Thứ Bảy, 28 tháng 3, 2026

Hoa Dạ Hương


Dạ hương ngày nay đã tràn ngập thị trường hoa tươi ở Á châu cũng như ở Âu châu. Loài hoa này có tên khoa học là Liliasées thuộc dòng giống hoa huệ. Nguyên gốc nó ở vùng Viễn đông nhưng vì tính chất dễ trồng, thích hợp với mọi khí hậu nên ngày nay khắp thế giới xứ nào cũng có sự hiện diện của nó.
 
Hoa dạ hương nhỏ bé, xinh xắn, mầu sắc tươi mát, hương thơm bát ngát, nở vào đúng dịp đầu xuân nên được mọi người ưa chuộng không kém gì các loại hoa khác. Dạ hương có khoảng 2.000 giống khác nhau tùy theo mầu sắc và hình dáng của hoa nhưng tựu trung thì cách cấu tạo và đời sống của chúng giống nhau. Người ta cũng tìm cách gọt tỉa củ dạ hương để cho hoa nở vào thời kỳ nhất định nhưng đòi hỏi một kỹ thuật khéo léo, giống như các cụ nhà ta tỉa giò thủy tiên trong dịp Tết.
 
Dạ hương thuộc dòng giống huệ có lẽ vì hình dáng của nó. Một cây dạ hương bao giờ cũng có 2 phần: Phần nổi trên mặt đất là lá, bông. Phần chìm dưới mặt đất là củ và rễ.
 
Lá mọc thành từng túm, xuất phát từ củ mọc thẳng lên ; mầu xanh, dẹp, đầu lá hơi nhọn và dầy như lá huệ vào cuối đông, ở giữa những tàu lá này mọc len một cái ngồng thẳng đứng để rồi vào đúng tiết xuân nở ra một chùm hoa mầu sắc rực rỡ hay trắng nõn nà như bông tuyết.
 
Phần chìm dưới đất mà ta gọi là "củ" thực ra chỉ là những bẹ hay là phần dưới của cuống lá bao bọc chung quanh một cái lõi hình nón. Cái lõi này chính là "thân cây dạ hương" và cũng từ thân cây hình này mà hễ đến mùa lại phát sinh ra ngồng hoa.
 
Rễ dạ hương thuộc loại rễ chùm mọc thẳng không có rễ phụ.
 
Về mùa hè, Dạ hương tàn lụi, phần trên mặt đất khô héo, nhưng phần chìm dưới mặt đất vẫn sinh hoạt. Những bẹ lá bao bọc thân rút nhựa để nuôi cây. Chính lúc này, mầm hoa phát khởi để thay thế cho lớp hoa vừa nở trong mùa xuân qua. Sang thu, Dạ hương như bắt đầu sống. Những mầm lá tươi xanh bắt đầu lú lên khỏi mặt đất và cành hoa cũng lú dần lên cao để chờ tiết xuân ấm áp về là hoa bung nở!
 
Hoa Dạ hương có nhiều loại mầu: Hồng, Xanh, Trắng và Vàng nở thành chùm, mỗi cây chỉ có một cành bông duy nhất. Hoa có 6 cánh xòe ra trên một đài hoa giống hình cái ly. Nhụy đực và cái nằm trong đài hoa không ló ra ngoài. Đài hoa chia làm 3 phần đều nhau, cũng vì thế khi kết quả, trái Dạ hương trở thành 3 múi riêng biệt, lúc chín tự tách ra 3 phần bên trong có nhiều hột dính thành từng hàng đều nhau.
 
Mặc dầu dạ hương có hột, nhưng những nhà trồng tỉa không khai thác dạ hương bằng hột, chỉ dùng củ mà thôi vì củ dễ trồng, sống mạnh.
 
Muốn có một chậu Dạ hương nở vào ngày đầu xuân như ý, người ta chọn một củ Dạ hương tốt, cắt tỉa vỏ và rễ, để củ này trên một miệng bình trong có đựng đầy nước. Khi rễ tiếp xúc với mặt nước, chùm hoa từ từ lú lên và nở rất lẹ. Nhưng "củ" Dạ hương chóng héo và hoa cũng mau tàn không bền như cây trồng ngoài vườn vì không đủ chất nuôi cây.
 
 
HUY YÊN          
(theo Sciences naturelles) 
 
(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 122, ra ngày 1-3-1974) 
 

Không có nhận xét nào:

oncopy="return false" onpaste="return false" oncut="return false"> /body>