Đã sáu giờ sáng, Tấn hãy còn cuộn người trong chăn. Tuy đã thức, nhưng vì lười biếng nên Tấn giả bộ nhắm mắt: nằm không nhúc nhích như đang say ngủ.
Bỗng có tiếng gọi khe khẽ bên tai:
- Tấn... Tấn dậy con, sáng rồi.
Tấn bực mình, nó cục cựa kéo chăn trùm kín đầu rồi nằm yên. Dì Tấn kiên nhẫn lay người nó gọi:
- Dậy Tấn, dậy ăn cơm rồi đi học con.
Tấn cố nằm yên nhưng dì nó cứ gọi mãi. Bực tức Tấn tung chăn ra mặt nhăn nhó:
- Còn sớm mà dì kêu hoài, buồn ngủ muốn chết.
Dì Tán vừa xếp chăn vừa nói:
- Coi! Sáu giờ rồi còn sớm gì nữa. Con đi súc miệng đi.
Tấn bước xuống giường đưa tay dụi mắt hỏi:
- Dì pha nước cho tôi chưa?
- Rồi hết rồi, dì để ở nhà sau, con ra rửa mặt đi. Rồi vô ăn cơm.
Tấn chậm chạp bước. Ngang bàn thờ, nó dừng lại thắp một cây nhang cho mẹ. Mùi khói bay vào mũi làm Tấn tỉnh táo hẳn. Tấn nhìn ảnh mẹ. Tấm ảnh đã vàng khè loang lổ. Mẹ Tấn chết đã lâu ; chết hồi còn trẻ, lúc Tấn mới bốn tuổi. Ngày đó, đưa đám mẹ, Tấn cười toe toét. Nó bấu vai cha nó tíu tít:
- Mẹ chết vui quá hả cha... ăn ngon ghê.
Cha Tấn nhìn con, ông ôm con rồi bật khóc. Tấn cụt hứng ngẩn ngơ. Vài ngày sau khi chôn, căn nhà chợt vắng vẻ. Tấn bắt đầu thấy buồn và cảm thấy thiếu thốn. Một sự thiếu thốn không bù đắp được.
Tấn hay đứng tần ngần trước những đồ vật mà ngày xưa mẹ Tấn thường dùng.
Tấn hay hỏi cha về mẹ, nhưng lúc nào nó cũng nhận được những cái lắc đầu buồn bã. Đôi lần đứng trước ảnh mẹ, nước mắt Tấn tự nhiên ứa ra - Nó khóc...
Thời gian kéo dài được bốn năm... Rồi một người đàn bà thứ hai hiện đến trong gia đình nó. Người đàn bà này xưng là Dì và gọi nó bằng con. Bà ta cũng thương nó, cũng lo lắng cho nó như mẹ ruột. Nhưng Tấn không thích bà ta vì dì Năm hàng xóm thường trề môi nói với nó rằng:
- Dì ghẻ mày làm bộ, bữa nào cha mày đi là "con mẻ" đánh mày chết.
Thật ra dì Tấn chưa đánh nó lần nào! Nhưng nó vẫn ghét. Năm lên mười tuổi, đi học, một buổi tối Tấn lấy bài ra ê a.
Mấy đời bánh đúc có xương.
Mấy đời mẹ ghẻ mà thương con chồng.
Dì Tấn bối rối nói:
- Sao con nói kỳ vậy, dì thương con lắm chứ. Thôi đừng học bài đó nữa con.
Tấn vùng vằng:
- Dì hổng cho tui học bài, cha tui về tui mét cha.
Dì Tấn yên lặng cúi xuống vá áo. Tấn để ý mỗi lần nó đọc đến câu đó là đầu dì nó cúi thấp hơn. Tấn sợ dì giận rồi đánh nó nên nó đọc nhỏ lại và thiếp đi.
- Rửa mặt chưa con?
Tiếng dì làm Tấn giật mình quay lại. Dì nó đang đứng ở cửa buồng nhìn nó, ánh mắt dịu dàng trìu mến. Tấn đáp khẽ:
- Chưa! Tui đi rửa đây.
Dì nó đi theo sau lưng nhắc:
- Rửa mặt rồi vô ăn cơm nghe con.
*
Tấn giở lồng bàn, buổi ăn sáng của nó chỉ có một cái trứng chiên nhạt phèo. Tấn nói:
- Thôi, tôi hổng ăn cơm đâu, hổng có đồ ăn gì hết.
- Trứng chiên đó con.
- Tui thấy rồi, tui hổng ăn đâu dì ăn đi.
Dì Tấn cười, đáp nhẹ nhàng:
- Thôi, con không ăn thì thôi, con đi thay đồ đi rồi đi học.
Tấn hằn học thay đồ, rồi xách cặp bước ra khỏi nhà.
Trên con đường đá, nắng ban mai trải nhẹ bên lề cỏ lấp lánh mấy hạt sương. Gió hơi lạnh, bầu trời trong xanh. Tấn vẫn còn ấm ức trong lòng. Nó nghĩ chắc dì nó hãy còn nhiều đồ ăn ngon giấu nó. Chờ nó đi học rồi đem ra ăn một mình. Nó lại nghĩ, sao lúc nãy mình không mở tủ ra xem nhỉ...
Sắp đến trường. Tấn thấy những đứa bạn cùng lớp đang cười nói vui vẻ - Lũ bạn cũng thấy Tấn, chúng cùng chạy lại nói:
- Bữa nay thầy bệnh, nghỉ mầy ơi, tụi tao đi đá banh đây, đi hôn?
Tấn không đáp, hỏi:
- Nghỉ thiệt hôn hay tụi bây nói dóc?
Cả bọn quả quyết:
- Thiệt, chính ông hiệu trưởng nói với tụi tao là thầy bệnh nghỉ một bữa.
Tấn còn phân vân, chúng tiếp:
- Không tin mầy lên trường coi, tụi tao thề...
Tấn cười:
- Ừ, tao tin khỏi thề.
- Vậy thì đi.
- Đi đâu?
- Đá banh!
- Thôi tao về - Tấn đáp.
Một đứa nói:
- Ủa, sao lại về, hổng đá banh thiệt hả?
- Ừ.
Cả bọn rẽ qua ngã khác, Tấn chia tay các bạn trở về.
Đĩa trứng chiên ban nãy vẫn còn. Kế bên là một chén đậu xào thừa từ bữa ăn chiều hôm qua, không còn gì hết. Tấn ngạc nhiên đóng cửa lại. Có tiếng bước chân của dì. Tấn vội vàng nép vào cửa buồng.
Dì Tấn lại bàn ăn, lúi húi xúc cơm vào chén, rắc vào đấy một ít muối tiêu rồi ăn chậm rãi với đậu xào.
Nó thấy dì mắc nghẹn nhiều lần phải vói lấy ly nước uống. Tấn thương dì quá, nó thấy từ dì hình ảnh của mẹ ngày xưa. Tấn chờ dì quay lưng nó từ từ đi ra, thản nhiên như từ nhà trên đi xuống.
Nghe động dì Tấn quay lại, thấy Tấn, dì ngạc nhiên hỏi:
- Ủa, sao bữa nay không học con?
Tấn đáp khẽ:
- Dạ nghỉ dì, bữa nay thầy bệnh.
Dì Tấn nói:
- Bây giờ con ăn cơm với dì luôn nghe.
- Dạ! Dì cho... tui ăn với.
Dì Tấn bảo:
- Con coi chừng đuổi ruồi, để dì đi lấy thức ăn cho.
Tấn ngăn lại:
- Dạ thôi để... con đi lấy.
Dì Tấn ngạc nhiên, đây là lần đầu tiên Tấn xưng con với dì.
Dì Tấn hiền hòa nhìn nó:
- Ừ! Con đi lấy đi.
Tấn bước lại tủ, cầm đĩa trứng, nó tần ngần nhìn. Dì quả là người mẹ thứ hai đáng kính nhất của nó.
Nó buột miệng gọi khẽ:
- Mẹ!
Dì Tấn quay lại bỡ ngỡ, trong khi Tấn yên lặng cúi đầu.
THẠCH SA THANE
(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 136, ra ngày 1-9-1970)
