anh thù ghét chúng lắm, buồn bã Tung nhớ lại cái ngày đau khổ đó. Trước mặt anh cả vùng sáng ghê rợn bùng lên và anh gục xuống. Tỉnh dậy giữa tiếng khóc nức nở của mẹ, anh mở to mắt ra nhưng anh không còn trông thấy gì nữa, một cái gì chẹn tim anh làm anh nghẹn ngào bật tiếng khóc. Anh muốn gào lên, trời ơi! Hôm ấy anh bắt đầu bước vào cuộc đời mù lòa, màu đen phủ tràn vào tâm hồn anh.

 

- Anh Tung ơi. Sáng rồi.

 

Tung mỉm cười:

 

- Ừ, anh biết. Em rửa mặt còn sửa soạn đi học nữa chớ.

 

Ngọc, đứa em trai độc nhất, sà vào lòng anh. Tung âu yếm ôm nó, bàn tay gầy guộc xoa đầu thằng bé, anh ao ước được nhìn khuôn mặt nó, ngày xưa nó còn bé, bây giờ chắc nó đã lớn lắm rồi.

 

- À, anh Tung ơi!

 

- Gì vậy em?

 

Đứa bé ngập ngừng. Tung im lặng chờ đợi, anh mở to tròng mắt như muốn nhìn những gì trên mặt nó. Giây lát Ngọc đáp:

 

- Nhà... có tiền chưa anh?

 

- Chi vậy em?

 

- Quyển sách đó... anh!

 

Tung chợt hiểu, anh à lên một tiếng, phải rồi, một tuần nay anh đã hứa với nó, đến nay... Anh buồn lắm chớ. Mẹ anh ngày đêm vất vả làm việc, không thể ngồi yên được, anh lê đôi chân với cặp mắt mù lòa đi khắp nẻo đường hành nghề bán vé số để phụ giúp thêm cho gia đình. Dù nghèo, dù khổ anh cũng không muốn đứa em độc nhất phải buồn, anh cố chìu lòng nó, nguồn yêu thương còn tồn tại trong lòng anh. Vì thế, Ngọc đi học, áo quần tươm tất, sách vở đầy đủ không ai có thể, ngoài cô giáo, nghi ngờ được. Ngọc là đứa bé thông minh. Cha mất từ thuở còn thơ. Nhìn mẹ, anh lam lũ với cuộc sống nó hiểu lắm rồi buồn cho số phận, không phải cho riêng mình nó mà cho cả gia đình. Vì thế nó không dám đua đòi, nhõng nhẽo, chỉ những gì cần thiết lắm thằng bé mới bảo nhỏ với anh nó mà thôi. Điều đó làm cho Tung thương em hơn.

 

Thấy anh im lặng, Ngọc ngỡ anh buồn, nên rụt rè khe khẽ bước xuống. Tung ôm em lại, anh nói:

 

- Ờ, ơ! Để chiều nay bán nốt vé số, anh sẽ cho tiền mua sách.

 

Ngọc cúi đầu rồi nhìn anh, buồn bã:

 

- Thôi, hay là để em mượn sách thằng Hoàng...

 

Thằng bé thoát khỏi vòng tay Tung, anh nghe tiếng chân nó xa dần. Bóng tối vẫn vây quanh, anh bực tức rồi buồn lặng anh khẽ thở dài...

 

*

 

Tung mân mê xấp bạc trong tay, hôm nay gặp dịp anh bán được cả lô cho bọn nhậu đầu phố, anh đã đủ tiền mua sách cho Ngọc, anh khoan khoái bước đi.

 

- Ê! Tung.

 

Tung dừng lại, anh đưa hai tay quơ quơ trước mặt nói:

 

- Mầy hả Bẩy. Tao bán hết vé số rồi.

 

Chợt nghe tiếng cười sau lưng anh quay lại mỉm cười chữa thẹn. Bẩy, bạn đồng nghiệp của anh:

 

- Mầy hên quá. Tao còn 5 tờ lận. Vậy mà phải ra bến xe đón mà tao dưới Gò Đen lên sợ không kịp...

 

Một ý nghĩ chợt nảy ra, anh hỏi:

 

- Bây giờ chừng mấy giờ hả mậy?

 

- Mới 11 giờ hà.

 

Tung lẩm bẩm "11 giờ. Đúng! Trời chưa nóng lắm". Từ giờ đến chiều chắc bán được, anh nói:

 

- Mầy để lại tao bán dùm cho.

 

- Ừ, tốt quá. Nè cầm đi.

 

Một tay anh quờ quạng nhận vé số, một tay anh cho vào túi.

 

- Trả tiền hả. Thôi để đó đi, ngày mai đưa tao cũng được.

 

Nói xong, nó bỏ chạy. Tung vui vẻ nắm chặt 5 tờ giấy số, rao to:

 

- Giấy số đây, ngày mai xổ rồi nghen bà con.

 

Đến chiều, những làn gió mát thổi vào mặt Tung mát rượi. Đặt cây gậy sát bờ tường, anh nghỉ mệt. Cho tay vào túi quần, Tung lấy chiếc khăn tay đã nhạt màu lau mồ hôi, anh lẩm bẩm:

 

- Chắc ba bốn giờ chiều rồi. Hôm nay hên thiệt. Còn có 1 tờ, mình đi về ghé quán Bẩy Râu bán nốt.

 

Bụng đói, Tung chợt nhớ hồi sáng đến giờ chưa có hạt cơm vào ruột, anh nắm lấy cây gậy thân yêu dọ dẫm bước đi. Tiếng xe cộ đều đều vang trong tai, tiếng cười nói của người qua lại làm anh vui lòng, khiến cơn đói như muốn dịu đi. Tung đưa tay dò đường.

 

Một tiếng nói trong trẻo đập vào tai:

 

- Nầy anh, còn vé số không?

 

Có lẽ là thằng bé, anh cười vui:

 

- Còn chớ.

 

Rồi đưa tờ vé số độc nhất trong lòng bàn tay, anh nói:

 

- Đây nè.

 

- Anh đi theo tui. Ba tui mua.

 

- Xa không em?

 

- Gần thôi.

 

Thằng bé nắm tay Tung dẫn đi, anh bước theo, hình như có tiếng chân bước theo, có lẽ người đi đường. Đi một chặp, anh hỏi:

 

- Gần tới chưa em?

 

- Tới rồi.

 

Và nó vụt bỏ chạy. Tung ngơ ngác: "Mẹ! Bọn nhóc nầy gạt mình rồi đây". Mỉm cười, anh bước đi, cây gậy trên tay bỗng quơ trúng cái gì sột soạt. Ùm!

 

Tung ngã nhào, sình đất dính đầy. Anh lồm cồm ngồi dậy giữa tiếng cười của bọn trẻ.

 

- Ha! Ha! Đáng đời chưa. Ai bảo em anh uýnh tui.

 

Tung giận run lên. Nếu anh có mắt anh sẽ đánh cho chúng chừa. Bỗng anh nghe tiếng chân thình thịch chạy tới và giọng nói quen thuộc của thằng Ngọc vang lên:

 

- Nè! Mầy xô anh tao.

 

Và những tiếng của bọn trẻ:

 

- Quánh nó đi!

 

- Cho nó xuống sình với anh nó!

 

Tung gọi to:

 

- Ngọc! Đừng em. Tụi bây dừng tay lại.

 

Nhưng mặc. Anh gọi thì cứ gọi, bọn chúng vẫn đập tưng bừng. Anh quơ gậy hét to:

 

- Dừng lại.

 

Giữa tình thế đó, một người đàn bà chạy đến, bọn trẻ túa chạy. Thằng Ngọc áo quần lem luốc bước đến dẫn anh lên khỏi vũng sình bị đọng lại bởi cơn mưa đêm qua.

 

Người đàn bà, có lẽ mẹ thằng bé khi nãy, nắm tay nó đến trước anh. Tung ôm em vào lòng im lặng.

 

- Mầy xin lỗi anh mau lên.

 

Thằng bé mếu máo:

 

- Em... xin lỗi.

 

Người đàn bà nhìn anh:

 

- Cháu nó lỡ dại anh đừng chấp.

 

Tung gật đầu thông cảm. Chợt nhìn thấy tấm vé số trên tay anh ướt nước, người đàn bà nói:

 

- Ồ! Để tôi đền anh tấm vé số này.

 

Tung xua tay:

 

- Không. Thưa bà, không sao. Bà đừng bận lòng, tôi sẽ bán được. Thôi, chào bà.

 

Tung dẫn em bước đi. Chợt nhớ lại điều gì, anh quay lại gọi to:

 

-  Bà ơi!

 

- Gì vậy anh Tung?

 

Tung nghiêm trang:

 

- Thưa bà, xin bà đừng đánh nó.

 

Người đàn bà nhìn anh, nếu không mù, anh sẽ đọc được những gì thương yêu trong đó. Tung bảo em:

 

- Thôi, về đi Ngọc.

 

*

 

Tung im lặng đếm những đồng bạc 10 đồng trong túi. Anh lắc nhẹ, âm thanh vui vui của nó làm anh thích thú. Ngọc có tiền mua sách rồi, dù rằng không nhìn thấy vẻ mặt nó nhưng anh biết nó sung sướng lắm. Anh lẩm bẩm:

 

- Chắc nó đi học sắp về. Không hiểu hôm nay có tin gì đặc biệt không. Bắt nó đọc báo cho mình nghe mãi, cũng tội.

 

Anh lắng nghe. Có tiếng chân của thằng Ngọc, hình như có ai khác nữa. Ngọc chạy vào, trên tay cầm tờ báo, ngày nào cũng thế, đi học về nó đều mua cho anh một tờ. Nó gọi khẽ:

 

- Anh Tung.

 

- Gì hở em?

 

- Có cô giáo em đến.

 

Rồi để phân bua, nó bảo:

 

- Không phải em dẫn cô ấy tới đâu. Cô biết nhà, anh à.

 

Tung cười xòa, tội nghiệp thằng bé, nó sợ không dám cho cô giáo biết nhà, anh nói trấn an nó:

 

- Không sao, cô đến thì phải tiếp chớ. Em vào rót nước đi.

 

Cô giáo cất tiếng:

 

- Chào anh, chắc tôi làm phiền anh lắm.

 

Tung mỉm cười nhã nhặn:

 

- Thưa cô, không sao ạ. Mời cô tự nhiên.

 

Nghe tiếng nói nhẹ nhàng và đầm ấm của cô giáo em mình, Tung thầm nghĩ chắc cô còn trẻ và hiền lắm. Anh chợt nhớ tới mái trường quê nhỏ bé và ông thầy luôn luôn mang vẻ mặt nghiêm trang của thời niên thiếu. Tung hỏi:

 

- Thưa cô, em Ngọc có điều gì làm cô buồn?

 

- Không! Ngọc ngoan lắm. Hôm nay tôi đến đây có chuyện muốn nói cùng bác gái.

 

- Ồ, tiếc quá, mẹ tôi đi vắng. Cô vui lòng chờ tí. À, cô có thể cho tôi biết chuyện gì không?

 

Cô giáo im lặng, nhìn gian nhà nghèo nàn nhưng gọn ghẽ, rồi nhìn vào đôi mắt mù lòa của Tung, cô nói:

 

- Vâng, tôi sẽ nói cho cậu biết.

 

- Quên chớ. Mời cô xơi nước, trà hình như không được đậm cho lắm.

 

- Không sao, cậu để mặc tôi.

 

Chợt nhớ điều gì, Tung cho tay vào túi rút tấm vé số hôm qua, bảo Ngọc:

 

- Nầy, dò dùm anh cái nầy. Hôm qua mệt quá, quên bán.

 

Cô giáo nhìn Tung giây lát, ôn tồn:

 

- Tôi có chuyện nầy muốn nói. Số là thấy em Ngọc ngoan ngoãn và hoàn cảnh eo hẹp của gia đình cậu, tôi muốn nhận đỡ đầu nó, tôi sẽ cho nó tiếp tục sự học một cách chắc chắn...

 

Tung khẽ đáp:

 

- Cám ơn cô, nhưng mà...

 

Tung dừng lại. Anh sợ điều mình sắp nói, sẽ làm mất lòng cô giáo. Anh hiểu lòng tốt ấy, nhưng anh không muốn mất em, nó là đứa em độc nhất, anh không muốn rời nó, anh ngập ngừng... Chợt có tiếng chân đến gần quen thuộc. Anh lẩm bẩm:

 

- Mẹ về.

 

Rồi bỗng ngạc nhiên, anh mở to tròng mắt sửng sốt. Ủa! Sao im lặng thế? Tại sao vậy? Anh muốn phá tan bầu không khí nghẹt thở. Có chuyện gì? Anh bỗng cảm thấy lo sợ. Thời gian sau, anh nghe tiếng cô giáo:

 

- Chị Tâm, có phải là chị?

 

- Vâng - tiếng mẹ trả lời - còn cô có phải là cô Hiền không?

 

- Vâng, thế mà bấy lâu tôi không biết.

 

Tung cảm thấy nhẹ hẳn người lên. Mẹ nắm tay anh:

 

- Này, cô giáo đây là con cụ Cả Mạ cùng làng. Cụ Cả Mạ ngày xưa là bạn thân của ông con đấy.

 

Rồi cô giáo vui vẻ kể cho mẹ Tung nghe, cô vừa được đổi về trường Vĩnh Hội dạy thế cho thầy Cẩn đi lính. Cô mến Ngọc và sau khi khéo léo hỏi cô hiểu gia cảnh. Cô cũng nói rõ ý định giúp đỡ Ngọc cho bà Tâm nghe.

 

Vừa lúc ấy Ngọc trong bếp chạy vụt ra, rồi đứng sững lại trấn áp mừng rỡ, nó ấp úng:

 

- Mẹ, mẹ! Mình trúng 100.000 đồng!

 

Tung giật hẳn người lên: 

 

- Em bảo sao?

 

- Mình trúng 100.000 đồng.

 

Căn nhà bỗng sáng hẳn lên, màu đen xung quanh anh mờ nhạt đi. "May quá", anh thốt. Cô giáo bỗng đứng dậy:

 

- Thật không ngờ. Tôi xin chia vui cùng gia đình chị. Và... tôi xin rút lại ý kiến khi nãy.

 

Chợt hiểu cô giáo sợ mang tiếng lợi dụng, bà Tâm xua tay lia lịa bảo:

 

- Không. Không sao ạ. Cô cứ xem nó như con cháu mà dạy dỗ dùm tôi, tôi biết ơn vô vàn. Nhưng chỉ có hai đứa con nên tôi không muốn xa nó, chứ không phải là... xin cô đừng hiểu lầm.

 

Cô Hiền khẽ đáp:

 

- Vâng, tôi sẽ cố gắng giúp đỡ cháu.

 

Tung không nghe gì được nữa. Anh nắm chặt tờ vé số cơ hồ muốn bóp nát nó ra. Tương lai Ngọc sẽ vững chắc, anh sẽ không mất nó, ngày mai, ngày mai đẹp lắm, bóng tối dù còn, nhưng ánh sáng đã chớm nở trong tim anh, anh lẩm bẩm:

 

- Ồ! Ánh sáng kỳ diệu quá.

 

 

Trọng Châu        

 

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 79, ra ngày 15-10-1967)