Thứ Hai, 10 tháng 1, 2022

Trêu Thi Sĩ

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Nắng hồng rực rỡ lên cao,
Kia! Trông vườn bé xinh sao lạ lùng.

Ý thơ bé bỗng bừng bừng,
Mộng mơ bé lại ngâm từng câu thơ.

Từ đâu chạy đến hớt hơ,
Anh nhăn mặt lại bảo thơ bé kỳ

Chị thời tai bịt cười khì:
"Trời ơi! Thơ bé nhất nhì cóc con".

Ức lòng lệ bé đoanh tròng,
"Ứ ừ... anh chị chỉ chòng bé thôi"

Vội vàng chị bảo "Nói chơi",
Gật gù, anh bảo "chao ơi! Tuyệt vời".

Nghe khen, lau lệ, bé cười,
Sao anh chị lại nhiều lời thế ni?

                            PHƯƠNG NGUYÊN THY

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 84, ra ngày 1-1-1968)

Chủ Nhật, 9 tháng 1, 2022

Thư Chủ Nhiệm số 132

  

Các em thân mến,

Mới đây, nhiều báo chí trên thế giới cũng như ở thủ đô đều loan tin một bà cụ đã 96 còn đi học. Đó là bà Alice Scudder, người Mỹ, năm nay được 96 tuổi tính đến ngày 8-9-1974 vừa qua.

Bà Alice Scudder có là nữ sinh viên lớn tuổi nhất của Hoa Kỳ và của cả thế giới nữa. Bà đã ghi tên theo học thêm một chứng chỉ mới là chứng chỉ "Văn chương sáng tạo của Viện Đại Học Cộng Đồng Schenectady tại Nữu Ước. Điều đáng ghi nhận là mặc dù tuổi bà đã cao, bà đã chăm chỉ theo học Viện Đại Học này từ ít lâu nay và hiện giờ bà chỉ còn thiếu một chứng chỉ này nữa là bà đủ bằng Cử nhân Giáo khoa của bà. Tất cả mọi người từ sinh viên đến ban giảng huấn tại Viện Đại Học Schenectady đều tỏ lòng ngưỡng phục gương ham học của người nữ sinh viên lão thành này.

Các em thân mến,

Chắc các em cũng hiểu rõ cái ích lợi thiết thực của sự học là người có học dễ thành công hơn người vô học trong mọi công việc. Biết đâu, mớ kiến thức nhờ học vấn của bà Alice Scudder lại giúp ích cho bà trong những ngày cuối cùng của đời bà, ngoài việc nâng cao tâm hồn bà.

Nhà văn hào Pháp Emile Zola đã từng nói: tương lai là của những người đêm đêm cặm cụi dưới ánh đèn.

Các em nên luôn luôn tìm cách học hành, dù ở hoàn cảnh nào,dù ở lứa tuổi nào. Các em không nên viện lý lẽ gì để từ chối việc học, làm trí tuệ của các em không được mở mang thêm.

Từ ngàn xưa, biết bao nhiêu người làm nên việc lớn đều nhờ ở sự học. Đức Khổng Tử cũng công nhận điều lợi ích ấy: Ta thường suốt ngày không ăn, suốt đêm không ngủ để suy nghĩ, vô ích, không bằng học.

Mong các em noi gương hiếu học của người nữ sinh viên cao niên nhất thế giới là bà Alice Scudder mà cố gắng học hỏi hầu các em được một số kiến thức căn bản rất cần cho tương lai của các em.

Thân mến chào các em           
NGUYỄN HÙNG TRƯƠNG    

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 132, ra ngày 15-11-1974)

Thứ Bảy, 8 tháng 1, 2022

Lã Phụng Tiên Chiêu Hồi...Cướp Cạn

 
Nhà thơ La Fontaine (1621-1695)

Một đêm tối trời cuối năm, Lã Phụng Tiên (tức Jean de la Fontaine, tác giả tập truyện ngụ ngôn nổi tiếng Ve và Kiến) ăn cơm tối ở nhà một người bạn về khuya. Qua chiếc cầu Notre Dame, không may gió thổi tắt mất chiếc đèn lồng (hồi đó chưa có đèn đường), ông lại quên hộp quẹt ở nhà. Chợt thấy một bóng người đàn ông xách đèn đi phía trước, ông liền theo bén gót để đi nhờ một quãng đường.

Gã đàn ông khá cao lớn, mặc chiếc áo choàng kiểu Tây Ban Nha, bên hông lủng lẳng một cây kiếm, đúng là một hiệp sĩ chính cống Tây Ban Nha! Lã Phụng Tiên lẳng lặng đi ké. Đến một góc phố, gã "hiệp sĩ" bỗng dừng lại, thổi tắt ngọn đèn, và... túm lấy cổ Lã Phụng Tiên, lễ phép hỏi: "Ông muốn nộp tiền hay nộp mạng?".

Lã Phụng Tiên bở vía, nhưng cũng rán bình tĩnh trả lời:

- Tiền hay mạng đều đáng quí cả... Nhưng ngài đã có nhã ý cho lựa chọn, tôi nghĩ có lẽ nạp tiền... thú vị hơn chút đỉnh.

Nói xong ông liền tự mở một cuộc lục soát khắp người. Lục để cho dãn gân cốt vậy thôi, chứ kiếp thi sĩ ve sầu làm gì có tiền!

- Thật đáng buồn cho tôi và cả cho ngài nữa, tôi để quên ví tiền ở nhà rồi. Vậy là tôi chỉ còn biết nạp mạng thôi. Nhưng... ngài dùng làm gì cái mạng thi sĩ đói rách này ạ?

Giọng tên cướp có vẻ thích thú:

- Ông là một thi sĩ ư?

- Vâng, hay cũng gần như vậy. Và trong lúc lục soát các túi áo, tôi lại thấy không những quên ví tiền, lại còn quên luôn hộp quẹt và chùm chìa khóa ở nhà người bạn nữa. Vậy là tôi phải ngủ qua đêm dưới bầu trời đầy sao này... Đó là nói theo kiểu... thi sĩ, chứ tôi cũng vừa nhận thấy chẳng có vì sao nào cả trên nền trời, trong khi chẳng có một xu nhỏ dính túi nữa. Giá có một quán ăn nào còn mở cửa và người ta cho... ăn chịu đến sáng mai, thì hay quá!

Tên cướp bỗng dịu giọng:

- Thưa ngài, tôi thấy ngài là một người "bạn đường" vui tính và thật lịch sự. Tâm hồn ngài lại trầm mặc như một nhà hiền triết nữa. Nếu ngài không chê kẻ hèn này, tôi xin được hân hạnh mời ngài tới tệ xá dùng dùng với tôi ly rượu để tạ lỗi đã trót vô lễ với ngài vừa rồi?

Lã Phụng Tiên vui vẻ nhận lời.

Đêm đó, hai người thù tạc tới sáng, như đôi bạn tha hương... ngộ cố tri vậy.


TH.        

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 192, ra ngày 1-1-1973)
 

Thứ Sáu, 7 tháng 1, 2022

Làm Quen

 

Sáng nay vừa đến lớp chưa gì cả thì Tú Đoan ở đâu đã nhảy xổ ra nắm lấy tay em:

- Nguyên Hương ơi, vô đây, mau lên, có cái này hay lắm!

Con bé lôi tuột em vào lớp, chụp quyển báo trên bàn lật lia lịa:

- Nè, đọc bài này chưa?

À, thì ra chỉ vì một bài báo. Em không nhìn, khẽ đẩy tay Đoan:

- Gớm! Có thế mà làm như trời sập!

- Nhưng đã đọc chưa mà dám bảo... "có thế", nhỏ?

- Đã mua báo đâu!

Em vừa nói vừa cất cặp vào hộc. Đoan chụp quyển báo dí sát vào mắt em:

- Nè, mở to mắt ra đọc đi xem!

Lúc đó em mới có thì giờ nhìn kỹ đầu đề. Em bỗng giật mình đánh thót, vì đó chính là bài của em viết hồi tháng trước kể lại một câu chuyện vui trong lớp. Nổi hứng lên thì gửi vậy thôi, chứ ai ngờ... Và em lại càng ngạc nhiên hơn, vô lẽ Tú Đoan hắn biết là bài của em? Em nhìn Đoan dò hỏi:

- Ừ, rồi đã sao nào?

- Bài này của người quen Hương ạ!

Em lại càng hoảng:

- Sao? Sao Đoan biết?

- Nội dung câu chuyện là chuyện đã xảy ra ở lớp mình nè. Nhất định, tác giả phải là một tên trong này...

Em thở phào. À, thì ra Đoan chỉ mới nghi. Em muốn đánh lạc hướng sự nghi ngờ đó:

- À, biết đâu nơi khác lại chẳng xảy ra một câu chuyện tương tự!

- Hương biết chuyện gì chưa? Thì cứ thử đọc đi, tên cũng giống y! Nghĩa là... không khác một chi tiết nào hết.

Em giả vờ cúi xuống nhìn nhìn. Nhưng khỏi đọc em cũng biết là những lời Đoan đều đúng. Bây giờ em mới thấy mình sao... ngu chi lạ! Dù Đoan có biết đó là bài của em cũng được đi, chứ... lỡ cả lớp đều biết thì "quê" chết đi. Em không thích vậy chút nào. Em lại... thăm dò:

- Ừ, giống thật. Mà Đoan nghi ai vậy?

Đoan có vẻ suy nghĩ:

- Cũng chưa biết được...

- Hay mình hỏi bọn nó xem!

- Đời nào nó nói mà hỏi! Chắc cũng tên nào trong đám giỏi Quốc văn.

Thế là thoát, không có em trong cái "đám" ấy đâu. Em mỉm cười với Đoan:

- Thôi cho rồi, Đoan. Biết làm gì!

- Biết để... biết vậy. Rồi ta sẽ làm một màn điều tra mà.

- Thì cứ thử xem.

Tưởng câu chuyện chỉ có thế. Vì từ đó về sau em không nghe Đoan nói đến chuyện ấy nữa, dè đâu, cái màn... điều tra của cô nàng chưa dứt. Cho đến hôm trên báo lại có thêm một bài của em thì câu chuyện kia được Đoan khơi lại:

- Lại của bài của "tên đó" nữa nè Hương. Đằng "Hộp thư" cũng có hắn. Hắn ở cùng tỉnh với mình thì... không nghi ngờ gì nữa.

Em muốn Đoan "bỏ qua" chuyện đó nên nói với cô nàng:

- Thôi cho rồi Đoan. Ích gì đâu nào!

Đoạn lặng thinh. Thấy vậy em tưởng nó chịu rồi nên cũng... thôi luôn.

Khoảng một tuần sau có lần Đoan hỏi em:

- Nguyên Hương à, có phải muốn làm quen với ai thì mình gửi thư nhờ tòa báo chuyển không?

- Ừ. Bộ Đoan muốn quen với... cây bút nào đó hả?

- Định vậy thôi. Để rồi xem...

Em nghĩ đến những cây bút nổi danh thường viết cho tờ báo này mà em với Đoan hằng ưa thích. Chà! Được quen với các anh chị ấy thì... oai quá! Nhưng ai chứ em thì chả dám. Chỉ sợ các anh chị ấy cười mình thôi. Ừ để xem Đoan định làm quen với ai cho biết. Rồi thế nào Đoan cũng kể cho em mà.

Nhưng em đâu có ngờ Tú Đ0oan muốn làm quen với... em. Chả phải vì hắn ta... mến văn mên tiếng gì cả đâu. Vì em... có gì đâu, chỉ may mắn được làm tác giả hai cái... tác phẩm nho nhỏ! Đoan chỉ vì tò mò thôi, sau một thời gian ngấm ngầm dò xét "đám" giỏi Quốc văn nàng ta chẳng thu được kết quả gì hết, mới nảy ra cái ý định "làm quen". Đoan chỉ cần nhìn nét chữ thôi để biết xem đó có phải là "người quen" không ấy mà.

Khi nhận được thư Đoan em... run chi lạ. Cứ không biết chuyện gì xảy ra mà lại nhận được thư! Nhưng khi đọc xong thư Đoan em tức cười quá đỗi. VÌ nét chữ ấy, mầu mực quen thuộc ấy em còn không biết sao : có lẽ vì lo ra chuyện gì Đoan mới quên điều tối quan trọng đó. Dưới cái tên Lê Việt Lan và mượn địa chỉ người em họ, Tú Đoan đã viết cho em:

Đ mến!

Viết lá thư nhỏ này cho Đ hôm nay thật Lan không đoán được hậu quả. Nhưng xin Đ hiểu và cho Lan làm quen với nhé.

Cùng ở một chỗ với Đ, mến Đ mà chẳng biết Đ là ai thì quả tình Lan thắc mắc không chịu được!

Đ có bằng lòng cho Lan làm quen không? Nếu có, Đ hồi âm ngay cho Lan kẻo Lan mong nhé! Có một người bạn như Đ thật là điều quí hóa đó.

Mến chào
Lê Việt Lan

Em băn khoăn một đỗi không biết xử sao với bạn cho đẹp thì chạnh nghĩ rằng: Không hồi âm, Đoan sẽ tưởng Đ làm phách thì sao? Thôi thì cứ... nhập cuộc đi, biết đâu chẳng nhờ đó mà bạn bè thông cảm nhau hơn.

Bởi vậy em lấy bút viết thư cho Đoan. Tí nữa thì em đã lộn, cứ gọi Việt Lan bằng... Đoan thôi! Ai biểu "Lan với Đoan tuy hai mà một" chi!

Phải khó khăn lắm mới chữa cho nét chữ khác đi được. (mà không hiểu sao nhìn vào em cứ nghĩ nó chả khác tí ti nào hết á!) Em giả bộ nói mình học P.L. và giả vờ... tỉnh như không biết Việt Lan là Đoan vậy. Rồi em đi gửi thư.

Nhưng em chả yên tâm được tí nào hết. Em cứ lo Đoan sẽ khám phá ra Đ chính là Nguyên Hương thôi!

Một tuần sau ngày đó.

Buổi sáng đến lớp em thấy Đoan có vẻ suy nghĩ khác mọi ngày.

Đợi ra chơi em lại gần cô bé:

- Gì đó Đoan?

Đoan lôi trong cặp ra lá thư của em rồi nói:

- Vụ "làm quen" đó Hương...

Em vờ vịt:

- Đoan làm quen với ai vậy?

- Với... Đ.

- Đ? Rồi sao? Quen hông?

Đoan lắc đầu:

- Học P.L. mà quen gì nổi. Nhưng sao vẫn thấy nghi ngại gì đâu ấy!

- Chắc tại Đoan có... ấn tượng Đ là người quen!

- Có lẽ vậy.

Lá thư tiếp đó, Đoan đòi gặp mặt em. Khỉ thế thì thôi! Ngày nào đến lớp cũng đụng nhau mà... bày đặt! Nhưng khổ nỗi, Đoan có biết là ngày nào cũng gặp đâu! Thế này thì có ngày lộ bí mật mất. Em khất với Đoan rằng bận lắm. Thì đành tìm kế hoãn binh chớ biết làm sao.

Em cứ tưởng khất như vậy lần lựa rồi Đoan sẽ quên vụ đó. Dè đâu, đã chẳng thèm quên thì chớ Đoan lại cứ nhắc mãi với em thôi. Khất mãi khất mãi cho đến một hôm, bất chấp sự đồng ý của em Đoan bảo chiều thứ bảy sẽ đợi em ở tiệm kem HOÀNG. Cô bé dọa sẽ đợi suốt buổi và nếu em không đến nó sẽ giận... đời đời. Ghê chưa! Thế thì đành vậy, cứ cho cô ấy gặp một lần để "biết mặt" xem!

Sáng thứ bảy thấy Đoan có vẻ nôn nao em hỏi nó:

- Chuyện gì đó Đoan, sao có vẻ nôn nóng quá vậy?

Đoan cười rất ư là bí mật:

- Bí mật mà! Sẽ tiết lộ vào sáng thứ hai! Chiều nay ta có "chiện dzui"!

Gớm! Người ta biết từ khuya mà cứ còn giấu, quê ghê đi! Em nheo mắt:

- Kỹ gớm thế?

Đoan vừa định nói ghì thì  cô bỗng nhìn hai đứa một phát. Thất kinh, hai đứa... ngồi im luôn!

*

Chiều thứ bảy phố thật vui, trời thật đẹp. Em vừa đi vừa nghĩ đến Đoan, chắc cô bé sẽ ngạc nhiên bằng thích!

Đoan ngồi trong góc quán ngó ra kia rồi (Chiếc bàn Đoan đã nói với em trong thư hẹn ấy mà). Em thư thả bước vào như một người khách và mỉm cười với Đoan. Hắn đã chẳng thèm cười trả mà lại cau mày như khó chịu (ý hẳn hắn ta bực bội vì sự có mặt của em sẽ làm buổi hẹn với Đ mất vui?) Đoan hỏi trổng:

- Đi đâu vậy?

Em nhẹ nhàng ngồi xuống:

- Có hẹn Đoan ạ.

Đoan lại cau mày:

- Sao hẹn ở đây?

- Thì tại... người kia muốn vậy! Xin lỗi Đoan nhé!

- Lỗi gì?

Giọng Đoan có vẻ gay gắt, em trêu già:

- Lỗi đã lỡ đến... mà gặp Đoan!

- Thôi đi, nhảm nhí!

- Đoan... có hẹn với ai hở?

Đoan làm thinh. Biết bạn bực lắm, em vào đề:

- Sao... Việt Lan buồn vậy?

Đoan đang nhìn ra đường vụt quay phắt lại:

- Cái gì? Việt Lan gì?

Em ung dung:

- Đ hỏi sao Việt Lan buồn quá vậy? Không muốn gặp Đ thì hẹn với Đ làm gì!

Đoan nhìn sững em rồi như chợt hiểu ra, Đoan dậm mạnh chân, quên cà mình đang ngồi ở quán.

- Trời đất, Nguyên Hương! Sao mà ngu chi ngu lạ!

Rồi Đoan ngồi lại gần em:

- Quỷ! Ai biểu, Hương giấu kỹ thế!

- Gì mà giấu! Nếu không thế sao có lần được hẹn với Đoan?

Đoan vẫn nhìn em ngẩn ngơ:

- Lạ gỉ? Sao thấy Hương chẳng có gì... đáng nghi hết vậy?

Em thúc vào hông bạn:

- Rồi sao? Giờ bắt con người ta ngồi đây cho bồ... chiêm ngưỡng hở?

Đoan cười thật tươi:

- Quên chứ! Hương làm... ngạc nhiên quá đỗi. Mình sẽ thưởng nhau một buổi chiều tuyệt diệu, nhé?

Và... quả là tuyệt diệu thật! Chẳng biết Đoan ra sao chứ cho đến bây giờ, em vẫn còn nhớ hoài buổi chiều... lịch sử đó.


VĨ NGỌC      

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 142, ra ngày 1-12-1970)

Thứ Năm, 6 tháng 1, 2022

Tuổi Ngoại

 

Trời mưa ướt tóc ngoại rồi
Con trong mái ráo bồi hồi ngó theo

Chân gầy khuấy nước ao bèo
Nón tươm vành lá thấy nghèo nàn hơn

Bè rau được lá xanh rờn
Và trên luống cải cũng chờn vờn bông

Nụ vàng cho ngoại ấm lòng
Mốt mai rồi có những đồng tiền thơm

Nước dâng ngập lối mương mòn
Vừa thôi héo đất hết ròn rã khô

Mồng tơi trái tím đơn sơ
Lát con ra hái ép cho mực hồng

Đợi mai trường điểm trống xong
Mang khoe tụi bạn: - mực mồng tơi đây

Thương con biết mấy sông đầy
Ngoại còng lưng gánh tháng ngày gian nan

Nâng trong tay giọt mưa vàng
Con nghe yêu ngoại vô vàn, ngoại ơi.


                                                HOA CỎ MAY

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 99, ra ngày 1-1-1969)

 


Thứ Tư, 5 tháng 1, 2022

Thương Yêu

 

 
Anh Tí,
 
Giờ nầy ba me đã ngủ, còn anh chắc đang nhìn lên trần mùng nghĩ đến trận đòn hồi chiều - Anh vẫn thế, phải không?
 
Anh Tí, Bé đợi ba me vào giường ngủ rồi, Bé mới đến bàn lấy giấy viết cho anh đây. Anh Tí, nhớ đến trận đòn hồi chiều mà anh phải lãnh, nước mắt Bé trào ra.
 
Ba me thường bảo rằng: "anh em phải thương yêu, chìu nhịn nhau" ; thế mà Bé lại giành đồ chơi của anh, lúc anh đang chơi. Không được bé lại khóc, và ba đang ngủ trưa, thế là ba thức dậy, anh bị ba đánh vì tội không nhường Bé - Anh Tí, ba đánh anh đau lắm phải không? Bé thấy cây chổi lông gà toe ra, vậy mà anh không khóc, (chẳng bì Bé, chưa đụng đến Bé đã khóc) anh "can đảm" ghê đi - Không nịnh mô. À, anh đừng giận Bé nhé.

Bé dừng bút, anh Tí tha lỗi cho Bé nghe.


Ba

Cả đêm thằng Tí ngủ không được, chắc đau lắm mà không nói, tội nghiệp thằng bé, năm ni thi đệ thất mà yếu quá - Bé đi học rồi, mà sao thằng Tí chưa dậy, tính vào gọi nó dậy đi học, thì me nó bảo cho nó nghỉ kẻo hồi hôm đau nó ngủ không được - Thật là bậy, hồi chiều đánh thằng Tí quá nặng, nó đã yếu mà đánh thế chắc nó đau quá. Trong nhà chỉ hai anh em, thế mà không thương nhau, cứ như chó với mèo gầm gừ nhau hoài. À! Mà con Bé cũng thật hư, đòi đồ chơi của anh, rồi lại làm ồn giữa buổi trưa. Cái gì để ở bàn viết mà gió bay thế? Thì ra cái thư, mà thư của ai đây? Thật không ngờ con Bé lại biết viết thư, hồi mình học lớp ba như con Bé, mình viết một câu không ra trò. Thế ra, con mình giỏi hơn mình khi xưa nhiều.

Đọc bức thư con Bé gởi cho thằng Tí mà thương, còn nhỏ mà nó biết thế thì tốt lắm. Bữa nào thằng Tí khỏe, dẫn hai anh em ra bến tàu đánh chén, chắc hai đứa thích lắm.


Thức giấc dậy, nhìn đồng hồ đã tám giờ mười lăm, tính vùng dậy nhưng mình ê ẩm, dậy không nổi.

Lần mò ra được bàn viết, thì mệt quá không đi được. Nhà giờ nầy thật vắng, chắc me đi chợ rồi, cầm quyển sách lên đọc bỗng cái thư rơi ra. Thư đề tên mình, nét chữ của Bé. Thì ra Bé viết thư cho mình... Bé bao giờ cũng dễ thương, anh Tí không giận Bé mô. Vả lại, anh cũng có lỗi mà, nếu anh nhường cho Bé thì ba đâu có giận.

Không biết ba còn giận mình không? - Lạy trời ba quên chuyện chiều qua, để cho gia đình vui vẻ.

Bé ơi! Anh Tí thương Bé lắm, nhà mình chỉ có hai anh em, mà anh và Bé cứ gây gổ hoài, chắc ba me buồn lắm. Thôi từ nay đừng nhé. Bữa nào lành, anh xếp con cá cho Bé, xếp giỏ hoa màu hồng để Bé chơi buôn bán, Bé thích không?


NHƯ LIÊN     

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 141, ra ngày 15-11-1970)

Thứ Ba, 4 tháng 1, 2022

Viết... chờ Xuân Tân Hợi

 


Độ rày, đa số các em gái khi đi học thế nào cũng có mang theo những cái ống ni lông đủ màu sắc để... thừa lúc thầy giảng bài... len lén làm những cái bánh ú, con bướm... Ôi thôi... đủ kiểu... Em nào em nấy cũng có từng bịch... từng bịch... từng bịch bướm... từng bịch bánh ú... Nghe nói đây là sản phẩm Kampuchia do đồng bào đem từ bển về đây khi chạy trốn ông Lon Non cáp duồn. Kể ra thì cũng hay... cũng thú vị nhưng có điều làm các bánh ú trong các giờ học thì không ổn... Tay nào làm bánh ú kết màn... tai nào nghe lời thầy giảng bài... mắt nào nhìn bảng đen... mắt nào theo dõi bánh ú?!

Một buổi nọ, tại một trường nọ trong một lớp nọ, một lớp trai gái học chung sỉ số gần trăm em, tôi đang giảng bài thì nhìn thấy nguyên một bàn em gái chả chịu nghe gì hết và nhờ một phương pháp riêng bất cứ một nhà giáo nào đều có, tôi đã khám phá ra các em ấy đang tập trò khéo tay của đồng bào đem từ Kampuchia về. Tức ơi là tức! Bài học toán hôm nay đã khó mà các em gái một phần đông lại chậm chạp về môn này... thế mà trong lúc thầy cố gắng giảng hết cả nước miếng, run cả phổi, các em lại chẳng chịu nghe cho! Tức quá, tôi la to (khi tôi mà la cách cây số cũng còn nghe ; đúng không các học trò cũ và mới của thầy?):

- Các em dẹp vô ngay! Bị đòn bây giờ! Nữ công nữ hạnh hay lắm nhưng không phải trong lúc này. Lúc này là lúc học toán (!!!) các em nghe chưa?

Tôi gằn giọng khi nói đến tiếng TOÁN. Thấy thầy giận, các em vội dẹp trò thủ công Kampuchia vô ngay và ngồi im thin  thít, mặt em nào em nấy xanh lè xanh lét!

Dù đang giậntức, tôi thấy tội nghiệp và bỏ qua không nỡ trừng phạt các em nữa. Tái phạm hãy hay! Dù vậy, mặt tôi vẫn còn hầm hầm. Khi các em phạm kỷ luật, phạt thì thương, không phạt thì loạn dù rằng từ xưa đã có câu "thương thì cho roi cho vọt, ghét thì cho ngọt cho bùi" nhưng thật là khổ tâm cho các người thầy, các em học trò có biết không?

Sau khi giải quyết vấn đề trên xong, tôi lại giảng bài tiếp. Thấy các em chăm chú nghe, tôi rất mừng giảng bài rổn rảng và nhìn cặp mặt các em biết các em đang hiểu bài và thấy thích thú bài học, tôi lại càng hứng khởi hơn nữa, nên giảng càng to hơn. Bài giảng xong. Thầy trò vui vẻ... Bây giờ chỉ còn chép bài vào tập là hoàn toàn xong bài học hôm nay. Nhưng... Trong lúc tôi đang viết lại tựa bài lên bảng đen (tôi quay lưng về phía học trò) thì bỗng nhiên bên phía học trò trai nhốn nháo dữ dội. Tiếng con trai nổi lên một cách tập thể:

- Ò! E! Ò! E!

Rồi tiếp theo một giọng con trai uốn éo vang dội:

- Hỡi! Em má hồng xinh xinh kia ơi! Dừng chân cho tôi gởi nhắn đôi lời...

Sặc mùi "Hùng Cường - Mai Lệ Huyền"!!! Cả lớp cười ồ! Náo loạn! Khi làm thầy đứng trong lớp học, trước mặt các đệ tử của mình dù trước bất cứ một biến cố nào cũng phải cố gắng bình tĩnh vì có như thế mới hướng dẫn và trị được học trò. Tôi bình tĩnh lừ mắt nhìn các em và đồng thời tìm nguyên nhân "biến loạn" này. Đúng là một cái gì hết sức đặc biệt khích động được tâm lý quần chúng con trai nên các em trai cười nói hết sức vui vẻ, còn bên gái thì bình thường nếu không muốn nói là có vẻ khó chịu. Tôi nhìn ra ngoài đường. Thấy tôi nhìn ra đường, các em trai lại cười ồ vui vẻ hơn, vài tiếng la nổi lên:

- Thấy chưa thầy?

Một cô gái đang đứng chờ xe ngay trước mắt học trò trai tôi và tôi. Tôi quên mở một dấu ngoặc là lớp tôi đang dạy chỉ cách đường lộ không đầy chục thước. Thông cảm tuổi trẻ học trò nhưng thông cảm không có nghĩa là khuyến khích và biểu lộ đồng tình hành động cùng ngôn ngữ không đúng lối của tuổi học trò, tôi đã quyết định trừng phạt các em.

Tôi liền mở cuộc điều tra tìm kiếm thủ phạm vụ xách động trên. Tôi tìm ra ngay một lô lãnh tụ chủ chốt. Tôi lôi các lãnh tụ đó lên quỳ và cho mỗi lãnh tụ một con dê rô tròn quay. Thế là tình trạng trở lại bình thường, nhưng vẫn còn giới nghiêm vì các lãnh tụ còn bị quỳ!!! Sau gần mười phút, nhìn các bộ mặt bí xị, tôi hỏi:

- Các em còn phá nữa thôi?

Vài tiếng đáp lại hết sức yếu ớt (chớ không còn hùng dũng như lúc làm Hùng Cường (!) nữa:

- Thưa thầy, hết rồi!

Thấy các em đã sợ, tôi trở về biện pháp khoan hồng:

- Nếu tái phạm thầy phạt nặng hơn nghe! Các em nên nhờ lối phá đó không phải là lối phá của tuổi học trò. Người ta sẽ gọi đó là hành động mất dạy...

- Dạ!

- Thầy sẽ kiểm soát gắt các em! Nếu trong hai tuần nữa, các em khá thầy sẽ xóa dê rô cho!

- Dạ!- Thôi đứng dậy! Về chỗ làm bài! 

Các Hùng Cường le lưỡi (!) đứng dậy đi về chỗ.

Tôi tưởng tình trạng đã hoàn toàn trở lại bình thường vì không còn giới nghiêm nữa thì... Trong khi các Hùng Cường khác được tha về chỗ, ngồi êm ru bà rù, một Hùng Cường lại có thái độ phản kháng: Hùng Cường đó ngồi xuống đập bàn cái rầm. Tôi gọi em đó lên bắt quỳ lại. Độ vài phút, tôi tha cho em đó về chỗ. Vừa về tới chỗ, em đó lại đập bàn cái rầm. Đúng là thái độ thách đố hỗn xược đối với thầy! Tôi tím mặt. Vài tiếng cười khúc khích nổi lên trong đám học trò. Tôi quắc mắt nhìn lướt qua từng em một. Cả lớp xanh mặt im thin thít. Quạt máy trên trần lớp quay vù vù nghe rõ hơn cả bao giờ.

Biết gặp một học trò thuộc loại đặc biệt, tôi quyết định không xử trị theo lối thông thường. Tôi lại bàn kéo ghế ngồi. Tôi ra tiếp bài cho cả lớp làm và dặn:

- Các em chỉ biết tập trung vào làm bài thôi! Nếu em nào lộn xộn thì biết với thầy! Đúng mười lăm phút nữa thầy xét tập!

Xong xuôi, tôi gọi em học trò đó lên đứng cạnh tôi. Nhìn cặp mắt em thì biết em đang bất mãn tôi dữ dội. Suy bụng ta ra bụng người, tôi thông cảm và thương những người bất mãn nếu những điều họ bất mãn chánh đáng và hợp lý. Về phương diện khách quan bên ngoài, em học trò của tôi bất mãn tôi là đúng, vì trong lớp học thầy là vua muốn làm gì cũng được, học trò đâu có quyền gì. Còn bên trong? Tôi phải tìm hiểu xem em ấy bất mãn tôi điều gì, đúng hay sai! Nếu đúng, tôi phải sửa chữa, nếu sai, tôi sẽ giải thích cho em ấy hiểu. Thầy mến trò, trò kính thầy. Giáo dục là phải như thế. Nhưng trong sự mến, sự tôn kính đó phải có dân chủ và sự tương quan bình đẳng giữa con người với con người, con người đã trở thành của nhà giáo và con người sẽ trở thành của học trò.

Tôi hỏi em:

- Tại sao em hành động như vậy?

- ...

Không thấy em trả lời, tôi hỏi tiếp:

- Tại sao em không trả lời thầy? Em có biết em hành động như vậy là hỗn láo với thầy không?

- Em không hỗn láo với thầy!

- Không hỗn láo thì thách đố thầy!

- Em không dám thách đố thầy!

Qua hai câu trả lời của em, tôi đã biết chắc em không phải thuộc loại học trò hỗn láo và nguyên nhân thái độ của em nhất định phải do tôi, do sự không khéo léo của tôi, của một người thầy.

Và tôi đã tìm ra nguyên nhân đó ngay. Tôi hỏi em:

- Chắc lúc nãy thầy phạt oan em?

Vừa nghe câu hỏi gãi đúng nỗi uất ức đang đầy nghẹt trong đầu xong, em ấy òa lên khóc và thút tha thút thít nói:

- Hic!... Em không có phá!... Hic!... Thầy bảo em phá!... Hic!... Thầy phạt em!... Hic!... Thầy cho em dê rô!... Hic!... Hic!... Hic!...

Con trai mà khóc cái mặt trông thật tức cười.

Tôi dỗ em:

- Thôi nín đi! Đừng khóc nữa, cả lớp cười kìa! Tại sao không nói cho thầy biết? Thầy khó nhưng thầy rất dân chủ, thầy đâu có độc tài...

Thấy em nín khóc, tôi lại nói tiếp:

- Em có biết là em đập bàn như vậy là hỗn không? Học trò đâu có quyền làm thế. Có gì ức thì phải lên trình bày với thấy chứ, trừ khi nào thầy áp bức em...

Tôi chưa nói dứt câu, em ấy khoanh tay trước mặt tôi và nói:

- Em xin lỗi thầy!

Thế là thầy trò nhìn nhau êm đẹp. Nghĩ lại, tôi thấy mừng quá. Nếu lúc đó, tôi nóng giận xử theo lối thông thường "đưa em lên văn phòng đuổi em với lý do hỗn láo!" thì việc gì sẽ xảy ra? Nếu gặp một trường không buôn chữ, quí trọng giáo sư thì em đó sẽ bị đuổi vĩnh viễn, bơ vơ giữa niên khóa có thể hỏng cả một đời. Nếu gặp một trường chủ trương buôn chữ làm giàu thì trường ấy sẽ sa thải tôi với lý do tôi bất lực không trị nổi học sinh. Có thể xảy ra một trong hai trường hợp trên lắm. Cả hai trường hợp đều tạo ra đổ vỡ tan nát tình thầy trò. Hú hồn!

Tôi ôm hoài bão được làm một nhà giáo đích thực trong một ngôi trường đích thực với một chính sách giáo dục đích thực. Ước mơ nhỏ bé của tôi đã chạm vào một thực tế phũ phàng. Tôi đã, đang bị mất tự do và cá tính phải có trong thị trường chữ nghĩa chế ngự bởi các tay chữ phiệt thế lực khổng lồ. Tôi đã trở thành cái đinh con vít trong một cơ cấu phi nhân bóc lột tim óc con người. Có hoài bão, nhưng càng cố gắng thực hiện hoài bão của mình thì lại càng bị kẹt cứng trong guồng máy. Nhiều lúc tôi muốn phá tung tất cả. Nhiều lúc, tôi cảm thấy chán nản cô đơn tột cùng. Trong cuộc tranh đấu của giáo chức tư thục đòi tăng lương đã và đang diễn ra (đây không phải các thầy chỉ đòi tăng lương để vinh thân phì gia một cách tầm thường, mà là một cuộc tranh đấu đòi hỏi sự công bằng, đòi hỏi quyền nhà giáo trong viễn tượng hợp lý hóa nền giáo dục tư thục có ảnh hưởng quan trọng đến tương lai dân tộc đàng bị những tài phiệt giáo dục chi phối), vì có tên trong ban đại diện tranh đấu, tôi đã bị một giáo sư con cháu tay sai của các vị chủ trường khả kính chụp mũ... điểm mặt tôi là giáo sư không chân chính và đòi xin tôi tí huyết! Tôi không sợ, nhưng buồn!

Tôi càng cố gắng vươn lên trong nghề giáo để xứng đáng và khỏi hổ thẹn khi nhìn học trò thì tôi lại càng bị sa lầy cục cựa không nổi. Cơ cấu thị trường chữ nghĩa vĩ đại quá còn tôi chỉ là một cá nhân tay trắng nhỏ bé, yếu đuối tầm thường! Trời ơi! Trong cơ cấu thị trường chữ nghĩa, một nhà giáo muốn sống được phải biết khòm lưng cúi đầu!

Tôi bất mãn. Vì thế tôi thông cảm những người bất mãn, nhất là những em học trò bất mãn của tôi. Chính nhờ đó, tôi vừa thoát khỏi phạm một lỗi giáo dục nặng nề.

Tôi bất mãn nhưng tôi không bi quan tuyệt vọng. Tôi đã xoay đủ mọi cách, làm việc không ngừng theo khả năng sẵn có của mình. Hãy nhìn phía trước mà đi tới! Tôi tự khuyên tôi và những người đồng tâm trạng với tôi như thế.


Saigon 11-12-70          
HOÀNG ĐĂNG CẤP     

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 144, ra ngày 1-1-1971)
 

Thứ Hai, 3 tháng 1, 2022

Bé và Cơn Mưa Phùn

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Chiều cơn mưa nhẹ qua đường
Bé nghiêng mái tóc cho buồn sợi mưa

Lòng anh như cũng sang mùa
Bé qua trước ngõ cho vừa tiếng thương

Tay thon cùng má môi hường
Mắt trong buổi đó, nên thường anh mơ

Những đêm giấc ngủ ngây thơ
Bé là con bướm vật vờ canh thâu

Nên anh thường lặng u sầu
Nhìn mưa trước ngõ thuộc làu dấu chân

Hồn bay một chút bâng khuâng
Nghe mang mang nhớ lòng gần như xa

Lạy trời cứ buổi mưa sa
Cho anh tìm lại dáng tà áo xưa

Lạy đời anh mãi ngây thơ
Để anh ngủ với giấc mơ tuyệt vời...

                                               TẠ VĂN SĨ
                                       (Kontum, 07-07-1971)

(Trích từ bán nguyệt san Ngàn Thông số 17, ra ngày 5-1-1972)

Chủ Nhật, 2 tháng 1, 2022

Nói Chuyện Qua Điện Thoại

 

 Các em thân mến,

Trong những ngày làm việc tại tòa soạn báo Thiếu Nhi, chúng tôi thường xuyên có dịp tiếp xúc với các em bằng điện thoại vì những vấn đề liên quan đến tờ báo.

Nhiều em đã nói chuyện bằng dây nói hết sức nhã nhặn và lễ phép, nhưng có một ít các em đã dùng những lời nói cộc lốc, y như người bên kia đầu dây nhỏ hơn mình hoặc là thuộc hạ của mình, lại cũng có em hỏi những chuyện vẩn vơ, viển vông, không liên hệ đến tờ báo làm mất nhiều thì giờ cho tòa soạn đang cặm cụi làm việc để báo ra đúng kỳ hạn.

Điện thoại hiện nay càng ngày càng được thông dụng ở nước ta nhất là ở đô thành Saigon, và vùng lân cận.

Còn gì thú vị bằng, ngồi tại nhà lại có thể nghe tiếng nói êm dịu của người bạn nơi xa xôi.

Còn gì tiện lợi bằng chỉ cần nhắc ông điện thoại lên là mình có thể biết được giá cả món hàng mình cần thiết ở bất cứ một hiệu buôn nào có điện thoại, trong tỉnh, hỏi xem chú hay bác mình có ở nhà không để mình đến thăm, bác sĩ giờ nào có ở phòng mạch để mình đến chữa bịnh...

Nhưng cũng không có gì bực bội hơn ban đêm đang lúc chúng ta vừa thiu thiu ngủ lại có tiếng điện thoại gọi lầm số hoặc hỏi những chuyện đâu đâu.

Nhiều khi chúng ta mân mê chiếc điện thoại và cám ơn người phát minh ra nó, nhưng cũng có lúc chúng ta muốn vứt bỏ nó cho rồi vì nó làm phiền cho chúng ta không ít.

Chúng ta không nên gọi điện thoại trong những giờ nghỉ ngơi hoặc đi ngủ. Thường thường, nếu không có việc gì quá cấp bách, đừng gọi bất cứ người nào sau 9 giờ 30 tối và trước 8 giờ 30 sáng. Riêng đối với những người quá quen thuộc hay thân mật, mà chúng ta biết rõ giờ giấc của họ chúng ta có thể gọi điện thoại buổi tối, nhưng phải tránh đừng làm phiền cho họ.

Chúng ta cũng tránh gọi điện thoại cho ai trong giờ ăn, làm họ ăn mất ngon, lại có khi họ nuốt phải xương.

Ngoài trường hợp nói chuyện lâu dài với người bạn thân ở xa, chúng ta nên vắn tắt và chỉ nên nói những điều cần thiết mỗi khi dùng đến điện thoại.

Các em nên nhớ mỗi lần các em dùng điện thoại là các em vào nhà người ta một cách thình lình và các em làm rộn người ta ở bên kia đầu dây. Biết đâu người ta đang say mê đọc một đoạn văn hay, đang thưởng thức một bản nhạc du dương, đang lắng nghe vài người bạn thân kể chuyện... nghe tiếng điện thoại của em, phải bỏ dở... để nghe em nói những chuyện không đâu.

Khi dùng điện thoại, các em nên nói lễ phép như người đối thoại đang đứng trước mặt mình. Khi các em đã quay số, nghe tiếng chuông reo, có người nhấc ống nói, các em lúc nào cũng bắt đầu tự xưng danh tánh và xin nói chuyện với ai: "A lô, cháu là X, con ông Y, cháu xin được nói chuyện với ông S".

Đừng bao giờ hỏi: "Ai ở đầu dây đó? Ở đó là ở đâu vậy?". Nhưng khi các em nghi ngờ các em gọi sai số, các em nên hỏi lễ phép: "Dạ xin lỗi, không biết ở đây có phải là nhà ông A không ạ?"

Người lịch sự lúc nào cũng nên nghĩ rằng người nghe điện thoại không phải tay sai của mình mà mình lại kéo họ dậy khi họ đang ngủ, bắt họ rời buồng tắm khi họ đang chà xà bông, bắt họ ngưng mọi công việc đang làm.

Khi các em cần xin số ở tổng đài hay một nơi nào khác, các em nên nói vắn tắt: "A lô, xin vui lòng cho tôi xin số Bốn Hai Một Năm Hai (42152) chớ các em đừng nói "... Bốn mươi hai ngàn một trăm năm mươi hai" người nghe khó nhớ lắm. Nếu điện thoại có bốn số (2416) hoặc sáu số (421521) như ở ngoại quốc, các em nên đọc số đôi. Hai mươi bốn Mười sáu (24-16). Bốn mươi hai Mười lăm Hai mươi mốt (42-15-21).

Nói điện thoại, các em đừng ra cử chỉ vô ích, đồng ý hay không phải nói rõ ràng, chứ lắc đầu hay gật đầu người nghe làm sao thấy hiểu được.

Các em thân mến,

Trên đây là những điều căn bản mà các em cần biết mỗi khi các em dùng điện thoại để các em có thể tự hào các em là con nhà có giáo dục, các em tự hào các em thuộc gia đình Thiếu Nhi.

Thân mến                   
NGUYỄN HÙNG TRƯƠNG     

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 24, ra ngày 23-1-1972)

Thứ Bảy, 1 tháng 1, 2022

Tim Hồng 230

 

Tôi mở sổ điểm danh:

- Đầu bàn cho cô biết tên người vắng mặt!

- Thưa cô bàn 7B thiếu chị Trần thị Bạch Tuyết!

Lại Bạch Tuyết! Con bé vắng hôm nay nữa là 6 ngay không có lý do, trong lớp không ai biết nhà em để mang giấy thông cáo về cho gia đình em. Báo văn phòng cũng không biết gì hơn. Con bé này có vẻ ba đá lắm ạ, mặt rằn ri toàn vết thẹo nhỏ nhỏ. Trong 1 giờ sinh hoạt, Bạch Tuyết đã khoe với tôi:

- Em là nữ chúa ở khu Tân Lập nè cô!

Tôi cười dễ dãi:

- Nữ chúa cao bồi hả!

- Đủ hết cô, cao bồi nè, uýnh lộn nè, chửi lộn nữa nè. Em khỏi thua đứa nào đi! Mấy thằng ở khu Đông, khu Tây, khu Nam, khu Bắc đều ngán em hết trọi!

- Ghê vậy cơ à!

Tuyết thích chí cười lên khanh khách:

- Thiệt đó cô!

Tôi quên thật nhanh mẩu đối thoại ngắn ngủi đó, trong lớp Tuyết học gọi là cho có, giấc mộng của con bé thật bình thường!

- Học chi mệt, mẹ em bắt em ráng theo hết lớp 5 mới được nghỉ. Em chả thích học đâu cô. Đợi hết lớp 5 em nghỉ học đi bán với mẹ em nhiều tiền lắm cô!

- Mẹ em bán cái gì?

- Thịt. Thịt heo đó cô! Ui cha! Ngày tới cả mấy ngàn lận, tha hồ xài cô há!

Hôm khai giảng, chị của Tuyết đã nói với tôi:

- Cô đừng nẹt nó quá nghe cô cứ kệ nó học được đến đâu thì được, mẹ em dặn như vậy, bắt nó đi học để nó khỏi đi đánh nhau với con hàng xóm thôi cô.

Sự vắng mặt không lý do của con bé trong 6 ngày liền tôi nghi nó đã trốn học để đi phá phách ở đâu đó thôi. Bao giờ chán nó sẽ đi học lại, Tuyết đã xác nhận với tôi như vậy trong những lần nghỉ trước đây.

Mà... lần này sao nó nghỉ lâu thế nhỉ, thường chỉ 1 hoặc 2 ngày là cùng thôi chứ đâu có kéo dải cả tuần lễ như vậy? Hay là nó đau? Chắc là không, nó đau sẽ có chị đến xin phép liền mà.

Mải nghĩ ngợi quanh sự vắng mặt của Tuyết, tôi không để ý đến giờ giáo lý đã xong từ lâu, nghe Phương Loan nhắc:

- Cô, học giáo lý xong rồi!

Tôi giật mình, hôm nay thứ sáu có đo lường, à... tuần này học về mét vuông đây! Tôi cầm viên phấn viết lên giữa khung bảng đen 2 chữ "Đo lường" đậm nét. Tôi quên thật nhanh Bạch Tuyết với những ngày vắng mặt của nó.

- Các em nghe cô hỏi nhé. Rào chung quanh 1 thửa đất hình chữ nhật, em tính bằng...

- Đơn vị đo chiều dài là mét thường!

- Giỏi lắm, vậy chứ bây giờ cô muốn tính xem bề mặt của thửa đất ấy có bao nhiêu mét thì cô dùng...

- Mét vuông!

Tôi cười thật tươi:

- Đúng rồi! Lớp này giỏi ghê há! Khi muốn tìm diện tích, nghĩa là tìm bề mặt, em phải dùng mét vuông, và bài đo lường của chúng ta hôm nay là bài "Mét Vuông". Nghe cô giảng bài nào.

Tôi nắn nót viết hai chữ Mét Vuông màu đỏ ngay dưới 2 chữ đo lường vừa rồi.

- Các em nghe nhé!

Tôi chợt ngừng vì Phương Loan vừa giờ tay và đứng lên:

- Thưa cô, có khách ạ!

Tôi  bước xuống bục gỗ tiến ra cửa, cũng vừa gặp 1 bà ăn mặc khá lịch sự đang tiến vào, theo sau là Tuyết, con nhỏ Bạch Tuyết vắng mặt 6 ngày liền không lý do đang toét miệng cười với tôi:

- Cô!

Tôi gật đầu chào người đàn bà, khỏi phải nói, tôi cũng biết bà là mẹ của Tuyết. Bà nắm tay tôi thân mật:

- Cho chị gửi cháu nhé. Tiện đi đóng tiền học ghé lên thăm cô luôn.

Quay sang Tuyết, giọng bà nghiêm nghị:

- Tuyết không chào cô hả con?

Con bé lại cười:

- Con chào rồi mà má!

Bà lắc lắc tay tôi ân cần:

-Đỡ chưa mà đã đi dạy vậy? Cơ khổ, xe cộ bây giờ nó chạy ẩu lắm đó, may không sao chứ nó mà gẫy chân gẫy tay thì còn khổ nữa.

Tuyết che miệng cười, còn tôi ngơ ngác:

- Bác nói chi cơ?

Bà bóp mạnh tay tôi:

- Từ giờ thì cẩn thận đó nhé, lỡ ra lần nữa thì chết đó, tôi khiếp mấy vụ đụng xe này lắm.

Tôi ngẩn người:

- Cháu có bị xe đụng hồi nào đâu?

Đến lượt người đàn bà ngơ ngác:

- Thật ư? Sao cháu Tuyết nó bảo...

Tôi nhìn Tuyết, con bé che miệng cười:

- Con nói dối đó... má ơi! Cô hổng có bị xe đụng đâu!

Người mẹ trợn tròn mắt vì giận, bà quay sang tôi:

- Cô bị té trặc chân hở cô?

Tôi chưa kịp đáp, Tuyết lại kéo dài cái giọng nhão nhẹt:

- Con nói dối đó... má ơi! Cô hổng có té đâu!

Đôi lông mày người mẹ nhíu lại, cong lên giận dữ, bà mím đôi môi:

- Tuyết! Thế cô có ói mửa vì trúng gió không?

\- Cũng không có... má ơi! Con nói dối đó!

Tôi chưa kịp hiểu đối đáp của 2 mẹ con thì người mẹ nắm tay tôi:

- Thế ra cô vẫn đi dạy đều hả cô?

Tôi gật đầu, cười với bà:

- Vâng, cháu vẫn đi dạy mà, mà... sao Tuyết nghỉ học lâu vậy bác?

Mẹ Tuyết rút khăn thấm những giọt mồ hôi lấm tấm trên mặt, giọng bà mệt mỏi:

- Khổ quá đi mất thôi, con với cái! Cô để tôi nói đầu đuôi cho cô nghe. Hôm tuần trước ấy nó xách cặp đi một lát rồi xách cặp về, tôi hỏi "Sao con về?" nó bảo "Cô con mang giày cao quá, cổ leo cầu thang bị trợt chân té trẹo gân phải đưa cô về nhà rồi thày Hiệu Trưởng cho nghỉ đó má". Rồi hai hôm sau, nó lại đi rồi lại xách cặp về, tôi lại hỏi, nó bảo là "Cô con đang ngồi trên lầu cao bị gió cổ ói mửa tùm lum ra lớp, rồi cổ than chóng mặt này nọ, kế tụi con được về" - Ngày hôm sau, nó lại đi và về như vậy, tôi chưa kịp hỏi nó đã ong óng cái miệng từ cổng vào "Cô giáo con xui quá má ơi, hết té tới trúng gió bữa nay đi dạy bị xe hơi nó tông cho một cái té rầm xuống đường phải chở cổ vô nhà thương rồi, tụi con vẫn được nghỉ học" - Thế rồi, trưa nay, nó hối tôi đi đóng tiền học rồi còn nhõng nhẽo đòi tôi đưa nó đi học nữa, nó bảo bữa nay cô giáo đi dạy lại rồi, má lên thăm cổ đi, tôi có ngờ đâu? Quay sang Tuyết đang che miệng cười, giọng bà giận dữ:

- Tối nay má đánh con về tội nói dối nghe Tuyết, dám nói dối như vậy để mà trốn học.

Tôi điếng người trước những kể lể của mẹ Tuyết. Ghê quá, tôi như vậy đó sao? Mang giày cao bị té trặc gân, trúng gió ói mửa ra lớp và sau hết lại bị xe đụng phải nằm nhà thương. Tôi lành lạnh sống lưng và rờn rợn sau gáy. Tôi hoảng sợ vu vơ những lời Tuyết nói sẽ thành sự thật. - Tuyết vẫn bưng miệng cười, tôi thấy giận con bé quá chừng. Chút xíu mà đã dựng đứng những chuyện không có thật tài tình. Tôi nghiêm mặt hỏi Tuyết:

- Tuyết trù ếm cô dữ quá há?

Mẹ Tuyết nắm tay tôi:

- Con dại cái mang, cô đe cháu hộ tôi nhé, nó không muốn đi học cô ạ. Nghỉ 6 ngày ở nhà cứ nằm dài ra ngủ thôi. Giận quá cô ơi! Nhà cửa cũng đủ ăn đủ mặc, lo cho nó học hành tử tế mà nó có biết thương tôi đâu. Cháu nó dại, tôi xin cô nhé.

Nét mặt mẹ Tuyết buồn buồn trông thật tội, tôi cười với bà:

- Không có sao đâu bác, lát nữa cháu cũng phải nẹt cho mấy roi cái tội trốn học đó bác. Trẻ nhiều đứa tính nết nó kỳ cục lắm bác ạ.

Tuyết nguýt mẹ và quay sang tôi:

- Cô! Hổng phải em trù ếm cô đâu nghe cô, tại má em cứ bắt em đi học mà em chán học thấy mồ d8i!

Mẹ Tuyết lắc đầu, giọng bà ân cần:

- Má thương con má mới cho con đi học cho nở mày nở mặt với người ta, con chịu khó học mai mốt lớn lên làm cô giáo như cô đây nè.

Tuyết lại che miệng cười:

- Tự má bắt con đi học chớ con hổng ham làm cô giáo đâu má ơi! Làm cô giáo nghèo thấy mồ, má cho con bán với má ngày lời bao nhiêu tiền hổng sướng sao mà cứ bắt đi học hoài.

Tôi cốc nhẹ vào đầu Tuyết.

- Về chỗ đi Tuyết!

Khi Tuyết về chỗ rồi người mẹ còn dặn đi dặn lại "coi cháu hộ tôi cô nhé! Bận buôn bán nên ít giờ để ý đến chúng nó"
 
Lúc mẹ Tuyết về rồi, tôi im lặng nhìn xuống chỗ Tuyết ngồi, con bé đang loay hoay chép đề bài học hôm nay. Khuôn mặt con bé vẫn vô tư, bành thản, cái môi cong lên 1 chút. Đang viết, Tuyết ngẩng lên bắt gặp tôi đang nhìn xuống, nó cười và cúi xuống trang vở, cái cười hồn nhiên mà tôi nghe như Tuyết đang xác nhận lại: "Cô, hổng phải em trù ếm cô đâu nghe cô, tại má em cứ bắt em đi học, mà em chán học thấy mồ đi!".


Mt. HOA      

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 230, ra ngày 1-1-1975)
 

oncopy="return false" onpaste="return false" oncut="return false"> /body>