Các em thân mến,
Một em ở Định Tường đã viết cho chúng tôi: "Em ở trọ đi học nơi nhà chú ruột em. Chú em đối với em rất tử tế. Chú em rất thương yêu em. Còn người thím, vẻ mặt lúc nào cũng lạnh lùng, có vẻ không thích em, làm như em ăn hết gia sản của chú em. Người dưng có khác. Mới ở có mấy tháng mà em chịu không nổi. Em định gây với người thím một trận rồi giã từ.
Chúng tôi xin kể lại chuyện "Mài dao dạy vợ", một truyện cổ Việt Nam, mà nhiều em đã được biết.
Ngày xưa, có một bà mẹ chồng hơi khó tính và một nàng dâu tính tình cũng không dễ chịu hơn tí nào. Hai người lại sống chung với nhau nên luôn có chuyện không hay xảy ra, gia đình không lúc nào được vui vẻ.
Chỉ tội nghiệp cho anh chồng, luôn bực mình, hết nghe lời than phiền của mẹ đến những câu trách móc của bà vợ. Anh này có rất nhiều thiện chí. Lúc vắng mặt vợ, anh tìm lời an ủi mẹ, lúc mẹ đi khỏi, anh lại khuyên nhủ vợ mong rằng mẹ chồng và nàng dâu nhường nhịn và thương yêu nhau.Nhưng anh ta đã uổng công, không khí trong gia đình càng ngày càng khó thở, mẹ chồng vừa thốt ra câu nào là nàng dâu lớn tiếng cãi lại.
Một hôm anh ta ra chợ mua một con dao thật to, đem về mài đi mài lại mãi.
Người vợ lấy làm lạ hỏi mài dao để làm gì. Anh ta im lặng tiếp tục mài, mài xong đem cất đi. Ít hôm, anh ta lại đem dao ra mài lại. Vợ anh ta hỏi, anh ta vẫn không đáp.
Mài đi mài lại như thế đâu được năm bảy lần gì đó, lần này bà vợ hỏi, anh mới đáp:
- Anh thấy mẹ cứ to tiếng với em mãi anh không chịu nổi. Anh định giết mẹ. Vậy trước khi giết, để cho thiên hạ khỏi dị nghị, em nên thay đổi thái độ, cư xử tử tế với mẹ để lấy phần phải cho em. Người vợ bằng lòng. Ít lâu sau, anh lại đem dao ra mài và hỏi vợ: "Bà cụ thế nào? Hôm nay, anh giết được chưa?" Người vợ trả lời: "Mẹ bây giờ dễ chịu, anh khoan giết". Anh chồng mỉm cười đem cất dao. Độ mười ngày sau, anh ta cũng lại đem dao ra mài và nói với vợ: "Hôm nay, anh nhất định giết mẹ".
Người vợ vội vã can ngăn: "Mẹ hôm nay vui vẻ, tử tế với em rất nhiều. Xin anh tha cho mẹ".
Với vẻ mặt lạnh lùng, người chồng quát to: "Anh mài dao này không phải để giết mẹ anh đâu. Anh định giết em đó. Em đối xử với mẹ anh không đẹp lại còn trách móc mẹ anh. Em có thấy chăng một khi em cư xử tử tế với mọi người, mọi người đều tử tế với em".
Người vợ vội vàng xin lỗi và hứa sẽ luôn luôn lễ phép với mẹ. Và cũng từ đó, mẹ chồng nàng dâu thuận thảo với nhau, yêu mến nhau và sống vui vẻ.
Các em thân mến,
Cũng như nàng dâu trong truyện cổ kể trên, người bạn nhỏ của chúng ta ở Định Tường nên thay đổi thái độ thiếu cảm tình và cư xử đẹp với người thím, người thím sẽ quí mến em.
Đừng bao giờ bắt người khác tử tế với các em, khi các em chưa có cử chỉ đẹp đẽ đối với họ.
Các em hãy tươi cười trước, rồi mọi người sẽ tươi cười với các em.
Thân ái,
NGUYỄN HÙNG TRƯƠNG
(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 18, ra ngày 12-12-1971)
