Những Chiếc Răng Sữa...

 

Một giờ vệ sinh vào sáng thứ tư.

- Sáng nay có ai quên đánh răng không nào?

Bọn nhỏ hỉ hả hét thật to:

- Thưa cô không!

Nghe giọng nói hăng hái ấy, tôi biết các học trò tôi sáng nay đã đánh răng thật kỹ rồi đó. Tôi chả dặn là mỗi sáng phải đánh răng đó thôi sao? Nhất là hôm nay giờ vệ sinh nữa. Nhưng phải xét vài tên cho bọn nhỏ khỏi lờn mặt mới được! Tôi bước xuống đầu bàn 1 dãy B. Tôi chỉ tay:

- Hằng nhe răng cô xem.

Hằng đứng bật dậy và nhe thật nhanh hàm răng nhỏ xíu. Tôi gật gù:

- Được rồi, nhớ ngày nào cũng phải đánh răng nghe chưa, hễ quên cô xét được là ăn đòn đó.

Hằng vâng nhỏ và ngồi xuống. Tôi đảo mắt nhìn khắp lớp để nhờ linh tính báo cho tôi tìm được 1 tên "ngoan cố" không chịu đánh răng trước khi đi học. Mặt nào cũng giống mặt nấy – non choẹt, ngơ ngác và xinh xinh. Tôi chỉ đại 1 em:

- Thu Liên, nhe răng cô xem nào!

Cũng như Hằng, Liên đứng dậy, vòng tay, mím chặt môi trên (?) và trề hẳn hàm răng dưới cho tôi khám (!). Cái mím môi trên của con bé làm tôi chú ý. Sao nó lại mím môi cà??? Tôi tự hỏi và nhắc lại:

- Liên, nhe răng cho cô xem!

Con bé trề thêm và đưa hàm răng dưới ra thêm chút nữa. Tôi nghiêm giọng:

- Liên có nghe cô nói không? Nhe răng ra.

Lần này con bé dùng hàm răng dưới cắn lấy môi trên. Rõ ràng là nó chỉ cho tôi xem 1 hàm răng dưới mà thôi. Tôi reo thầm và thích thú, tôi vừa khám phá ra 1 tên "ngoan cố" đây rồi. Tại sao Liên chỉ đưa cho tôi xem 1 hàm răng dưới mà không nhe cả hàm như Hằng vừa rồi nhỉ? Tôi hình dung hàm răng trên của Liên là những cái răng xam xám, cáu bựa, dính chút rau của tô canh bún con bé ăn sáng nay nè – không biết có phải là tai nạn nghề nghiệp không mà mỗi lần bắt được một em phạm lỗi lẻ loi thế này tôi thích ghê lắm (!) Đôi lúc tôi thấy tôi kỳ kỳ nhưng sự thật là thế, cả lớp vâng lời mà chỉ một em ngang bướng, tôi khoan khoái không tưởng tượng được (!!!) – Tôi lại có dịp làm cho "đương sự" và bọn nhỏ... sợ xanh mắt cứ tưởng sẽ ăn roi mây đến nơi rồi (chết! Tôi nói quen miệng đó, tôi chỉ dùng thước gõ chứ không dùng roi mây bao giờ, xin đính chính với các bạn). Những lúc đó thích ghê lắm các bạn ạ. Nhìn bọn nhỏ mặt tái xanh, mắt ngơ ngác, một vài đứa run lên bần bật có một cái vẻ gì độc đáo kinh khủng rất khó diễn tả, tôi tạm dùng 2 tĩnh từ là thấy tội tội thương thương thế nào ấy! Đợi bọn nhỏ "bấn xúc xích" cả lên tôi mới thong thả... khoan hồng:

- Cô tha lần này là lần chót, nghe chưa?

Lần chót! Bao nhiêu lần chót rồi há! Tôi bật cười cho ngôn ngữ của tôi. Rất nhiều lần tôi "hù" cho cả lớp xanh mặt, một vài lần tôi trừng mắt đưa cao cây thước để đánh xuống bàn tay 1 "tử tội" không làm bài, đưa thật cao, đánh xuống thật mạnh, nhưng tôi cố ý đánh xiên ra ngoài bàn tay tử tội, cái thước mạnh như trời giáng ấy đập xuống bàn tạo nên một âm thanh chát chúa rợn người. Lũ nhỏ lại xanh mặt thì thào ; âm thanh này đủ "khủng bố" tinh thần cả lớp:

- May cô đánh hụt, chớ không thì nhó chết à. Cô đánh mạnh dễ sợ đi!

Cứ thế, và cũng rất nhiều lần tôi được chiêm ngưỡng vẻ độc đáo tội tội thương thương này của những khuôn mặt măng sữa lớp tôi.

Bây giờ đến Thu Liên. To gan há! Cô dặn đi dặn lại mà sáng nay không chịu đánh răng, cô đi khám răng, lại chỉ đưa có một hàm răng dưới thôi. Chết nghe con! Cô sẽ "hù" cho con run lên bấn bật, mặt con sẽ xanh lét, ngơ ngác thấy thương cho mà coi! Nhưng cô hổng đánh con roi nào đâu!

Tôi im lặng tiến đến gần Thu Liên, cả lớp cũng im lặng theo dõi. Đến bên Liên, tôi xòe bàn tay bóp nhẹ 2 má Liên đồng thời dùng ngón tay trỏ tôi lật cong môi trên con bé... và tôi sững sờ... không kềm được, tôi bật lên cười sặc sụa. Có ai ngờ được không? Hàm răng trên của Thu Liên rụng hết răng cửa, mỗi bên chỉ còn từ răng nanh trở vào! Cái lợi hồng thắm, trơ trụi làm tôi cười đến chảy nước mắt. Tôi bước vào ghế, gục đầu vào 2 cánh tay cười thỏa thuê. Tôi mím chặt môi, lau mặt và cố đè nén từng cơn cười đang cuồn cuộn dâng lên trong ruột gan. Các em ngơ ngác nhìn nhau – tôi phải cắn thật chặt môi để đừng cười nữa. Thu Liên đỏ mặt ấp úng, giọng nói đặc biệt Saigon của em vang thật rõ trong lớp với những khuôn mặt đang ngơ ngác:

- Thưa cô, hàm dzăng của coong nó dzụng hớt chơng dzồi!

Các em cùng bàn hiểu ra, chúng ôm nhau cười hăng hắc. Cả lớp ngơ ngác nhìn... và rồi cả lớp cùng... vui vẻ cười góp (kỳ thật, con nít dễ cười kinh khủng, chả biết người ta cười cái gì mà cũng cười góp, lại còn cười rất hăng nữa là đằng khác!)

Lúc cơn cười đã hạ, tôi cười với Liên:

- Thu Liên làm rơi răng đi đâu hết rồi vậy?

Con bé toét miệng cười không cần che giấu (!):

- Thưa cô, má coong bỉu coong đang thai dzăng sửa.

Nhìn Liên cười toét miệng khoe cái cổng thiên nhiên, với cái lưỡi hồng hồng, tôi lại buồn cười. Tôi mím môi, ra lệnh:

- Cả lớp! Nhe răng cô xem!

Cả lớp nhe răng, cả lớp vận dụng bắp thịt quanh miệng kéo về 2 bên mang tai hết cỡ, tôi lại bật lên cười, cả lớp nhe răng trông ngộ quá trời!

- Thôi nào, các em làm cô muốn cười quá!

- ??????

- Nhe răng cả lớp giống... khỉ đang cười quá à!

Bọn nhỏ ồ lên, thích thú cười theo tôi:

- Trời ơi! Cô!

Chớ không đúng sao, các em? Nhìn các em nhe răng giống hệt mấy chú khỉ đang cười (chúng nó biết cười hôn? Xin hỏi lại anh Hà Tĩnh) ghê đi, mà khỉ này là khỉ tim hồng, khỉ nhỏ nhỏ dễ thương cơ mà!

Thu Liên đang cười, tôi hất đầu về phía em:

- Phải vậy không, Thu Liên?

Liên đứng dậy ngơ ngác:

- Thưa cô, phải ạ!

Mt. HOA       

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 228, ra ngày 1-11-1974)

Cỏ Hoa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Một ánh mắt cho linh hồn bỡ ngỡ

Lá bên đường bỗng chốc cũng xôn xao

Mới quen nhau hay đã tự hôm nào

Ơi, muốn hỏi nhưng sao hoài yên lặng

Có còn không mùa mưa xưa đan trắng

Mười ngón tay dài ôm kín mộng mơ

Những cơn sầu, dài tháng nhớ vu vơ

Đủ để khóc trong yêu thương vời vợi

Có còn không đầu năm mong áo mới

Bước chân hồng trên nắng lụa reo vui

Mây trời cao môi ngan ngát nụ cười

Dòng tóc biếc thoảng thơm mùi hoa cỏ

Có còn không, còn không ngày tháng đó

Em chợt ăn năn dáng nhỏ hao gầy

Chút vấn vương xin theo gió bay bay

Và lòng ngỡ vừa tàn phai hương cũ

                                                   Uyên Uyên

                                                          Saigon 71

(Trích từ bán nguyệt san Ngàn Thông số 14, ra ngày 20-11-1971)

... Bị... Tại...

 

Nhiều khi, mình có những tính xấu mà mình không ngờ rằng đó lại là tính xấu, làm phiền lòng những người khác. Thí dụ như tính đổ thừa, không chịu nhận lỗi. Giả tỉ có kỳ báo chị viết bài ngắn, mà lại không chịu nhận rằng kỳ đó chị lười. Chị phân trần: "Tại bữa đó chị bị cảm cúm, nên không viết dài được". Cảm cúm không phải là ốm liệt giường, rất nhiều trường hợp, có dẫn chứng trong sách, về những người ốm đau triền miên, mà vẫn hoàn thành những tác phẩm vĩ đại. Có khi chúng ta hẹn tới chơi với bạn, ta mắc sửa soạn lâu lắc, đi ra đi vô, dặn dò cái này, quên nhớ cái kia, tới chừng ngó lại đồng hồ thì đã trễ. Thế là ta lại nghĩ ngay đến một lý do nào đó, thường thường trong trường hợp này thì đổ tại bị kẹt xe là giản dị nhất. Các em thử thí nghiệm coi, khi gặp cảnh đó, thì các em có nghĩ thương bạn phải chờ đợi, hay là đầu óc chỉ tìm cớ "Bị... tại..." nào cho có vẻ hợp lý. Nấu cơm để bị khét, không nhận là vì mải đọc truyện quên coi chừng, mà đổ tại gạo mới nhiều nhựa, dễ khét. Mượn tờ Thiếu Nhi của bạn đem về, để bừa bãi, em xé rách thì than: "Bị ba má cưng em quá, nên mình không dám đòi" hoặc: "Tờ báo lớn quá, dễ rách". Các em ơi! Có những tính xấu quá rõ rệt, ai cũng nhận ra ngay, ví như vết thương trong mình, có thể nguy đến tính mạng. Có những tính xấu nhỏ, thấy như là không có gì đáng kể, nhưng ví nó với mụn ghẻ thì cũng đúng phần nào. Thí dụ cái tính đổ thừa, không bao giờ nhận lỗi, luôn luôn có tiếng "Bị... tại..." ở đầu lưỡi. Mụn ghẻ thì ít làm chết người nhưng nó làm mất uy tín của mình đấy các em ạ. Tính đổ thừa không làm hại ai, nhưng cũng ảnh hưởng đến tư cách của mình lắm. Nó chứng tỏ mình kiêu ngạo, tự đắc, mà lại hèn, không dám lãnh trách nhiệm. Vậy từ nay nếu chị bị cảm cúm mà không viết bài, chị sẽ nói: "Chị bị cúm mệt, nên phát lười, không muốn viết bài" (dĩ nhiên là có thể nói đúng sự thực là mình có cúm, nhưng mà mình cũng có lười). Trễ hẹn với ai, ta không đổ cho vì kẹt xe (ta có thể tránh bằng cách đi sớm một chút cơ mà). Nấu cơm lỡ khét, hãy xin lỗi má và hứa kỳ sau sẽ vẩn thận hơn v.v... Các em thử nghe lời chị ngay trong ngày hôm nay, nếu làm gì không được như ý, các em can đảm nhận trách nhiệm, rồi tìm khuyết điểm của mình thì chúng ta mới tu thân được. Cái tinh thần... "Bị... tại..." nó giết chết óc cầu tiến, làm cho mình trở thành tự dối mình, riết rồi mình không còn biết giá trị đích thực của mình nữa. Các em ạ.

Chị ĐỖ PHƯƠNG KHANH     

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 63, ra ngày 5-11-1972)

Khói Hương

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trắng thơm từng cụm khói

Mùa đốt cỏ ngoài hiên

Gió đùa trên khóm lá

Vô tình chim huyên thuyên.

Bếp lửa má nhen nhóm

Hồng đôi môi thuở nào

Bếp cơm hương gạo mới

Khói vờn ngọn tóc nâu.

Gánh cải vàng nụ nhỏ

Má ra chợ làng xa

Chuyến thuyền xuôi sông gió

Khói sương bay la đà.

Những vòng tròn bỡ ngỡ

Ngọn cỏ đầu con sông

Hai hàng cây bến cũ

Vẫn thương hoài trăm năm.

                             THÔNG XANH

                          trên ngai vàng quê nhà

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 130, ra ngày 1-10-1974)

Xưa Cũ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Người buồn như mùa thu vàng đang rơi

Hàng triệu trái ngô vàng chín tuyệt vời

Cho ta đi tìm mùa thu bé nhỏ

Dáng dấp em gầy mắt đỏ chơi vơi.

Người buồn trong đêm hư hao chập chùng

Ta buông phiếm đàn nghe sao mông lung

Kìa là tinh cầu kìa là lá cỏ

Vơi chút tình xưa trên ngọn cây sung.

Có nhớ ngàn chim giao cánh đi hoang

Ta dìu người đi mai sáng huy hoàng

Hương gió hôn dài trong ngày chớm chở

Lạc tóc em xanh bụi kín bay loang.

Rồi thì mai xưa đi qua ngõ buồn

Người ơi sao tình không như ô vuông

Rừng xanh chim vàng vươn nơi chân trời

Vàng ru ấu thời trên đôi tay thuôn.

Người rủ mi dài dưới viền cỏ xanh

Rưng rưng giọt nước rơi trên cây cành

Mở cánh tay dài ôm tròn dáng nhỏ

Ngập lá trong vườn tắm áo ta xanh.

                                             Hải-Đăng 72

(Trích từ bán nguyệt san Ngàn Thông số 37, ra ngày 5-11-1972)

Thương Yêu và Giúp Đỡ Người

  

Các em thân mến,

Trong một bức thư gửi mua báo Thiếu Nhi cũ của một em ở Hậu Giang có đoạn như sau: Sở dĩ cháu phải làm phiền đến bác để nhờ gởi giúp cháu những số báo Thiếu Nhi đã qua là vì cháu đã trót cho một thằng bạn mượn báo và đến khi đòi, nó xin luôn. Cháu phải cho nó vậy. Bác nghĩ cháu có tức lên không?...

Chúng tôi rất cảm động được biết nhiều em đã ưa thích tờ Thiếu Nhi, đã quí trọng và để dành trong tủ sách gia đình.

Em độc giả nhỏ của tôi ơi, ngày xưa Mạnh Thường Quân còn ức hơn em nhiều, nhưng người có tức giận đâu.

Chắc em cũng nghe nói Mạnh Thường Quân là một nhà nghĩa hiệp nước Tề, làm tướng thời chiến quốc bên Trung Hoa. Tính ông rất rộng rãi, trong nhà lúc nào cũng nuôi trên ba ngàn người khách. Ông thường hay giúp người và cho những người túng thiếu vay mượn. Một bữa nọ, ông sai Phùng Hoan sang đất Tiết đòi nợ. Trước khi đi Mạnh Thường Quân dặn rằng: Khi đòi được nợ, coi trong nhà cần hoặc thiếu chi, thì mua về dùng. Khi đến đất Tiết, Phùng Hoan cho họp những người thiếu nợ lại, trong số đó có nhiều người đem tiền đến trả, rồi nói cho mọi người biết: Bà con không cần trả nợ, Mạnh Thường Quân sai tôi qua đây cho bà con số nợ đó. Nói xong, Phùng Hoan liền lấy giấy nợ ra, xé và đốt hết trước mặt những người thiếu tiền. Anh ta vui vẻ từ giã mọi người, rồi vội vàng ra về. Về đến nhà, Phùng Hoan liền vào thưa với Mạnh Thường Quân: Trước khi đi, tôi đã xem xét kỹ lưỡng trong nhà. Tôi thấy mình chẳng có thiếu một món chi phải mua về dùng, duy chỉ có món nghĩa là thiếu nên khi đòi được bao nhiêu tiền, tôi đã dùng nó mà mua nghĩa hết, tôi xin cho tướng công hay. Mạnh Thường Quân không nói gì.

 

Một thời gian sau, Mạnh Thường Quân bị mất chức, phải về đát Tiết trú ngụ. Khi hay tin này, dân chúng nơi đây, nhớ ơn xưa, đều mang tiền của và những vật dụng cần thiết đến cho Mạnh Thường Quân dùng. Ai nấy đều lo lắng, săn sóc, hết lòng trọng đãi Mạnh Thường Quân. Các em đã thấy mua nghĩa hay mua đức là điều cần thiết hơn cả mọi thứ trên đời.

 

Các em thân mến,

 

Nơi trường học, các em đã được khuyên dạy về lòng tương trợ, lòng nhân từ và bác ái, tức là lòng biết yêu người, thương người. Chắc các em cũng đã được thầy nhắc đi, nhắc lại việc các em nên thương yêu và giúp đỡ mọi người gặp cảnh thiếu thốn hoạn nạn. Chúng tôi xin miễn bàn thêm, chúng tôi chỉ xin nhắc lại một câu của ông Pyron Frederick: Thế giới chỉ có hai hạng người: Người nhận và người cho. Người nhận có thể ăn nhiều hơn, nhưng người cho ngủ say hơn. Người bạn tôi cũng thường hay nói: Người cho là người được may mắn hơn người nhận.

Vậy em là người may mắn, em đã được giúp một người bạn, như thế có phải em là người sung sướng không em?

Thân mến                  

NGUYỄN HÙNG TRƯƠNG    

 

 (Trích tuần báo Thiếu Nhi số 14, ra ngày 14-11-1971)

 

Cư Xử Thế Nào Cho Phải

 

Thư của em T.T.H. Cần Thơ:

... Chị ơi em phải làm sao để bạn bè em khỏi phải nói em rằng nhỏ này điệu quá, kiêu quá, hách quá. Bạn em kỳ lắm chị ạ. Chơi với nhau, em cũng đồng đều tình bạn nhưng khi em chơi với những bạn bị tụi nó ghét thì chúng nó nói em nào là theo nịnh, nào là theo để nói xấu... mà nào đâu em có những ý nghĩ đó. Em không nói bạn kia học dở, em không ỷ lại ai, thế mà khi có những xích mích thì chúng nó đổ cho em, nói em là thóc mách, là đầu dây mối nhợ. Em cười thì chúng nó nói là điệu, trong khi làm bài thi, hoặc những bài thầy cho về nhà làm, tụi nó mượn tập em chép, em không cho thì chúng nó nói em hách, ỷ học giỏi... Bài thi được điểm lớn thì chúng nó xách mé đủ điều nào là thầy thiên vị, khéo nịnh cô, hỏi nói sai mà được điểm lớn... rồi chúng nó lại giận hờn em. Em chịu không nổi nữa. Tại sao vậy chị? Em mong được chị trả lời và chỉ cho em những phương pháp gì để khỏi sứt mẻ tình bạn, để khỏi giận hờn những tánh vô lý của bạn.

Trả lời:

Đọc thư em, chị thật ngậm ngùi, vì trước mắt chị bỗng hiện ra một hình bóng cũ, đã xưa lắm rồi, mấy chục năm lận, em ơi! Đó là một chị bạn nhỏ, cùng học với chị hồi bọn chị hãy còn để tóc Nhật. Chị Hồng, bạn chị, dễ thương vô cùng em ạ. Chị ấy vừa xinh vừa học giỏi, bọn chị ngưỡng mộ thầm, ước ao mình được như chị ấy. Nhưng có câu tục ngữ bi quan rằng: "Con người ta là lang sói của nhau". Số phận người bạn của chị cũng đáng thương, bởi vì tuy bọn chị còn trong tuổi hồn nhiên, nhưng lại sẵn có cái tính ganh ghét, nó làm thui chột hết lương tri, nên bọn chị chỉ sẵn sàng tìm dịp để hạ chị ấy.

Gia đình chị ấy chỉ có hai mẹ con. Chị ấy nói là ba chị ấy đã qua đời. Nhưng một hôm, bọn chị phát giác ra là khai sinh của chị ấy lấy theo họ mẹ, không có tên cha. Vậy là chị ấy không có cha. Đó là "nhược điểm" của chị ấy. Bọn chị xúm lại tìm tòi, bịa chuyện để làm nhục chị ấy. Than ôi! Cái tâm địa nhỏ nhen của con người! Không thể nói sao cho xiết những trò tinh nghịch mà bọn chị sáng chế ra để làm cho Hồng đau khổ. Sở dĩ bọn chị say sưa hạ chị ấy chỉ vì chị ấy có cái tội nặng là lại quá sáng chói, lại là một người hoàn toàn, một người mà bọn chị thèm vói tới mà không vói được.

Cái đòn mà bọn chị hạ chị ấy quá độc, chị ấy tủi thân về sự không có cha, nên không dám bước chân ra cửa, nài nỉ với mẹ chị ấy, xin được thôi học. Thời xưa, con gái đi học hay không cũng không quan hệ lắm, nên mẹ chị ấy cho chị ấy nghỉ, ở nhà làm việc nội trợ.

Chị ấy thôi học, thế là bọn chị khỏi gai mắt, trong lớp không còn ai sáng chói để thầy cô đem ra làm gương. Thật là khỏe ru!

Mười mấy năm sau, khi gia đình chị đổi đi tỉnh khác đã từ lâu rồi, một hôm chị đến thăm nhà người bạn của chị, thì thấy một người đàn bà ra mở cổng, đầu vấn khăn kiểu mấy cô ở nhà quê, gương mặt trông rất bầu bĩnh xinh đẹp. Chị ngờ ngợ trong lòng, tưởng như đã gặp ở đâu vậy. Tới khi bạn chị gọi tên chị ấy là chị Hồng, thì chị giật mình hỏi thăm, té ra chị ấy chính là cô bé xinh xắn học giỏi, gương mẫu trong lớp ngày xưa. Chị lặng nhớ đến những trò tai ác mà bọn chị đã hành chị ấy. Rồi chị hỏi thăm và được biết gần đây mẹ chị ấy chết, chị ấy không có kế sinh nhai, nên có người mối lái để chị ấy làm vợ nhỏ cho cha người bạn chị, chủ nhân nhà này, một ông già gần sáu chục tuổi.

Lòng chị ân hận khổ sở. Chị nghĩ rằng nếu ngày xưa bọn chị không vì ghen tị mà tìm đủ cách hạ chị ấy, thì chị ấy không bỏ học, có thể chị ấy cũng đỗ đạt, có nghề nghiệp để nuôi thân, rồi có chồng con tử tế. Chứ đâu đến nỗi chôn vùi tuổi thanh xuân như thế này.

Sự hối hận dày vò chị. Nhưng đã trễ. Chị không còn làm gì để cải thiện cho chị ấy được nữa em ạ.

Lời tâm sự của em nhắc chị nhớ lại dĩ vãng. May thay hoàn cảnh em không éo le như chị ấy, thành ra em không bị mặc cảm làm cho mất hết can đảm như chị ấy, nhất là chị ấy lại sống vào thời xưa, thời mà người con gái luôn luôn khép nép e lệ.

Tuy nỗi buồn không đẩy em tới chỗ bỏ học, nhưng cũng đã làm em chia trí, mất cả sự thanh thản, hồn nhiên, yêu đời.

Chị sẽ không thể giúp gì cho riêng em, nhưng chị đem trường hợp em ra để kêu gọi lương tâm tất cả chúng ta, kêu gọi ý thức trách nhiệm liên đới về đời sống của nhau, phải làm sao cho xứng đáng với danh từ "Người" chứ không phải là lang sói, chúng ta đừng rình mò cơ hội để ăn thịt nhau.

Cái tính ghen ghét đố kỵ nó giết chết hết tình cảm tốt đẹp trong lòng chúng ta. Nó xô đẩy người bị dèm pha, bị nói xấu tới chỗ mất hết tự tin không còn được yên ổn trong lòng nữa. Nhưng đồng thời nó cũng làm hại chính người có tính đó không kém. Họ cũng bị sống trong vòng u tối của thù hận rình rập, như một người tự quấn dây kẽm gai quanh mình rồi vùng vẫy cho dây kẽm cào xước, rướm máu. Xin các em đừng vì ganh ghét mà tìm cách hạ người khác làm chi. Sự tìm tòi khía cạnh xấu của người khác nó làm cho các em không còn nhìn thấy bông hoa hồng, mà chỉ thấy toàn gai. Tội gì mà tối ngày mình cứ moi móc rác rưới làm chi các em nhỉ.

Có một câu chuyện đại khái như sau: Một ông khoe với bạn thành tích đi nhanh của mình, mỗi khi dự thi đều được xếp hạng nhất. Được vậy là nhờ ông ấy chăm tập dượt nên bắp chân lớn, khỏe.

Ông bạn mới trả lời:

- Tôi chẳng cần tập dượt mà vẫn xếp hạng nhất. Có khó gì, tôi cứ ngáng cho mấy anh kia té lăn ra, rồi tôi đi tà tà mà cũng đoạt giải như thường.

Câu chuyện ấy chỉ để nói lên bản tính xấu xa của hạng người nhỏ nhen, thay vì cố gắng cho hơn người ta, thì lại hạ người ta để mình "bất chiến tự nhiên thành".

Chị có một chị bạn tốt lắm. Lúc nào chị cũng hết sức thán phục và khen ngợi tấm lòng nhân ái của chị ấy. Nhưng chị ấy nhã nhặn kể với chị rằng:

- Chị khen làm mình ngượng quá đi. Mình có gì là tốt đâu. Có một người bạn của mình tốt lắm, lúc nào cũng nghĩ tới người khác, không nỡ để cho ai khổ. Có hôm đi mua trái cây, mình lựa dùm trái ngon cho chị ấy. Nhưng chị ấy cản lại mà nói:

- "Thôi, mình đừng lựa kỹ quá, lấy hết trái ngon, người tới mua sau không còn được ăn đồ ngon nữa"!

Các em ơi! Nếu các em gặp bà bạn ấy, thấy bà ấy mua hàng mà không lựa đồ ngon, có lẽ sẽ cho là bà ấy ngu dốt, không biết phân biệt. Có biết đâu rằng bà ấy đã nghĩ tới người đến sau, mà nhường.

Đôi khi, có những tấm lòng cao thượng vượt trên sự hiểu biết của chúng ta, mà chúng ta lại đem cái tâm thấp kém của mình mà nhận xét thì thật là sai lầm.

Cũng như bạn em đối với em, các em kia có biết đâu rằng sự phán đoán sai lầm của họ đã làm cho em băn khoăn, buồn tủi đến như thế. Có lẽ giờ này họ cũng vẫn tưởng những lời chỉ trích của họ là đúng, em nhỉ.

Nếu mọi người đều có tấm lòng luôn nghĩ tới người khác, thông cảm và hiểu mọi người, không nỡ nghĩ xấu cho mọi người vì sợ làm đau đớn cho người, như bà bạn chị kể ở trên, thì thế giới này tốt đẹp xiết bao các em nhỉ.

Một con én không tạo nổi mùa xuân, nhưng xin các em hãy mở rộng tấm lòng ra để cảm thông và thương mến mọi người, chắc chắn các em sẽ gặp nhiều mầu hồng trong cuộc đời, các em ạ.

Chị ĐỖ PHƯƠNG KHANH      

 

 (Trích tuần báo Thiếu Nhi số 113, ra ngày 2-11-1973)