Con búp bê cụt tay

 1. MAI ANH

Ba gọi em, giục em lên xe về kẻo tối. Ừ, trời sắp tối rồi! Nhưng em không muốn dời chân. Em muốn đứng mãi ở đây để ngắm ngôi nhà mới của em. Ngôi nhà mới rộng quá, đẹp quá, rộng gấp ba ngôi nhà em đang sống và đẹp gấp mười lần những căn nhà tầm thường xung quanh. Ngày mai, ngày mốt em sẽ được tha hồ chạy nhảy đùa chơi trong ngôi nhà này. Em sẽ cất tiếng la “ô…ô…” cho tiếng vang lan đầy khắp nhà. Em sẽ được ba má dành riêng cho một phòng rộng để ngủ và học. Anh Tuấn, chị Ly cũng sẽ được như thế. Và cả nhà em sẽ có phòng khách riêng, phòng ăn mát mẻ, phòng đọc sách, phòng tắm… ôi chao sung sướng quá! Em sẽ sống như một nàng công chúa nhỏ vậy. Ai cũng cưng em hết. Em sẽ cho búp bê của em ngủ chung với em, chơi chung với em, để nó khỏi buồn.

Ba! Cho con đứng lại một chút mà ba! Con thích ngắm ngôi nhà mới của mình thật lâu. Ba bằng lòng. Nhưng ba nhắc em rằng chút nữa ăn cơm xong còn đi sắm Nô-en cả nhà nữa đó. A, em chợt nhớ ra. Em muốn nhảy tưng lên vì vui mừng quá đỗi. Em muốn reo lên: Nô-en đến rồi! Nô-en đến rồi! Năm nào Ông già Nô-en cũng xuống cho em quà trong khi em đang ngủ, sáng ngày dậy thật sớm em sẽ bắt gặp gói quà thật to dưới chân. Năm nay chắc là Ông già Nô-en sẽ cho em nhiều quà hơn. Và, thích thú làm sao, năm nay em sẽ được ăn Nô-en ở nhà mới. Ông già Nô-en hẳn sẽ chóa mắt ngạc nhiên khi leo vào ống khói nhà mới. Ơ! Nhưng nhà mới không có ống khói. Chẳng sao, vì ống khói cổ lỗ quá rồi. Ông già Nô-en chắc sẽ không buồn đâu! Hẳn ông sẽ đi bằng…. bằng cái cửa sổ nhỏ trên lầu, chỗ phòng của em nhỉ!

Em nghe thắt thắt ở bụng. Em bắt đầu đói rồi! Và hình như búp bê của em cũng đói nữa. Trông mặt nó nhăn nhó buồn cười ghê! Có lẽ em nên về với ba thôi. Ngày mai em lại theo ba đến ngắm nhà mới nữa. Ngày mai nhà đã xong xuôi tất cả, ba má sẽ dọn đồ đạc tới, và chuẩn bị đón Giáng sinh luôn. Em chạy như chim xuống những bậc thềm đá hoa. Nhưng em vướng chân, ngã nhào. Em hoảng hồn tưởng mình đã gãy vài cái xương sườn. Nhưng không, em chỉ hơi trầy cùi chõ tay thôi, còn búp bê của em thì… chết rồi! một cánh tay bị lìa ra khỏi thân, văng đến đống gạch. Tại em chống búp bê xuống đất để đỡ cho mình đó! Em thương búp bê quá! Tội nghiệp, nó chẳng rên hay khóc gì cả, mà cứ nhìn em cười hoài. Xin lỗi em nghen, búp bê!

Em đang tiếc ngẩn tiếc ngơ, thì nghe một giọng nói bên tai:

- Cô bé có con búp bê ngộ quá, sao lại gãy tay rồi?

Em quay lại. Người vừa nói là chú Tám thợ hồ mà em mới quen ban nãy. Chú nhìn con búp bê không chớp mắt. Có cái gì trong tia nhìn của chú đây? Thắc mắc như vậy nhưng em không đoán ra được. Chú cười thật hiền:

- Bé gắn tay nó dô đi!

Và chú cúi xuống đống gạch lượm cánh tay gãy đưa cho em. Em hí hoáy nhét đầu xương vào lỗ trống tròn nơi vai búp bê. Nhưng nhét mãi không được, em bực mình ném cánh tay xuống đất. Em nhìn chú Tám, thấy chú chắc lưỡi, bèn nhờ chú gắn vào hộ em. Chú lại cúi xuống nhặt cánh tay lên, loay hoay nhét. Cứng quá, vẫn không vào – búp bê của em đâu có phải bằng ni-lông mà bảo mềm. Cuối cùng chú Tám cũng chịu thua, và trả búp bê lại cho em. Thì… thôi rồi, búp bê của em đã dính lấm lem những xi-măng, những đất đen vào cả quần áo mặt mũi rồi. Em phụng phịu nhìn chú Tám, muốn “bắt đền” chú quá! Nhưng trông nét mặt chú hiền hậu quá đi, em không dám. Chú Tám nói:

- Chết không! Dơ hết búp bê rồi! Chết không! Chết không!...

Chú cứ nói “chết không” luôn miệng làm em buồn cười hết giận. Phen này chắc là về nhà phải bỏ con búp bê thôi, dơ cả rồi làm sao chơi được? Em không thích rửa ráy búp bê, vì tóc búp bê sẽ bị ướt, hư hết. Em chào chú Tám, quay lưng đi. Nhưng hình như tia mắt chú Tám vẫn còn dõi theo em. Em dừng lại. Chú Tám ngập ngừng:

- Con búp bê coi… ngộ quá há cô!

Mắt chú vẫn nhìn búp bê của em không thôi. Em đoán ra một phần rồi. Em hỏi chú đột ngột:

- Chú có con không, chú Tám?

Chú Tám cười:

- Có, có. Tui có đứa con năm tuổi, nó con gái, nó…

- Nó có thích búp bê không, chú Tám?

- Thích, thích lắm cô.

Em đoán hết ý nghĩ của chú Tám rồi. Em cười tủm tỉm:

- Chú có mua búp bê cho nó không?

- Ơ… không có. Nó chơi bán hàng bằng giấy xếp không hà.

Như có một cái gì đẩy cánh tay em, em đặt búp bê của em vào tay chú Tám. Em hồi hộp lạ, miệng em nói nhanh:

- Cháu… tặng con của chú Tám đó, nghen chú!

Rồi em đi nhanh ra cửa, phía ba đang chờ ở xe. Hình như có tiếng chú Tám nói gì đàng sau. Em thấy hân hoan như vừa bắt được một cái gì, mặc dầu vừa rời xa búp bê của em. Búp bê đã gãy tay rồi, em không cần nó nữa nhưng chắc con của chú Tám sẽ thích nhiều. Tối nay về em sẽ viết thư cho Ông già Nô-en để khoe với ông chuyện này. Hẳn ông sẽ khen em vừa làm một việc tốt và... ông sẽ mang đến cho em nhiều quà. Em sung sướng quá! Nhưng… không biết Ông già Nô-en có đến cho quà những đứa trẻ nghèo như con của chú Tám không nhỉ? Sao em chả bao giờ thấy tụi con nhà nghèo sau đêm Giáng sinh đem quà ra khoe với nhau dù là một cây kẹo hay một quyển vở nhỏ? Chẳng lẽ Ông già Nô-en lại không đến nhà chúng hay sao? Má thường kể cho em nghe rằng Ông già Nô-en thương trẻ con lắm, nhất là trẻ nghèo cơ mà! Tối nay, trong thư em sẽ hỏi Ông già Nô-en việc này mới được.

Ba lại gọi em một lần nữa. Em chạy nhanh ra xe. Ba rồ máy chở em về nhà. Qua khung cửa kính, qua màu tím của trời chiều ngoài kia, em thấy chú Tám đứng trên khoảng sân rộng nhìn theo, và đàng sau chú, hơi xa, có vài đứa bé trạc bằng em cũng đứng nhìn theo, dáng trơ vơ.

2. LÀNH

Em như hồi hộp một lát. Rõ ràng trên tay chú Tám, con búp bê đôi mắt to dịu dàng, mái tóc đen nhánh cột cao mềm mại, tay chân trắng hồng, mặc một chiếc áo đầm kim tuyến xinh quá. Con ông chủ nhà – Mai Anh – vừa mới cho chú Tám con búp bê ấy. Bây giờ chú Tám vẫn còn đang cầm con búp bê, nâng niu như âu yếm con của chú. Con búp bê đã gãy mất một tay, đã dính lem xi-măng, nhưng không kém vẻ đẹp đối với em. Em đã say mê nhìn Mai Anh ôm búp bê trong tay ngay khi nó đến đây xem nhà mới. Em len lén nhìn theo Mai Anh, khi chạy ra sân, khi vào nhà bếp, cả những lúc nó lên lầu, tung tăng trên những bậc thang, rồi khuất sau tường, em cũng nhìn theo ngơ ngẩn. Em nấp sau cây cột khi Mai Anh đến gần. Mai Anh chẳng thấy em đâu, song em thấy Mai Anh, và cả con búp bê xinh đẹp nữa.

Có lúc em thấy búp bê như cười với em, như ngoái đầu lại nhìn em, khi Mai Anh bế vác nó trên vai. Có lúc em tưởng tượng như nghe búp bê nói: “Chạy theo tôi đi, chơi với tôi, Lành!” Búp bê nó có biết suy nghĩ không? Nó có biết giận hờn, vui buồn không? Nếu không, tại sao người ta khéo đúc, khéo nặn nó thành một hình người xinh đẹp và ngây thơ như vậy? Em không hiểu nữa, có điều lúc nào em cũng thấy búp bê như cười với em thôi.

Cái lúc mà Mai Anh bị té, rồi búp bê bị gãy tay, sao em hoảng sợ lạ. Em đứng mãi đàng xa, em muốn la to một cái. Em đau quá! Nhưng sao búp bê chẳng đau, vẫn cười? Em nhớ… xóm em hồi năm đó, trong lửa đạn, nhà em sập, em bị một mảnh ván rơi đè trên tay, không đến nỗi gãy tay nhưng em đau đớn lạ. Em khóc thét to lên, để má, hay ba, đến dỗ dành em như thường ngày em vẫn làm nũng. Nhưng lúc đó chỉ có chị Hiền đến dỗ em thôi. Em thấy chị Hiền khóc, mắt ướt sũng, chị vừa dỗ em vừa khóc tức tưởi: “Nín đi em, nín đi em, không sao đâu!”. Sau đó thì – ôi, em nhớ rõ lắm, rõ lắm – chị Hiền chỉ cho em xem, ở dưới bếp, ba em, má em… hai người nằm dưới đất, yên lặng như chết. Mà đúng, ba má em chết thật rồi!...

Em để trí nhớ đi đâu xa quá nhỉ! Em muốn nghĩ tiếp về con búp bê. Con búp bê! Ngày xưa em cũng có một con búp bê, nhưng nhà em cháy, búp bê em cũng không còn. Từ khi đó, chắc là chẳng bao giờ về sau chị Hiền mua nổi cho em một con búp bê khác. Hai chị em có làm ra tiền đấy, nhưng mà để mua cơm ăn, và thuê chỗ ngủ mà thôi. Chị Hiền có khi nào nghĩ đến việc mua đồ chơi cho em? Chị em cũng còn nhỏ quá – mười ba tuổi thôi, nhưng chị ấy có vẻ người lớn rồi. Chị ít nói cười hơn trước, và chị hay chống tay vào cằm nhìn xa xôi mỗi khi xong việc. Chị cũng có nói năng dỗ dành em, nhưng không bao giờ đả động đến đồ chơi. Em biết chả đời nào chúng em dư tiền để mua một con búp bê xinh đẹp như búp bê của Mai Anh. Nhưng em vẫn thích búp bê như thuở nào. Tại sao búp bê lại không phải là của em? Tại sao Mai Anh không cho em mà lại cho chú Tám? Mai Anh đâu có biết con của chú Tám! Ơ, mà Mai Anh cũng đâu có thấy em. Nếu Mai Anh thấy em, nếu… em ngỏ lời xin, Mai Anh có cho em không nhỉ? Hay Mai Anh thấy em lem luốc, bẩn thỉu, nó sẽ e ngại, biết đâu nó sẽ khinh em. Ồ không thể được, em nghĩ bậy quá rồi! Má em, ba em đâu có dạy em phải ngửa tay xin xỏ ai vật gì!

Chợt em nhớ đến Già Nô-en. A, phải rồi, Già Nô-en vẫn thường hiện đến mỗi năm vào lễ Giáng sinh đấy mà. Già Nô-en ơi, năm rồi Già không đến với con. Sáng thức dậy con chẳng thấy quà của Già đâu cả. Hay Già chê nhà con không còn nữa, Già không thèm ghé lại nhà ghế bố của con? Ồ không lẽ nào! Không lẽ nào Già Nô-en lại cũng tầm thường như thế, không lẽ nào Già chỉ thương trẻ nhà giàu! Em muốn lý‎ do vắng Già Nô-en không phải như thế. Em tin rằng năm nay Già Nô-en sẽ nhớ đến em. Em thiếu thốn và bơ vơ lắm.

Bỗng nhiên em có ý nghĩ là phải chi Già Nô-en cho em một con búp bê, một con búp bê… như của Mai Anh vậy. Búp bê gãy tay cũng được, búp bê lem luốc xi-măng cũng được, miễn sao em có búp bê trong tay. Già Nô-en ơi! Phép của Già có mầu nhiệm không? Già có đôi đũa thần biến hóa mọi vật như bà tiên không? Già có biết những ý nghĩ trong lòng con không? Ôi làm sao Già có thể ban cho con một ân huệ nhỏ bé mà cao xa: con chỉ ao ước được ôm con búp bê trong lòng, con búp bê cụt tay như của chú Tám thôi, chỉ thế mà thôi!...

3. HIỀN

Em Lành đã ngủ thật say. Tiếng thở đều đều phát ra. Tôi đoán em tôi đang gặp một giấc mơ hiền. Thương em quá! Tối hôm nay em không buồn ăn cơm. Ngồi ở hàng cơm tấm của bà Sáu, tôi thì ăn vội cho mau, nhưng nó thì cứ cầm đũa mà nhìn xe cộ ngoài đường. Tôi giục, thì nó ừ, rồi mắt vẫn cứ ngó bâng quơ. Lạ quá! Em Lành có việc gì đây? Nó không nói với tôi một lời. Khi tôi nhắc đến tiếng thứ ba, nó buông đũa xuống, bảo không ăn. Và tôi thấy đôi mắt nó long lanh, giọng nói nó nghẹn ngào. Nó kêu no, và hối tôi về sớm.

Về đến nhà – ngôi nhà mà chú Tám và chị em tôi cùng nhiều người thợ nữa vừa xây xong – chúng tôi gặp ngay chú Tám cũng vừa đi ăn về. Chú Tám vẫn hỏi han chúng tôi như thường lệ. Bỗng em Lành ngập ngừng hỏi chú:

- Chú Tám,… con búp bê hồi chiều… đâu chú?

Chú Tám bảo:

- Chú cất trong giỏ, chi vậy?

Em Lành muốn nói gì, nhưng nó nghẹn ngào và quay phắt mặt đi. Tôi rầy nó:

- Con nhỏ này, tối nay mày kỳ quá vậy? Cái mặt cứ bí xị ra hoài.

Em Lành nhìn tôi như muốn bật khóc. Nó lủi thủi đến ngồi trên thềm nhà. Tôi không hiểu, lặng lẽ lấy chổi quét cho sạch khoảng sân – công việc cuối cùng của tôi, vì ngày mai chủ nhà dọn đến. Cả tôi, cả em Lành, và chú Tám cùng những người thợ khác phải đi. Chú Tám về nhà của chú ở Hốc Môn, còn chị em tôi lại thuê ghế bố ngủ hằng đêm. Chừng nào có việc, chú Tám lại đến kêu chúng tôi đi làm. Việc làm của chị em tôi, giản dị lắm, là khiêng gạch, trộn hồ, chuyền nước… cho những người thợ. Mỗi ngày lãnh vài chục bạc, tôi dẫn em đi ăn cơm tấm, còn để dành tiền thuê ghế bố ngủ.

Xong công việc, tôi đến ngồi trên một chiếc ghế đá, ngắm nhìn toàn thể ngôi nhà. Công trình của tôi đó, của em Lành đó, của chú Tám đó! Trong khi chuyền gạch, trong khi xách hồ, tôi tha thiết như mình đang góp bàn tay vào xây dựng ngôi nhà của chính mình. Tôi nghĩ đến hàng ngàn viên gạch nằm san sát bên nhau, sẽ được tô hồ thật thẳng, quét vôi thật đẹp, sẽ là những bức tường rắn chắc che chở cho chúng tôi. Tôi nghĩ đến tấm tôn màu xanh lơ che bên hông nhà, sẽ phủ màu xanh lên người chúng tôi khi chúng tôi chơi “rải gianh” ở đó. Tôi nghĩ đến chiếc cửa sổ nhỏ xinh xinh trên lầu, sẽ là nơi mà Già Nô-en thần thánh bước vào, ban phát quà bánh cho chúng tôi đêm Giáng sinh sắp tới. Ôi tôi nghĩ ngợi nhiều lắm. Nhưng nhà này đâu phải của tôi, của em Lành hay của chú Tám! Chú Tám đã trầm trồ trước màu vôi đẹp, cặm cụi khi chà láng đá mài trên những bậc thang, rồi chú cũng trở về căn nhà của chú ở Hốc Môn. Em Lành và tôi đã nhỏ giọt mồ hôi trên trán, đẫm ướt lưng áo khi khiêng gạch nặng, rồi cũng trở về với dãy ghế bố của mình. Tự nhiên tôi cảm thấy uất ức, như sắp sửa bị ai cướp giật công lao sáng tạo của mình.

Trong hàng ba, em Lành đang giũ chiếc chiếu rách, trải lên nền gạch. Nó nằm xuống, tay gác trên trán. Tôi đến gần em. Nó nhắm mắt lại, nhưng tôi biết nó chưa ngủ. Nét buồn bã còn đậm trên mặt nó. Con nhỏ này hôm nay kỳ quá!

Tôi ngồi xuống chiếu. Em Lành mở mắt nhìn tôi. Như hai vì sao, đôi mắt nó chớp mau, long lanh. Nắng gió đã làm cho da em tôi đen sạm lại, nhưng đôi mắt thì vẫn sáng như lúc nào. Bất chợt tôi nghe thương thương lạ. Tôi cúi xuống, hỏi:

- Lành buồn ngủ chưa?

Lành lắc đầu. Tôi lại nói một câu bâng quơ:

- Ngày mai tụi mình đi khỏi đây… Lành há!

Lành gật đầu. Tôi thở dài, cảm thấy những lời nói của mình lạc lõng vô duyên, chừng như không lọt được vào tai em. Tôi chán nản nằm xuống:

- Thôi, ngủ đi. Mai sáng dậy đi sớm.

Tôi nhắm mắt lại. Chợt em Lành xây qua, đập nhẹ tay tôi:

- Chị Hiền, con búp bê của chú Tám… đẹp ghê há!

- Ừ, rồi sao?

- …

- Nói nữa đi!

- Chị Hiền, năm nay… không biết Ông già Nô-en có đến cho quà mình không hả chị?

- Chẳng biết nữa. Chi vậy?

- Để… em xin ông ấy quà…

- Nói nhảm mãi. Ngủ đi cho rồi.

Tôi không muốn em Lành nhắc tới chuyện quà. Đúng hơn, từ ngày ba má tôi mất, chẳng bao giờ tôi nghĩ đến chuyện mua quà cho em. Huống hồ là chuyện “Ông già Nô-en”, nó đã trở thành một thứ “xa xí phẩm” đối với tôi rồi. Tôi biết, những năm trước, vào dịp Giáng sinh, ba má tôi đã mua quà, gói thật đẹp và đợi chúng tôi đi ngủ, đem để dưới chân mỗi đứa, rồi sáng ra bảo rằng có Ông già Nô-en hiện xuống cho quà trẻ ngoan. Tôi lớn dần, tôi khám phá việc ấy, nhưng em Lành còn khờ dại, nên vẫn luôn tin vào huyền thoại Ông già Nô-en, vẫn còn ao ước và thắc thỏm đợi chờ. Nhưng năm ngoái ông đã phụ lòng nó, ông không đến: chỉ vì ba má tôi không còn!

Em Lành bị tôi gắt, ngưng nói. Nhưng tôi nghe nó ấm ức nho nhỏ trong cổ họng. Tôi nhắm chặt mắt lại, vờ quay lưng ngủ. Một phút sau tôi nghe em tôi khóc nho nhỏ.

… Tôi để yên cho nó khóc. Khóc đã, nó ngủ tự lúc nào. Bấy giờ có lẽ đã gần khuya. Tôi dỗ giấc ngủ mãi không được, ngồi dậy nhìn trời. Bầu trời đen, nhưng sao thì nhiều, đầy đặc. Tự nhiên nỗi nghẹn ngào như dâng lên. Tôi cảm thấy như hình ảnh ba tôi, má tôi hiện ra trên những vì sao đó. Ba má tôi nhìn tôi như an ủi, như van nài. Lạy Trời! Ba ơi! Má ơi! Cảnh khổ làm con chai đá hơn xưa, nhưng con vẫn thương em con ghê lắm!!!

Tôi quay nhìn em Lành. Giấc ngủ đến nặng nề sau cơn khóc. Em có gặp mộng đẹp không? Em có mơ thấy Già Nô-en viết thư, gói quà cho em không? Hay em thấy nhà cháy, người chết, em thấy khói tỏa làm cay mờ cả mắt? Tôi không đoán được. Lúc này, khi ngủ, em vẫn vô tư như trăm lần ngủ khác – như ngày còn ba má, còn một mái nhà, như đêm kinh hoàng dạo nọ, như thuở chen chúc trong cô nhi viện, như đêm trốn đi lạc loài ngoài chợ, như khi nằm trên ghế bố, như khi nằm trước thềm nhà. Ôi em gái đáng thương! Chị biết làm gì cho em?...

Thôi tôi biết rồi! Em tôi mơ một con búp bê. Em tôi thèm thuồng khi thấy Mai Anh cho chú Tám con búp bê đã gãy tay và lấm lem xi-măng. Đôi mắt em tôi không ngừng trên tay chú Tám. Em đã bỏ cơm, em đã nghẹn ngào, và em đã khóc tấm tức. Tôi đứng phắt dậy, ngẫm nghĩ. Ngày mai chú Tám về sớm. Giỏ quần áo của chú, có con búp bê nằm bên dưới. Chú sẽ chẳng hay biết gì, nếu tôi khéo tay.

Tôi nhìn em Lành, rồi nhìn khoảng sân đàng kia. Chú Tám đang ngủ say sưa. Em tôi đang ngủ yên lành. Đêm Giáng sinh, tôi sẽ thế ba má tôi tặng quà Nô-en cho em. Ông già Nô-en vẫn mãi mãi là thần tượng của em Lành.

4. CHÚ TÁM

Tôi thấy nhà tôi đứng trước cửa. Tôi thấy con gái tôi chơi nghịch trên thềm. Nhà tôi cười với tôi. Con tôi đứng dậy, kêu “ba về!”. Tôi dựng xe đạp, bế con gái lên, nựng nịu. Rồi tôi rút con búp bê ra, đặt vào bàn tay nó. Nó phụng phịu: “Búp bê cụt tay, con hổng thèm”. Tôi năn nỉ mãi, nó vẫn không thèm, rồi vất con búp bê xuống. Tôi cúi xuống lượm, đầu tôi va phải cây cột nhà đau điếng…

Tôi giật mình thức dậy. Tôi hoảng hốt khi thấy có một cái bóng nhỏ thó lui cui bên giỏ quần áo của tôi. Tôi nhìn kỹ: con Hiền kia mà! Giận thật! Không ngờ con nhỏ này lại gian xảo như vậy. Chắc là nó lục tiền. Tôi toan vùng dậy tóm cổ nó. Nhưng không, nó rút con búp bê ra, rồi rón rén – nhưng rất vội vàng – chạy về chỗ của nó. Tôi thấy nó ôm con búp bê, rồi đặt xuống gần bên em nó, rồi bất ngờ ôm mặt khóc nức nở… Có một cái gì hơi lạnh xót len vào lòng tôi. Tôi hiểu cả rồi. Hèn gì! Tôi nhớ lại thái độ của con Lành từ hồi chiều. Vậy mà tôi mải nghĩ đến con gái tôi nên không để ý.

Thôi, tôi làm như không hay biết gì cho xong. Nó vẫn yên chí là tôi ngủ say. Sáng mai tôi sẽ đi thật sớm, và nhớ biếu thêm chị em chúng nó ít chục. Con gái tôi sẽ có quà khác. Mà dù không có cũng được, vì nó không thiếu tình thương. Con Lành hẳn sẽ vui sướng với con búp bê cụt tay dễ mến. Con Hiền hẳn sẽ hài lòng vì làm vui được em. Tôi sẽ làm như không hay biết gì cả. Tội nghiệp hai đứa nhỏ mồ côi.

 

NGUYỄN THỊ MỸ THANH

 

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa, số 120, ra ngày 15-12-1969)

Nguồn : http://camlinguyenthimythanh.com

Mùa Đông, tặng chim sẻ

Trên lối cũ đi về chim có nhớ

Tháng mười hai bông sứ rụng trong vườn

Em xõa tóc bâng khuâng ngồi dưới cỏ

Và lá vàng bay gợn nhẹ xót thương

 

Còn ở đó một mùa đông tội nghiệp

 Em áo len lên dốc cỏ một mình

 Tóc bay rối giữa rừng thông khép nép

 Nước trong hồ thoáng chút lạnh hơi im

 

Còn ở đó một mùa đông âu yếm

 Hai hàng cây giá tỵ đứng bơ vơ

 Mà mưa trắng bay mù trên dáng níu

 Buổi chiều nào chim khóc rất ngu ngơ

 

Và chim ơi – trên lối về – còn nữa

 Tháng mười hai tóc chẻ sợi ngoan hiền

 Dáng em đi giữa chiều đông mê mải

 Tự bao giờ – trong trí vẫn y nguyên

 

Hát tặng em một mùa thân ái cũ

 Dù bước về em thôi đã bay xa

 Dù bước về em thôi còn trẻ dại

 Gió trong vườn se sắt cọng mưa hoa.

 

                                            THƯƠNG VŨ MINH

 

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 215, ra ngày 15-12-1973)

Kỷ niệm đêm mùa Đông

Kính tặng thầy T. N. Hội

Trong mùa Đông lạnh giá, đêm Giáng Sinh là viên ngọc quí.

Từ hồi xa xưa bố đã bảo với em như vậy khi mùa Đông đến. Bố yêu quí của em, luôn luôn em tin bố nói đúng.

Hồi ấy, em còn nhớ lắm những ngày lạnh, bố thường ho luôn. Nhưng bố lại thích mùa lạnh mới lạ. Bố bảo trời lạnh bố thấy trong nhà ấm cúng hơn, bố lại thấy em xinh xắn và mũm mĩm hơn trong chiếc áo len xinh đẹp mà bố mua lúc sang mùa… Bố nói nhiều lắm, đến nỗi có muốn kể ra em cũng không thể kể được vì lẽ mỗi lần bố chỉ nói một ít bất chợt mà em thì lại có tật không thể nhớ cái gì một lúc được. Nhưng dù không nhớ được cả trong một lúc, những lời nói của bố, những kỷ niệm với bố vẫn hiện ra từ từ trong trí óc em không phai mờ. Nhất là kỷ niệm những ngày mùa Đông, không làm sao em có thể quên được. Có lẽ tới cuối mùa Đông này em sẽ nhớ ra hết bạn ạ.

Và vì bố em thích mùa lạnh nên em cũng thích mùa lạnh lắm. Và bây giờ thì em yêu mùa Đông như là chính bố yêu quí của em vậy.

Bố ơi, mùa Đông của mình đã đến lâu rồi và đêm Giáng Sinh cũng tới nốt, tưng bừng với lời chúc tụng muôn phương và bài Thánh ca thanh thoát, vút cao trong khắp không gian huy hoàng thánh thiện. Và ở đây, con đang kể cho bạn con nghe về bố đấy bố ạ. Bố cũng lắng tai nghe con nha bố.

Có những hôm lạnh bố ủ con trong chiếc áo bành tô rộng rãi của bố. Người bố ốm có bọc thêm em vào nữa cũng dư sức. Chiếc áo của bố thơm lừng mùi thuốc lá. Mấy nhỏ bạn của em thì bảo nói chuyện với bố em chỉ nghe hôi toàn mùi thuốc lá. Em, em nói bố thơm mùi thuốc lá. Những lúc rúc đầu vào áo bố để ngửi mùi thuốc lá khiến em thích thú. Bây giờ cái áo đó còn đây như bố vẫn ở bên em (ngày nào). Có lần em đã hỏi bố vào một đêm hai bố con rủ nhau ra sân hứng sương và gió lạnh trước đêm Giáng Sinh mấy đêm:

- Bố ạ, bố có bỏ hút thuốc được không hở bố?

- Không con ạ. Hỏi chi vậy?

Bố cười hỏi lại em. Chẳng lẽ em lại trả lời là : Con sợ bố bỏ hút thuốc con phải nhớ mùi khói thuốc của bố sao? Em vuốt ngực bố nói:

- Hút thuốc nhiều hại phổi lắm bố ạ.

- Bộ bố hút thuốc nhiều lắm sao?

- Không nhiều gì nhưng mà mỗi lần thấy bố là con thấy luôn điếu thuốc trên tay.

Bố cười và châm thuốc hút nữa!

- Bố lại hút thuốc nữa rồi.

- Ừ.

- Bố cứ hút cho nhiều vào rồi bố chỉ còn có mỗi lá phổi thôi bố ạ.

- Phổi của bố bây giờ chỉ còn có nửa lá thôi nhỏ ơi.

Đôi mắt bố mệt mỏi ngó xa xôi. Chắc bố đang buồn gì đó nhưng em không dám hỏi. Em mân mê những ngón tay ốm gầy của bố. Bố cúi xuống cười. Em muốn ngủ quên luôn trong nụ cười của bố. Những khi cười bố thật dễ thương, không ai biết trước đó mặt bố lạnh lùng và buồn lắm.

Bố mới cười xong đó mà bây giờ đã lạnh lùng ngó tận chân trời. Em dõi theo ánh mắt bố chỉ thấy màn đêm đen tối với vài đốm sao lạc lõng.

- Bố à, bố kiếm gì thế hở bố?

Bố vẫn lạnh lùng. Em gục đầu xuống lòng bố. Suýt chút nữa là em đã ngủ quên nếu bố không ho lên dữ dội. Em hốt hoảng chồm dậy đưa tay vuốt ngực cho bố, lo lắng vô cùng. Bố ho đến nỗi em phải mếu máo kêu lên:

- Đừng ho nữa bố ơi kẻo cổ họng bố nó toác ra hết bây giờ.

Em đứng xuống đất cầm mẩu thuốc trên tay bố vất đi rồi ôm lấy người bố kéo dậy.

- Vào nhà thôi bố ạ, bây giờ gió lạnh lắm.

Bố đứng lên và cầm tay em dắt vào nhà. Dáng bố cao và thẳng. Bố giữ dáng đi vững vàng chững chạc, con người bố toát ra một vẻ oai phong nghiêm nghị. Cũng có khi người bố nghiêng ngả trên ghế với nụ cười diễu cợt trên môi nhưng em vẫn thấy bố của em oai nghiêm lắm.

Dắt em vào tới trong nhà, bố quài tay khép cửa lại và đẩy em đi:

- Đi ngủ thôi con ạ, khuya rồi đó.

Em níu tay bố:

- Con muốn ngồi với bố chút nữa bố.

- Ừ, lại đây với bố.

Bố kéo em lại cái ghế bành to. Bố đưa tay vuốt ve cái áo len của em, mỉm cười âu yếm nói:

- Áo của con đẹp quá hở?

- Bố mua đó mà.

Bố mơ màng đùa:

- Để bố mua cho con vài chục cái nữa con mặc cho sướng nhé.

- Ừ, bố mua đi.

Em lấy tay che miệng cười, tiếp:

- Ngay bây giờ à bố?

- Thì ngay bây giờ chứ sao. Nhưng liệu tiệm nào còn mở cửa nhỉ?

Nói xong hai bố con cùng cười lên khanh khách. Rồi bố chép miệng:

- Nói vậy chớ bố cũng phải mua thêm cho nhỏ một cái màu thiên thanh nữa để nhỏ diện đêm Giáng Sinh chớ.

Mới chút xí mà bố bảo em diện. Em cấu vào tay bố còn bố thì cười nắc nẻ. Rồi bố đứng dậy bảo em:

- Được rồi đó đi ngủ đi con.

- Bố không ngủ luôn à bố?

- Không con, bố còn chấm nốt bài vở cho xong kẻo học trò nó mong nó buồn tội nghiệp. Với lại đâu đi dạy mãi được, phải nghỉ chớ phải không con? Nhưng phải có người thay cái đã.

Em lo lắng nhìn bố, nước mắt chợt ứa ra, em nói:

- Thôi bố ạ, bài vở để đó mai mốt hãy hay bố. Trời lạnh thế này.

Thế mà bố không nghe em. Bố nheo mắt rồi cốc nhẹ lên đầu em, nói:

- Đừng xúi bậy đi nhỏ. Có lạnh có ấm chứ. Bố còn khỏe như vâm.

Rồi bố ngất nghểu đi lại bàn. Em chạy đi lấy cái khăn choàng cổ quấn vào cổ bố cho bố ấm. Em cố ý quấn cho chặt để bố kêu lên:

- Bộ muốn xiết cổ người ta đấy hử?

Bố đưa tay nới khăn trong khi em chạy đi rót cho bố một cốc nước trà nóng.

- Uống đi bố cho ấm cổ, ấm họng, ấm phổi.

Bố quàng tay ôm vai em:

- Cám ơn, cám ơn người bạn nhỏ của bố. Đi ngủ đi con để bố ngồi kiếm cơm cho con ăn.

Nghe bố nói em không cầm được nước mắt.

- Con đã ăn của bố hết một lá rưỡi phổi rồi.

Bố cười phì:

- Bậy nào, phổi của bố vẫn còn nguyên vẹn hai lá con đừng lo. Phải ngủ ngoan nhé.

…

Kỷ niệm xa xưa bây giờ như văng vẳng đâu đây, em còn nghe bố ân cần ấm cúng. Một tiếng động nổi lên, em giương mắt ngó dáo dác. Chẳng có gì cả. Nến vẫn lung linh trong hang đá.

Bố ơi con nhớ bố quá, con muốn nhìn lại cái dáng cao gầy của bố, con muốn nghe lại giọng nói vuốt ve trầm ấm của bố, con muốn ôm bố trong vòng tay nhỏ nhắn của con như ngày nào. Bố à con nhớ bố.

Bố hứa mua cho em một cái áo nữa mà bố chẳng bao giờ gửi cho em được. Phổi của bố, ôi, em chẳng biết nó còn được mấy lá nhưng điều quan trọng là bố chẳng còn với em nữa bạn ạ.

Bố yêu quí của em, bạn thử tưởng tượng xem mất một người bố như thế không phải là điều đáng buồn cho em sao? Nhưng bố đã biểu em rằng : “Đừng buồn con ạ, nếu thương bố quá con hãy nghĩ rằng bố của mình sướng quá sắp được về với Chúa rồi, mừng cho bố chớ.” Rồi bố em cười bạn ạ! Không thể nào em quên được nụ cười của bố lúc bấy giờ. Em tự nhủ rằng đến phút sau cùng của cuộc đời em em cũng tỉnh và thư thái như bố yêu quí của em vậy.

LAM GIANG   

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 215, ra ngày 15-12-1973)

CHƯƠNG 7_GIÃ TỪ BÓNG TỐI

7

Bà Phủ đến sát bên lưng, Tâm vẫn chưa hay biết. Tội nghiệp! Nó đang say sưa với dự tính ngày mai : nó sẽ mua ít bánh đậu xanh đem vô Đà Nẵng làm quà cho chị Minh. Chị rất thích bánh đậu xanh. Chị sẽ ngạc nhiên hỏi : “Tiền đâu?” và Tâm chỉ toét miệng cười thay cho câu trả lời rắc rối.

Tâm nâng mấy lá thư và giấy bạc lên môi. Nom dáng bộ nó, bà Phủ biết rằng nó quí những vật đó ngang tính mệnh. Bà giận run nhưng chưa lên tiếng vội “Con mọi đen gớm thiệt! Phải tra cho ra lẽ… Hừ! Cần gì tra hỏi! Tiền là tiền ăn bớt khi đi chợ chớ tiền chi? Lạ là lạ mấy lá thơ. Chào ơi! Cái mặt đen hơn đít chảo mà cũng có đứa gởi thơ tình! Ghê thiệt! Thằng hủi mô đây? Phải tra cho ra lẽ… không dung được quân ni! Rõ ràng là nuôi ong tay áo!”

Trong lúc bà đứng sau lưng Tâm, nghĩ cách trừng phạt nó thích đáng thì Tâm ung dung rút khăn tay, cái khăn chị Minh cho – gấp nhỏ thư và bạc giấy, dùng khăn gói lại, cho vào túi áo đến bếp định vùi kỹ lửa đặng đi ngủ.

Tâm bước chệnh choạng như chân nó không chạm đất, như thể nó vừa được tháp cho đôi cánh, vì vừa đọc thư chị Minh, nhất là vì nó biết ngày mốt nó được đi Đà Nẵng ở với chị Minh. Mợ vừa nói ban chiều, giọng bà thật gay gắt, nhưng Tâm không quan tâm đến, không bực bội chút nào. Dù bà có gay gắt hay dịu dàng, Tâm cũng bất cần. Còn có một ngày mai…

Thình lình, có tiếng mợ dặng hắng làm nó giật bắn cả người, hốt hoảng. Bà xuống hồi nào? Bà có thấy gì không? Chắc không, may quá…

- Tâm! Đứng lại, nghe hỏi đây!

Tâm run như tấm giẻ phơi trước gió, trống ngực đập thình thình, dữ dội. Nó giương đôi mắt biểu lộ sự sợ hãi tột cùng, nhìn sững mợ dâu. Bà Phủ cười gằn, giọng bà lạnh ngắt:

- Trước hết, tao hỏi mi : mi làm chi có nhiều tiền dữ rứa? Ăn bớt tiền chợ mấy lần mà được tới số nớ? Nói mau!

- Trời ơi!

Tâm bật lên hai tiếng rồi lại lặng thinh. Nó cải chính cách nào đây? Làm sao bà tin nó? Nó đã từng bị đòn bầm da, rách thịt về tội ăn bớt tiền chợ nhiều lần, nhưng nó không kêu ca, oán hận vì quả nó có tội. Lần này thì không, lâu nay nó đã hứa với chị Minh và không tái phạm, nhưng bà Phủ đã kết tội thì đừng hòng chối cãi, không có chị Minh đây, ai xác nhận với bà là tiền đó chính chị cho tâm? Tâm biết rằng dù Tâm có nói ra, bà cũng không cho là Tâm nói thật, bà phải vờ không tin lời nó, dù bà biết đó là sự thật ; có thế bà mới được dịp hành hạ nó, bù lại những ngày có chị Minh bà phải nương tay.

- Răng mi không trả lời tao? Gan hỉ? Được! Để đó… rồi sẽ hay. Chừ mi nghe hỏi nữa đây : thơ thằng mô gởi cho mi đó? Thơ qua thơ lại mấy lần rồi? Hắn rủ rê mi những chi? Định đến bữa mô thì đánh bả cho cả nhà ni ngủ mê đặng khuân hết đồ đạc đây? Thằng mô? Nói tao nghe, không thì mi…

Tâm đứng chết lặng, khuôn mặt nhòe trong nước mắt, nó đau đớn uất ức mà không thốt được một lời. Nguyên mỗi chuyện tiền đủ chết đòn rồi, thêm chuyện mấy lá thư làm sao mà nói ra cho được, hở trời? Tâm bối rối quá, không nói rõ thì bị ngờ chuyện động trời mà nói ra, bà đòi coi thư thì chị Minh sẽ bị bà cho là âm mưu này nọ, nhất là bà biết chị có người ở rồi đời nào bà cho Tâm được ra khỏi cái nhà này? Chưa kể bà đọc trong đó thấy những điều chị bày vẽ cho Tâm, bà sẽ không dung cho chị…

Giọng bà hằn học rít qua hai hàm răng khít rịt:

- Quân phản phúc! Quân điêu! Hẹn hò mấy lần với trai rồi? Chắc tao phải đuổi mi ra khỏi nhà ni, kẻo mi làm nhục cậu mi, ông chết mất. Mà không nữa mi dám rủ quân trộm cướp vô nhà cắt họng cả nhà, còn tệ hơn…

Tâm đã quen nghe chưởi rủa nhiếc móc tàn tệ, nhưng hôm nay những câu của bà Phủ quá sức tưởng tượng, quá mức chịu đựng của Tâm.

- Thưa mợ, con không quen ai hết, con cũng không ăn bớt tiền chợ của mợ, xin mợ đừng nghi oan cho con, tội nghiệp! Con xin thề…

Bà Phủ bĩu môi:

- Thề! Cá trê chui ống! Đừng nói dài lời, mi nói không quen thằng ăn trộm mô hết thì đưa thơ đây tao coi, việc chi phải giấu? Đưa đây! Mau!

Tâm lùi lại, kinh hoàng hiện trên khóe mắt. Đưa cho bà mấy lá thư kia? Không! Bà cứ đánh, cứ chưởi, cứ nghi…

Trong lúc người mợ dâu tiến tới, chìa tay ra trong dáng bộ quả quyết, dữ tợn, nóng nảy, hai mắt bà trợn trừng thì đứa cháu khư khư giữ chặt bàn tay trên túi áo, như sẵn sàng bảo vệ của báu đang nằm trong túi đến cùng. Giọng nó cũng cương quyết:

- Thưa mợ, xin mợ đừng nghi oan cho con. Xin mợ đừng đọc mấy lá thơ ni, không phải thơ con trai, đàn ông mô hết. Con không quen ai hết, dạ, thơ riêng của con, thưa mợ…

Bà Phủ gạt phắt lời Tâm:

- Điên! Láo! Mi tính qua mặt tao à? Không phải thơ trai, không phải thơ thằng trộm, thằng hủi mô viết cho mi thì răng mi phải giấu? Đưa đây! Đừng nói lôi thôi! Thơ riêng! Nói nghe như công chúa…

Lần này, bộ điệu sấn sổ của bà làm Tâm càng hãi, giọng nó như rên:

- Xin mợ thương con, tội nghiệp! Oan con quá! Mợ nghĩ coi, con đen đủi, xấu xí như ri, ai mà thèm viết thơ… Mợ nghĩ lại giùm con, con đội ơn mợ.

Bà Phủ chùn lại một giây : phải! Ai mà viết thơ tình cho con mọi đen như nó? Ủa! – bà tự cãi lại với mình – nếu không phải thơ tình thì thơ chi? Kẻ nào định âm mưu chi đây? Dù có là thơ đàn ông hay đàn bà, già trẻ, gần xa chi mình cũng phải coi cho được. Lần này bà gằn giọng:

- Thôi, đừng có lải nhải, đưa tao coi thử rồi tao tha cho cái tội ăn cắp tiền chợ. Tao chỉ cần biết đứa mô xúi biểu mi việc chi, chớ tao không cần mi đâu. Ngày mai con bếp sẽ đến, mốt tao tống khứ mi liền.

Không! Tâm không ngu dại nữa, nó bị bà lừa gạt kiểu đó nhiều lần, quá nhiều rồi. Bà bảo : phải thú thật đã ăn bớt tiền chợ bao nhiêu bà sẽ tha, mà nó thú nhận sự thực rồi bà vẫn đánh, vẫn nói là nó nói dối, và đánh mãi, chưởi mãi… Không! Bà cứ đánh đi! Đừng hòng nó bị lừa lần này. Để bà đọc mấy lá thư này thì khác gì tự đào lỗ cho bà chôn nó xuống?

Đứa cháu lại lùi thêm một bước trong khi bà mợ dâu tiến tới chút nữa, bà chỉ chồm đến là tóm trọn nó trong tay, nhưng bà ngừng lại, ra lệnh lần cuối:

- Đưa đây! Mau! Không thì mi chết đa!

Như con thú bị săn đuổi đến bước cùng, Tâm nhìn quanh toan tìm đường tháo chạy : trước mặt nó là cái bếp, lửa hừng hực cháy, nồi cháo heo sôi sùng sục, những cành khô còn vỏ nổ lên bong bóc, tàn bắn xung quanh. Cạnh nó là bà mợ đanh ác đang chìa tay, dáng bộ vô cùng hung hãn.

Trước khi trí khôn nó kịp khuyên nó nên làm cách gì, thì đôi mắt nó cũng vừa nhận thấy ngọn lửa đang rực cháy. Tức thì, không cần suy tính lâu la, bàn tay đang khư khư giữ chặt cái túi áo bỗng nới ra và tay kia thò vào. Hai bên cùng nín thở, bà Phủ đinh ninh con mọi đen biết điều lấy thư đưa cho bà, song nhanh như một con sóc nhỏ, nó nhoài tới, vứt trọn cái bọc khăn vào ngọn lửa hồng, cả mấy cái thư và cả mấy tờ giấy bạc cháy vèo đi trong nháy mắt.

Bà Phủ sững sờ không kêu lên được một tiếng nào, còn nó, nó mím môi chờ đợi… nước mắt đã khô trên khuôn mặt đen đủi, dáng bộ như dáng bộ của kẻ kiệt sức trong sa mạc giữa trưa. Nó sẵn sàng hứng chịu…

Người đàn bà độc ác như vừa được kéo ra khỏi cơn mơ, bà gầm lên:

- Giỏi! Con mọi ni giỏi thiệt. để tao coi cái gan mi  bây lớn! Mi dám phi tang…

Đã lâu bà không được dịp đánh  đập Tâm. Dâu bà bênh nó chầm chập mà nó, nó không phạm một lỗi gì đáng kể. Giờ thì Minh không có mặt, nó lại can một tội tày trời. Bà rất hài lòng.

Thoạt đầu, bà rút đôi đũa sắt dài vẫn dùng để gắp than trong bếp, dập thí lên đầu, lên cổ, lên vai, lên mặt Tâm, vừa đánh vừa nghiến răng ken két, không ngừng chưởi rủa.

Đứa nhỏ bất hạnh không khóc lóc, kêu ca, không tránh né. Nó đứng im như tượng gỗ để mặc cho trận mưa bằng đũa sắt tưới lên đầu, mặt, cổ, vai. Nó biết tội mình to lắm, phải để bà hành hạ cho hả giận.

Đôi đũa sắt cong lại, bà Phủ quăng xuống đất, nhìn quanh, không có gì khác hơn những thanh củi, to có, nhỏ có vừa tầm tay bà như chờ sẵn. Bà lựa một thanh to nhất, bổ lên mình Tâm, đôi mắt bà long lên sòng sọc, những tia máu đỏ ngầu nổi bật trong lòng trắng như mắt những người say rượu, dáng bộ như dáng mụ điên…

Tâm không chịu nổi nữa, nó rú lên vì đau đớn, bấy giờ bà Phủ thôi chưởi, bà phải dành sức lực để giáng thanh củi xuống mình Tâm, bất cứ nơi nào, hơi thở bà dồn dập, hổn hển, miệng há to, ai chợt thấy, có thể tin đó là kẻ tử thù của bà chứ không phải đứa bé hèn mọn dưới tay bà. Bà ghét, bà thù Tâm từ lâu lắm, mà phải gắng nhịn, giờ mới có dịp ra tay.

Bà càng đánh, Tâm càng khóc lóc, van xin, nài nỉ, giọng nó thê thiết cho đến nỗi cậu nó, người đã mũ ni che tai từ lâu lắm mà cũng động lòng, cho đến nỗi hai người chị con cậu mợ, chưa bao giờ mở miệng bênh vực nó mà cũng sốt ruột, ngỏ lời can ngăn mẹ.

- Cha con bây đi lên! Đừng có chen vô. Tao mà không trị hắn, hắn sẽ kêu người tới ám sát cả nhà, tao bắt được thơ từ, chưa đọc thì hắn bỏ vô lửa phi tang. Quân gian hùng ni mà tha à? Không đươc! Để tao…

- Tội nghiệp con! Mợ ơi! Xin mợ tha con! Tội nghiệp con…

Giọng Tâm khàn khàn như sắp tắt hơi. Nó gần lả người dưới tay bà Phủ, nhưng bà vẫn không thương xót, mà cái tiếng nó cất lên để van xin lại làm lửa giận trong tim bà hực cháy, cao lừng.

- À! Mi cũng biết van xin à? Tao sẽ làm cho mi câm lại, cho mi biết, đừng hòng qua mặt tao!

Bà nghiến răng nói, đoạn bà vứt thanh củi ra xa, chồm đến, dùng hai tay có những ngón to, bóp cổ Tâm. Con bé kêu ằng ặc, vùng vẫy yếu ớt và ngã xuống…

Ông Phủ không chịu được nữa, ông thét lên:

- Thôi! Đủ rồi! Bà định giết nó hay răng, đánh chi mà say máu…

Tuyết, cô gái út lao đến, gỡ tay mẹ, nước mắt ròng ròng, giọng cô chứa đầy phẫn uất:

- Trời ơi! Mạ! Sao mạ ác dữ rứa? Mạ ơi!

Bà Phủ chợt tỉnh, ngưng tay. Phải! Bà say máu thật! Con cháu da đen ngã huỵch xuống, mặt mày xây xát, bê bết máu và nước mắt, áo quần tả tơi như mấy tấm giẻ lau, nó hết kêu khóc van xin nổi, nó rên ư ử như con chó kiệt sức nằm quay lơ trên nền đất nện, hơi thở thoi thóp trông thật thảm. Máu từ miệng nó, mũi nó và những vết thương do thanh củi góc cạnh gây ra, nhòe nhoẹt. Trông thấy màu đỏ của những giòng máu đó, bà Phủ càng ghét hơn. Hình như bà không bằng lòng điều này : mọi đen mà cũng có được thứ máu đỏ như… mọi người à? Lúc nãy nó gào khóc não lòng bà ghét : mọi đen mà cũng biết đau đớn à? Và bây giờ nó nằm lặng, tiếng rên rỉ thưa dần và im bặt bà lại cho là nó giả vờ, càng ghét hơn.

Tuyết run bây bẩy, cô sợ nó chết thì nguy, cô lay gọi nó, vừa lay gọi vừa trách mẹ không tiếc lời. Bà Phủ bĩu môi:

- Nó chết càng hay, tội vạ đâu tao chịu, đừng lo…

Tuy miệng nói cứng, nhưng trông nó bằn bặt, im lìm trên nền đất, bà cũng hơi chờn. Rủi ro nó có bề gì thì cũng mệt lắm, không phải chuyện chơi. Chồng bà đã thôi làm quan lớn từ lâu nay, sự kiêng nể nhạt phai dần theo năm tháng. Những nhà láng giềng vốn không mấy ưa thói hách dịch của bà, họ nghiêng cảm tình về phía con bé khốn khổ nhiều lần, rõ rệt, ngay cả trước mặt bà.

 “Đồ oan gia, nghiệp báo” bà rủa thầm. Nếu nó có chết thì cũng lỗi nơi nó chớ có phải bà gây ra đâu? Tại sao nó không đưa bà mấy lá thư kia? Không chừng bà đoán già như thế mà lại là sự thật cũng nên. Bà kín đáo, nay đem ra hiệu cầm đồ, cầm đi một thứ, mai đem đến hiệu kim hoàn bán đi hai thứ, song người ngoài ai hay biết sự túng thiếu của gia đình? Chém chết, con mọi đen cũng hớt lẻo với thằng trộm, thằng hủi nào rồi, và chúng đang âm mưu với nhau đánh cướp nhà bà thì may mắn cho gia đình bà nên bà bắt gặp… Sao nó dám táo gan cãi lại lời bà? Nó không mưu mô sao nó lại ném thư ném tiền vô lửa đỏ? Tại sao?

- Dầu chi đi nữa, chuyện đâu còn có đó, hắn âm mưu mô không ai thấy, chỉ thấy bà đánh hắn như đánh chó ăn thịt… Nì, tôi hỏi thiệt bà, bà thù hắn chi mà thù dai dữ rứa? Còn có một ngày nữa hắn đi mà bà cũng không để cho hắn yên thân? Ăn ở như rứa Trời Phật mô phò hộ cho bà? Người mô mà độc ác…

Càng nói, giọng ông Phủ càng cay đắng:

- Hắn ăn chi của bà? Hắn làm hơn tôi đòi, hơn trâu ngựa, một trăm thứ chuyện lớn nhỏ trong nhà ni đều một tay hắn… Bà đánh chó phải ngó chủ nhà, bà cũng biết hắn là cháu ruột tôi, dầu là đen đủi, xấu xí…

Ông Phủ òa khóc, lần thứ nhất ông nói toạc ra không cần giấu giếm, che đậy:

- Mẹ hắn đã hy sinh để cứu cả nhà… Em ơi! Cháu ơi, cậu là con người bỏ… cậu hèn, cậu không đáng làm người…

- Chuyện chi mà khai hết chân tơ kẽ tóc, ai khảo tra ông?...

- Bà im đi! Tôi chán hết mọi sự! Tôi chán cả bà, chắn lắm lắm rồi…

Ông lại gần đứa cháu bạc phước của mình, đưa bàn tay khô đét, xương xẩu vuốt lên trán nó, xoa lên mặt nó, nước mắt ông chan hòa nhỏ xuống trên mình nó, ông rên rỉ, nghẹn ngào:

- Cháu ơi! Cháu đừng chết! Cậu thề sẽ bù lại mọi bất công cháu hứng chịu trước nay. Nếu cháu chết, cậu sẽ khó mà nhắm mắt, làm sao cậu đủ can đảm nhìn mặt mẹ cháu dưới suối vàng? Cậu già rồi… cháu ơi! Tâm ơi!

Tuyết khổ sở nhìn cha, nhìn Tâm nằm lặng lẽ rồi lại nhìn mẹ, gan ruột nóng như cào. Tuy cô không hiểu rõ hết câu chuyện, nhưng những lời cha cô như những mũi kim nhọn xuyên tận tim cô. Lần thứ nhất trong đời, cô dao động vì một thứ tình cảm khác lạ, khác xa với thứ tình cảm ích kỷ hạn hẹp thông thường vẫn ngự trị ở tim cô.

Bà Phủ sững sờ trước thái độ kỳ quặc của chồng. Bà trừng mắt nhìn ông, toan gây gổ, toan dùng những lời độc địa để mai mỉa ông, để bắt ông im như trước nay bà vẫn thường làm, song mắt bà chạm phải tia nhìn sắc bén, lạnh lẽo mà dữ dội của ông. Ông không nói gì nữa, nhưng những tia nhìn đó làm bà kiêng sợ đến nỗi bà phải quay đi.

Chợt, Tâm khẽ cựa mình, thở hắt ra một tiếng, ú ớ không thành lời rõ rệt. Tuyết mừng cuống, gọi dồn:

- Tâm! Tâm! Em có tỉnh không?

Tâm nhận ra tiếng Tuyết, cố gắng mở mắt, nhưng nó chỉ gật đầu, không nói được, và khi trông thấy cậu, nó hoảng sợ, vội vàng làm một cử chỉ như cố gắng ngồi lên vùng chạy. Tuyết nắm tay nó, dịu dàng:

- Đừng sợ, cậu thương em lắm đó. Tâm ơi!

- Tâm! Cậu đây! Con đừng sợ gì hết, không ai dám làm chi con nữa, có cậu đây…

Tâm giương mắt nhìn quanh, vì tuy cậu nó nói thế, nó vẫn chưa vững lòng, lâu rồi, ông không hề bênh vực nó trước những trận lôi đình của vợ. Tuyết hiểu ý nó, vội trấn an:

- Mợ đi lên nhà rồi. Em có đau lắm không? Hở em tâm?

Tâm ứa nước mắt vì xúc động song Tuyết lại ngỡ vì đau, cô dỗ nó:

- Để chị lấy dầu xoa cho em, nghe? Tội nghiệp em quá, sao em không đưa thơ cho mợ, để bà đánh…

Tâm bắt gặp ánh mắt chứa chan thương cảm của cậu nhìn mình, ánh mắt đó giúp nó vững tâm, không cần tra hỏi, Tâm nói ra sự thật:

- Thơ của chị Minh chớ có phải của ai lạ mô, nhưng em không dám đưa cho mợ, sợ bà giận…

- Con đừng lo, mợ không giận con nữa đâu…

- Xin cậu đừng cho mợ con biết chuyện này…

- Biết hay không thì cũng rứa, con gắng vài bữa bớt đau, cậu cho vô với anh Hùng, chị Minh. Không ai dám làm chi con nữa mô, có cậu đây! – Ông quay sang phía con gái, hắng giọng nói to, cốt cho vợ cùng nghe:

- Tuyết! Con coi săn sóc hắn ít bữa rồi sửa soạn cho hắn vô Đà Nẵng… Ba không muốn để hắn ở đây làm tôi mọi cả đời mà còn bị đánh đập như súc vật…

Bà Phủ hiện ra ở khung cửa, giọng bà đanh đá:

- Tôi chưa cho nó đi, cho tới chừng nào tôi biết mấy lá thơ nó đã đốt của thằng mô rồi mới bàn đến chuyện nớ…

- Tôi biểu bà im! Bà đừng chen vô chuyện con Tâm, nó là cháu tôi, để tôi xử lấy. Thơ ai bà hỏi làm chi? Bà quyền gì mà đòi coi thơ riêng của nó?

Nghe đến hai tiếng thơ riêng, bà Phủ nhớ lại ánh mắt và giọng nói của Tâm lúc nó thốt lên hai tiếng đó, bà lồng lộn:

- A! Bây giờ chính ông cũng binh hắn nữa, phải không?

Câu trả lời như ngọn roi sắc buốt, quất vào mặt bà không chút nương tay:

- Phải! Rồi sao? Tôi không binh vực hắn để bà muốn giết hắn cũng được, phải không?

- Ông nói chi rứa? Ông…

- Bà nghe chưa rõ ư? Đây, tôi nói lại cho bà nghe : tôi sẽ cho hắn vô Đà Nẵng ở với vợ chồng thằng Hùng, bà hiểu chưa? Đáng lẽ hắn đi ngày mốt như dự tính, nhưng bây giờ bà đánh hắn chí tử, hắn đau, phải để năm ba bữa…

- Tôi đã đổi ý rồi, chưa có người ở mới, tôi không cho hắn đi. Đợi tôi thuê được người đã… mà biết chừng tôi không thuê người nữa, cũng nên…

- Thuê được hay chưa hoặc không thuê đó là chuyện của bà. Trong lúc hắn còn ở đây, tôi cấm bà đụng đến hắn, bà nghe chưa? Tôi cấm bà! Kể từ giờ phút này , hắn hết còn làm đầy tớ không công cho bà nữa, bà phải nhớ kỹ như vậy. Tôi đã để bà lộng hành nhiều rồi, lâu rồi, chấm dứt đi là vừa.

- Á! À! Ông chủ ra lịnh! Được, tôi sẽ ra khỏi cái nhà ni, giao quyền hành lại cho ông!

- Thôi, đừng lập lại mấy câu đe dọa cũ rích, bà muốn đi đâu tùy ý…

- Ông đuổi tôi phải không?

- Tôi không đuổi bà – giọng ông cương quyết, lạnh băng – bà muốn đi hay ở tùy bà, miễn bà phải tuân lời tôi, để con nhỏ được yên thân cho đến ngày hắn ra đi.

Rồi ông đổi giọng, âu yếm bảo Tâm:

- Đợi chừng nào con mạnh, cậu sẽ cho con đi Đà Nẵng, đừng sợ ai hết, đừng sợ gì hết, có cậu đây!

Tâm ngồi bật lên một cách gọn gàng, bao nhiêu sức lực như vừa được phục hồi chóng vánh, như thể trận đòn dữ dội vừa rồi không phải trút lên mình nó, bởi nó vừa được tiếp sức bởi mấy tiếng của cậu thốt lên. Nó nói, tiếng còn yếu ớt nhưng rất rõ ràng:

- Dạ, con đi ngày mốt được, con hết đau rồi…

“Cháu ơi! Cháu sợ cái nhà này đến mức này sao? Tội nghiệp cháu biết ngần nào… cậu làm sao chuộc được lỗi này, hở cháu?” ông Phủ muốn kêu lên như vậy, song ông nghẹn ngào không thốt ra lời, ông chỉ đưa tay vuốt lên vai cháu và ra hiệu cho con gái đỡ nó đứng lên.

MINH QUÂN

1972       

CHƯƠNG 6_GIÃ TỪ BÓNG TỐI

6

Chị Minh sinh một đứa con trai xinh xẻo hết sức. Bà nội nó rất bằng lòng về đứa cháu. Cả nhà đều vui vẻ, kể cả Tâm, Tâm vẫn ngại đứa trẻ đen đủi như nó thì bà Phủ sẽ mắng chị Minh và nó không khỏi bị mắng lây!

Tâm yêu đứa bé biết bao nhiêu! Nó là con của người thương yêu Tâm rất mực, che chở Tâm hết lòng. Trong nhà này trừ mẹ nó, chỉ có nó là không gây phiền phức cho tâm, nó nhoẻn cười với Tâm, không hất hủi Tâm, khinh chê Tâm đen đủi như bao kẻ khác.

Nhưng Tâm bận việc không có nhiều thì giờ để bồng bế hay đùa giỡn với em bé được. Bà Phủ cũng đã tiên liệu thuê sẵn một người chuyên có mỗi việc bồng bế và giặt gịa cho mẹ con chị Minh. Dù chị Minh tử tế, mỗi khi đến gần em bé, Tâm vẫn quen tính đề phòng, nhìn trước, nhìn sau, chỉ nơm nớp sợ bà Phủ trông thấy ; nó cúi xuống nâng nhẹ bàn chân em bé lên, vuốt ve bằng thích rồi chúi mũi hít lấy hít để gan bàn chân em, miệng không ngớt khen:

- Chưn em bé thơm quá! Chưn em bé thơm quá, chị Minh ơi!

Minh nhìn Tâm bằng đôi mắt chứa chan trìu mến, thương yêu và trong óc vẫn vương vấn chuyện tìm cách cứu con bé khỏi tay bà mẹ chồng khắc nghiệt. “Để coi, anh Hùng bảo là phải đổi vô Đà Nẵng, để đến lúc đó, mình xin phép đem nó theo, thuê người khác thay nó làm việc nhà ở đây… ờ! Để coi! Không lẽ bà từ chối! Để coi! Nếu bà nói cần có nó lo việc nhà, thì mình viện cớ mình cần hơn vì ở chỗ xa lạ phải có người tin cậy, thuê kẻ lạ, trong lúc mình đi dạy, nó có thể lấy hết đồ đạc chuồn mất, hay là bế cả cháu bà đi không chừng… Hay!  – chị thầm khen mình – Kế này hay! Thế nào mạ cũng bằng lòng”.

Và chị vui vẻ hỏi Tâm:

- Này Tâm! Nếu anh chị phải đổi đi chỗ khác, chị xin mợ cho em đi theo, em ưng không?

- Trời ơi! Sao không ưng. Em chỉ sợ mợ không cho thôi.

- Mợ sẽ cho, đừng lo, Tâm à! Chị xin thì thế nào mợ cũng cho.

- Em đi với chị thì sướng rồi, mà… mà ai ở nhà cho heo gà ăn? Ai tưới cây? Ai đi chợ, nấu ăn, đấm bóp cho mợ? Chắc khó quá, chị ơi! Em sợ…

Tâm nói như rên. Minh cao giọng trấn an con bé, song thực tình, chị cũng thấy tiêu tan một phần tin tưởng. Thuê người? Ai mà có đủ sức làm vừa lòng bà Phủ? Ai mà ăn ít làm nhiều như Tâm được đây? Ủa, vậy chớ một ngày kia nó lớn lên không lẽ bắt nó ở hoài như vậy sao? Cũng có biện pháp chớ, những vị nguyên thủ quốc gia tài ba nhất kia mà khi chết, người ta còn tìm được người thay huống chi là một đứa làm việc trong nhà? Với những lý lẽ đó chị tạm yên lòng chờ đợi.

Bé Dũng được hơn ba tháng thì anh Hùng có lệnh đổi vô Đà Nẵng thực. Chị Minh lo sắp đặt đưa con đi theo. Chị giữ lời hứa nằn nì với mẹ chồng cho Tâm đi với vợ chồng chị, chị viện đủ lý do song vẫn không lay chuyển được bà.

Không từ chối hẳn, bà chỉ hứa một cách chiếu lệ:

- Mạ không tiếc chi với con, huống chi là một đứa giúp việc trong nhà, nhưng bây giờ chưa thuê được người chắc chắn, để thong thả mạ tìm có người rồi mạ sẽ gởi hắn vô sau. Với lại, nghe đâu con cũng chưa đi dạy liền mà? Có phải vậy không?

- Thưa mạ, anh Hùng bảo con xin nghỉ thêm vài tháng nữa để săn sóc cháu, nếu mạ vui lòng cho em Tâm theo con thì con có thể yên bụng để cháu cho nó trông coi, đi dạy liền vào tháng tới.

Bà Phủ làm như vừa bị kiến đốt ở gan chân, bà nhảy nhổm lên:

- Thôi! Thôi không được đâu. Tin thì tin mà phòng vẫn phải phòng. Không tin hẳn vô quân nớ mô. Con mắt trắng dã, gian ngoa số một đó, con ơi!

Đứng tựa vào cái cột ở hiên nhà, Tâm thấy như trời đất đảo lộn sau câu nói độc ác của bà Phủ, nhưng điều làm nó kinh sợ nhất là cái quyết định : nó không được đi theo chị Minh! Nó biết rõ bà Phủ : lâu nay bà đã làm lơ cho nó nhiều lắm, bà sẽ thẳng tay đấm tát, cao giọng chưởi mắng cho bõ những ngày qua! Nó chịu làm sao nổi đây, trời! Tâm muốn khóc mà mắt ráo hoảnh, muốn kêu lên mà cổ nghẹn, mắt hoa… Chị minh! Chị Minh! Chị sắp bỏ em, chị đi, vậy mà chị hứa với em… Chị nói láo! Thà chị đừng về đây! Thà chị cứ mặc kệ em với đòn bọng, khổ nhục! Chị Minh! Em thù chị! Em ghét chị! Chị Minh…

*

Đà Nẵng, ngày… tháng… năm…

Em Tâm thương mến,

Anh chị và cháu Dũng đã vào đến Đà Nẵng bình yên. Chị biết em mong tin chị nhưng chị còn phải lo dọn dẹp nhà cửa cho được mắt, rồi mới có thể ngồi lại viết thư em, chắc em hiểu mà không phiền trách chị.

Em Tâm ơi! Chị thương em, nhớ em, lúc nào cũng vương vấn chuyện em nên chị không vui. Chị đã hứa với em mà không thực hiện được lời hứa, cái đó ngoài ý muốn của chị, nhưng chị khuyên em cố gắng ít lâu, thế nào rồi em cũng được vô đây gần chị và bé Dũng. Trong lúc này, em nên làm vui lòng mợ, đừng cãi lại bà dù cho bà có mắng oan cũng phải im đi. Chị biết em khổ sở nhiều, nhưng trong bao lâu nay còn chịu được huống chi giờ chỉ phải chịu ít lâu? Em nghĩ có phải không?

Khi rảnh, đọc mấy cuốn sách chị cho em đó, cũng đỡ buồn lắm. Em sẽ thấy không phải chỉ mình em khổ sở thôi, và không phải vì em đen đủi nên em khổ, mấy người trong truyện đó không phải da đen mà cũng khổ, đâu khác chi em?

Mẹ chị vẫn nói rằng lúc nhỏ mà khổ thì về sau mình sẽ được sung sướng còn những người hồi nhỏ sung sướng thì lớn lên sẽ khổ, không biết có đúng như vậy không. Chị thì chị khuyên em nên cố gắng dịu hiền, chịu khó đừng làm phật lòng mợ, thế nào rồi cũng có ngày mợ nghĩ lại, thương em, mợ sẽ thuê người thay em, cho em vô đây với chị.

Chị sẽ có thì giờ dạy em thêm, em sẽ có nhiều sách đọc, mở mang kiến thức ; nếu em muốn, chị sẽ cho em đi học may hay học một nghề gì em thích để sau này em tự lập thân.

Còn trong thời gian em chưa có nghề nghiệp hẳn hoi, chị sẽ để riêng cho em mỗi tháng một số tiền để em muốn tiêu việc gì của em tùy ý, như vậy mới công bình, hợp ý chị và em có một số vốn riêng.

Em Tâm! Dù sao đi nữa, chị khuyên em giữ lòng tự trọng, ngay thẳng, thật thà. Đó là những đức quí mà người ta phải giữ làm cái vốn tinh thần, nó cũng quí như cái số vốn hay cái nghề mà chị hứa sẽ dành cho em vậy. Có thể nói là quí hơn, vì nếu rủi em mất số tiền vốn đó đi, tiêu mất đi, em có thể kiếm cái khác, còn những đức tính quí báu đó mà em không gìn giữ, em sẽ trở nên hư hỏng, xấu xa.

Em đừng bận tâm về cái mầu da và bề ngoài của em. Miễn giữ cho tâm hồn mình trong trắng là đủ quí rồi.

Chị cũng dặn em điều mà chị dặn từ khi chị chưa đi xa : đừng ăn bớt tiền chợ của mợ. Chị biết em cần tiền, vậy em cứ tiêu dùng số tiền chị cho em hôm chị đi đó, chừng nào hết, viết thư cho chị, chị sẽ gởi về cho em. Chị sẽ gởi ở nhà cô Ngọc, cô bạn dạy cùng trường với chị, ở gần nhà mình, người đưa thư này cho em đây! Em muốn viết cho chị cũng cứ đưa cô ấy gởi giùm em, không sao đâu, chị đã dặn cô ấy rồi. Chị trông thư em lắm. Hãy viết cho chị biết tin em. Chị hy vọng là mấy chị ở nhà đối với em tử tế như khi chị chưa đi. Còn mợ thì em cố gắng tỏ ra ngoan, sẽ không đến nỗi nào.

Dù sao, chị mong em sớm được vô đây với chị, trong lúc đợi chờ, hãy nghe lời chị, đừng làm mợ phật lòng.

Thăm em, chị Minh của em.

Ký tên,

*

Đà nẵng, ngày… tháng… năm…

Em Tâm thương mến,

Chị được thư em ba ngày nay. Cháu sốt – nó mọc răng – nên chị không trả lời ngay cho em được, tuy là chị rất muốn viết liền cho em, vì chị biết em mong thư chị.

Em Tâm! Chị gần khóc khi đọc thư em, khi được biết cách cư xử lạ lùng của mợ. Chị khổ sở, lúng túng không biết làm cách nào để giúp em. Chắc em hiểu, chị thương em lắm, không muốn em phải chịu đọa đày khổ sở như vậy nữa, nhưng không biết làm cách gì ngoài có mỗi một chuyện cố gắng đợi chờ. Phải chi không vướng cháu, chị đã về Huế thăm em, em hiểu cho chị, nhá? Hãy nghe lời chị : nếu mợ tỏ ra không thích thấy em đọc sách, thì hãy làm theo lời mợ, chuyện đó cũng dễ mà. Như vậy không có nghĩa là chị bảo em không đọc sách, mà chỉ có nghĩa là em đừng đọc khi mợ thức, khi có mặt mợ dưới nhà.

Chị bối rối không biết nói gì, viết gì để khuyên em, em hãy gắng nhịn nhục, coi đó là những thử thách cuối cùng trước khi em được rời mái nhà em ghét, xa những người ghét em. Những câu em hỏi chị không sao trả lời được vì chị cũng như em. Từ thuở nhỏ, chị được cái may mắn sống dưới bàn tay dịu hiền của mẹ chị và sự bao dung của cha chị. Cha mẹ chị không phải chỉ thương yêu con cái mà xử tốt với cả xung quanh, cho nên chị rất ngạc nhiên thấy em bị đối xử như thế ở nhà cậu mợ. Chị đã cố gắng để thay đổi tình trạng đáng buồn đó, song chị chỉ là con dâu, không đủ quyền hạn để làm tất cả những gì chị muốn làm.

Tâm ơi! Chị chỉ còn biết cầu xin cho em đủ can đảm để chịu đựng và rồi đây em được đền bù những thiệt thòi em đã hứng chịu từ trước tới nay. Chị xấu hổ và đau đớn, cho đến nỗi đêm chị thao thức không chợp mắt khi chị nhớ lại lời chị hứa với em rằng : “Chị còn sống chị thề không để em chịu thảm nhục đọa đày”.

Chị đã bàn với anh và anh đã làm theo lời chị : anh vừa viết thư xin mợ cho em vô đây với anh chị càng sớm càng hay. Chị đã tìm được người giữ cháu nhưng chị và anh đều giấu mợ chuyện này. Em vô đến nơi, chị sẽ cho em đi học nghề ngay như chị đã tính. Em thích học nghề gì? Học may? Hay học nghề dệt vải? Chị chắc em sẽ thích học nghề dệt vải hơn, nó dễ hơn nghề may mà lại gần nhà. Nhà chị ở gần xưởng dệt, suốt ngày nghe tiếng thoi đập canh cách thật vui tai. Chị cũng đã đến xem qua trong xưởng rồi.

Công việc coi cũng khá dễ dàng. Chị tin là em dư sức để học nghề này! Rồi đây em tha hồ may áo mới, nghe?

Thôi, chị ngừng ngang đây. Chị phải đi bỏ thư gấp, cả cái thư anh viết xin mợ chuyện em vô Đà Nẵng.

À, suýt quên, còn điều này nữa : em cứ gởi thư cho chị ở cô Ngọc như vừa rồi, đừng ngại gì hết. Em không thể đến bưu điện gởi thư chị đâu, vì chị biết em không có thì giờ. Em có cần tiêu gì không? Chị tiếc là không có nhiều tiền nên chỉ để lại cho em có vài trăm bạc. Lãnh lương, chị sẽ gởi thêm cho em.

Đừng cho mợ hay là chị có viết thư em, không phải chị sợ gì, nhưng cách tốt nhứt là để anh chị xin phép mợ, kẻo mợ lại mắng mỏ em, vô ích.

Chúc em vui vẻ và cố kiên nhẫn, đợi ít lâu. Chị của em,

Ký tên,

*

Đà Nẵng, ngày… tháng… năm…

Tâm em,

Chị mới được thư em. Tốt lắm, chị rất bằng lòng về những điều em viết trong thư, em nhịn như thế là phải. Em nói được thư anh, mợ đọc xong mợ chưởi em? Không sao, những lời chưởi bới có hại gì đâu. Nó hạ phẩm cách người chưởi chứ không phải người nghe, em ạ.

Điều chị mừng nhất là mợ đã bằng lòng để cho em vô Đà Nẵng. vậy là quí lắm rồi. Chị không ao ước gì hơn, chắc em cũng vậy? Trong lúc này, nên mềm mỏng, lễ phép để mợ vui lòng. Chị mừng quá, cho đến nỗi không ngủ được. Chị đợi em đây!

Em nói em thích nghề dệt vải hở? Vậy thì hay lắm. chị cũng vậy, em hỏi chừng nào em thành thợ dệt thì khó trả lời lắm, còn tùy. Có điều chị cam đoan với em là sau năm bảy ngày học việc em sẽ có tiền ngay, tuy là em chưa có thể ngồi trước khung cửi được, nhưng em đã có thể đánh chỉ, đánh suốt cho thợ dệt.

Chị đã trở lại xưởng dệt coi kỹ rồi. Học vài ngày là em biết liền, nhưng em phải phụ với một người lớn chớ không thể đứng làm riêng một mình, đến chừng nào em thạo việc, em mới được lãnh riêng chỉ mà làm.

Mỗi ngày em sẽ xuống kho, ở đó, họ cân chỉ cho em (chỉ từng khoanh tròn trắng hay màu, đủ thứ) họ sẽ cân cho em 5 ký hay nhiều hơn tùy em làm mau chậm. Cân xong, họ phát phiếu cho em. Đem xuống xưởng, em đập chỉ cho tơi, cho mềm ra rồi tròng vào cái xa quay, tháo mối, quay vào ống lớn (để bắt canh) hay quay vào suốt (cũng là ống chỉ nhưng nhỏ, dùng để tra vào thoi, dệt đường ngang). Nhớ, chỉ quay vào ống để bắt canh nếu đứt phải nối kỹ, chặt, kẻo khi thợ kéo bắt canh sút ra, họ la cho đó. Chỉ suốt nhỏ thì không cần nối kỹ, chỉ cần xe lại thôi.

Chắc cỡ vài tháng, em có thể bắt đầu học dệt được. Trong thời gian quay chỉ, buổi trưa, em làm quen với mấy chị thợ dệt nào dễ tính, họ sẽ cho em dệt thử cho quen dần.

Thôi, kể vậy là đủ hiểu qua, chừng nào em vô đây sẽ thấy. Chị ngóng từng ngày để gặp em. Chị tin là em đã hết khổ đến nơi. Em được sung sướng chị cũng sung sướng lắm.

Cháu Dũng bữa nay rất dễ thương. Anh cũng có lời hỏi thăm em. Gắng đừng làm mợ phật lòng cho đến khi đi, em nhé?

Nhớ em, chị:

Ký tên,

*

Tâm giở mấy lá thư của chị Minh ra, đọc đi, đọc lại không biết bao nhiêu lần mỗi ngày, bất cứ lúc nào : khi đi chợ, khi cho heo ăn, khi làm bếp, ngay cả khi quét sân hay quơ củi, nó cũng ngưng việc mấy phút… Sáng sớm vừa mở mắt ra và tối trước khi đặt lưng, việc đầu tiên của nó vẫn là đọc thư chị Minh. Nó được yên lòng, thấy công việc nớt nặng nhọc, những lời chưởi bới, nhiếc mắng cay độc như gió thoảng qua tai, như nước đổ trên tàu lá môn, không làm nó khổ sở, tức tối nhờ những giòng chữ mềm mại, xinh xắn của chị Minh. Thật y như chị Minh có mặt đâu đây, quanh quẩn trong nhà hay trên đường đến trường học, chốc nữa nó sẽ gặp mặt, sẽ được nghe chị an ủi, dỗ dành bằng những lời ngọt ngào tựa mật ong, dịu dàng như bóng đêm, êm ả như nệm cỏ xanh mà nó ngả lưng mỗi khi ra bờ ao chăn vịt ngày nào. Tâm đọc cho đến nỗi gần thuộc lòng từng đoạn, nó vừa đọc vừa mường tượng đến dáng bộ chị khoan dung, đến khuôn mặt chị sáng rỡ vì từ ái và xinh đẹp như một bông hoa dưới nắng sớm, còn lóng lánh sương đêm!

Ôi! Những lá thư của chị Minh! Trong những ngày gần đây, Tâm không chỉ sống nhờ vào cơm thừa canh cặn của đại gia này mà còn nhờ nhiều, rất nhiều vào những lá thư của chị Minh, những lá thư đó còn quí hơn thức ăn, dù nó không thể nhai, nuốt được. Nó vuốt ve, xếp lại, mở ra, đọc, ngắm, nhìn y như kẻ hà tiện ngắm vuốt những tờ bạc giấy mà cô ta quí hơn cả bản thân. Sao chị Minh giống bà ngoại của Tâm quá? Có lẽ khi còn trẻ, bà ngoại Tâm cũng giống như chị Minh hiện nay và khi già, chị Minh cũng giống như bà ngoại? Tâm chợt lạnh người vì sự so sánh này, đột nhiên nó nghĩ đến chuyện chị chết đi, bỏ nó lại khốn khổ, bơ vơ. Ồ! Không! Chị Minh không chết được! Chị còn trẻ quá và chị chưa đưa nó ra khỏi ngưỡng cửa nhà này, làm sao chị chết cho đành?

Chị Minh không có chiếc đũa thần kỳ diệu nhưng với Tâm chị còn hơn cả những bà tiên. Nhờ chị, Tâm sắp được chấm dứt kiếp sống đọa đày của một kẻ tôi đòi không công xá! Nhờ chị, Tâm mới cố gắng để chống lại những thói xấu tiêm nhiễm từ lâu, cũng như nhờ chị, Tâm mới cố gắng để khỏi thù hận kẻ đã làm khổ nó. Nhờ chị dạy, Tâm biết đọc, biết viết, Tâm có thể đọc được một tấm quảng cáo trên đường đi chợ, biết tên những cửa hiệu buôn, biết những gì người ta in bên dưới một cái hình đăng trong tờ báo. Nhờ chị, Tâm biết thêm nhiều thứ… Nhưng điều quí nhất là nhờ chị, Tâm hiểu rằng mình cũng là người như bao kẻ khác, và sự mồ côi, tình cảnh, mầu da của mình không phải là một điều đáng xấu hổ, đáng bị khinh chê.

Chính nhờ chị mà gần đây, một đôi khi Tâm nhặt tờ báo cũ, cuốn sách hay tờ chương trình ciné, Tâm không còn bị mọi người trong nhà bĩu môi nheo mắt, hay mỉa mai bằng giọng miệt thị, khinh chê. Nếu sự biết đọc, biết viết phân biệt được con người với con vật, thì quả hai mươi mấy chữ cái trong cuốn vần mỏng tanh chị Minh mua dạy cho Tâm đã thực sự nâng nó lên cao hơn con chó trong nhà một bực và dù mợ nó cố tâm dìm nó xuống ngang hàng với súc vật, bà đã bất lực rõ ràng rồi! Bà có thể đánh, mắng nó, nhưng bắt nó trở lại tình trạng ngu muội, dốt nát thì không!

À! Nó sẽ là một người đàng hoàng như tất cả mọi người. Nó sẽ làm một cô thợ dệt, có tiền công? Không! Tâm đâu cần những thứ đó, không cần cái nghề đó, được gần chị Minh, gần bé Dũng, được nhìn thấy khuôn mặt chứa chan trìu mến của chị và được tự do muốn nâng bàn chân bé nhỏ, đỏ hồng của bé Dũng lên, hôn vào đó lúc nào tùy ý, không phải dè dặt, đề phòng, không phải sợ mợ rầy la làm bẩn chân em, thế là Tâm đủ mãn nguyện rồi!

A! Tâm sẽ đi! Tâm sẽ rời khỏi mái nhà này, mái nhà Tâm sống trong mười mấy năm ròng với không biết bao nhiêu kỷ niệm xót đau, khổ nhục mỗi khi nhớ lại! Tâm sẽ đi? Tâm muốn nhảy cẫng lên, muốn hát, muốn ca, muốn reo hò cho hả… Rồi một ngày nào đó, Tâm sẽ trở về thăm mợ, Tâm sẽ mua tặng bà cái áo nhung mầu xanh dưa cải, thứ hàng và thứ mầu bà thích nhất mà Tâm cũng thích, mà thuở nhỏ mỗi lần thấy bà mặc, tâm thích quá, lại gần nhưng chưa kịp thò tay sờ vào đã bị bà cau mặt, đuổi đi! Tâm sẽ mua biếu bà những viên kẹo làm bằng mật ong, có bọc rượu chính giữa, những hộp bánh thơm dòn, những thứ mà bà hãnh diện đem đãi khách, đem cho con, những thứ bà mua đâu tận bên Tây, những thứ Tâm chỉ được đứng xa xa, trong một góc tối, lấm lét nhìn, nước dãi tuôn đầy, nuốt ừng ực vẫn tuôn ra mãi! Đó, Tâm sẽ trả thù bà cách đó! Tâm sẽ làm cho bà ân hận rằng mình trót xử tệ với Tâm… Tâm sẽ… Tâm sẽ…

Tâm xếp mấy lá thư chị Minh lại, đặt chung với những tờ giấy bạc mới tinh chị cho nó từ hôm chị ra đi. Nó mỉm cười thích thú nghĩ rằng chị Minh sẽ rất hài lòng vì số tiền chị cho cũng như những lá thư chị gửi đều được nó trân trọng giữ gìn, không hề suy suyễn chút gì. Chị hẳn còn vui lòng hơn khi biết rằng Tâm đã tuân lời chị : không ăn bớt một đồng tiền chợ của mợ đưa cho. Nó đã tỏ ra cố gắng để nên hay nên tốt, xứng đáng với lòng thương và sự tin cậy của chị Minh đến ngần nào!

Quá sung sướng, Tâm quên cả dè dặt, giữ ý : nó quên rằng bà Phủ vẫn hay vi hành xuống bếp vào buổi tối, đôi khi vào buổi  trưa để rình xem nó có ăn vụng hoặc làm gì trái ý bà chăng? (bà có một đôi dép bằng rơm để dùng vào việc này và tuy thân hình đồ sộ, khi cần bà vẫn có thể rất sẽ sàng).

______________________________________________________________________________

Xem tiếp CHƯƠNG 7