CHƯƠNG NĂM_DƯỚI MÁI GIA ĐÌNH

năm

Cuối niên khóa, chị Thuần đậu tú tài toàn phần, chấm dứt bậc trung học. Ba và mẹ rất hãnh diện và cho rằng “thế hệ con gái” của dòng họ Đào đã có nhiều triển vọng đi lên. Tuy nhiên, khi mà thân xác của chị em chúng tôi “lớn mau như thổi” và tâm trí chúng tôi đã thực sự lần lượt đi vào “tuổi mới lớn” thì tất nhiên rất nhiều vấn đề được đặt ra. Bây giờ ba và mẹ bắt đầu chạm trán với những “biến thể” trong “nội dung” cũng như ngoài “hình thức” của lũ con. Và nhiều lần ba và mẹ đã phải điên đầu than rằng : “Không hiểu ai dạy chúng mà đương yên đương lành dở chứng như ngựa bất kham? Cái thời văn minh này làm đảo lộn hết tôn ti trật tự!”

Đúng như vậy, vào thời buổi mà con gái thì cắt tóc cụt lủn, con trai để tóc dài lượt thượt thì quả thực các bậc phụ huynh thường xuyên phải vò đầu, bứt tai mà “chào thua” bọn trẻ!

Câu chuyện tôi thuật dưới đây (mà tôi tin chắc rằng cũng đã xẩy ra trong hầu hết các gia đình có một hai đứa con ở vào lứa tuổi không còn là con nít nhưng cũng chưa thành người lớn, loại dở dở ương ương) minh chứng cho định luật tự nhiên nói trên:

Ba tôi không ngừng thắc mắc:

- Thật không còn ra cái “thống chế” gì nữa! Con trai con gái thời nay đều điên hết cả rồi. Không hiểu tụi con trai chúng nó nghĩ thế nào mà tóc tai để dài như… người tiền sử, áo mặc chẳng chịu cài nút, quần thì đem vá hai ba miếng to tổ bố ở đầu gối, ở mông! Còn tụi con gái, thật dại dột khi đi diễu phố với hai cái cẳng phơi ra, với chiếc “díp” chỉ nhỉnh hơn chiếc khăn sỉ mũi!

Một hôm, có cả mẹ và mấy chị lớn cùng ngồi trong phòng khách, nghe ba than như vậy, chị Thuần lợi dụng cơ hội, “khai pháo” cho cuộc “bùng nổ” giữa quan niệm của hai thế hệ già – trẻ:

- Thời nay ai cũng ăn bận như vậy mà ba, chỉ trừ có… các con của ba mẹ thôi… Ba biết không, ở trường học con và Huyền là những “hiện tượng kỳ quái” trước bao cặp mắt của bạn bè. Chúng nó bảo tụi con là làm… mất giá của nữ sinh; nếu bọn con trai chỉ thấy mình chị em con có lẽ họ tưởng đang sống vào… thế kỷ thứ tư trước tây lịch ở mãi tận bên Congo!

Ba mỉa mai:

- Tại sao cứ phải lệ thuộc vào kẻ khác mới sống được? Tụi con trai là cái thá gì mà phải quan tâm đến chúng dữ vậy? Nhìn cặp mắt “bất hảo” của tụi nó là ba thừa biết chúng nghĩ gì và muốn gì rồi. Điều mà chúng con gọi là “hợp thời trang”, “đúng mốt”… chỉ là những danh từ mới để chỉ những vật đã có từ xưa rồi! Cứ nhìn những bức hình, bức tượng của lịch sử La Mã, Hy Lạp thì biết, đàn ông đều để tóc dài… thế mà ngày nay, thế kỷ 20 con trai… mới đuổi kịp! Thử so sánh giữa các vũ điệu tế thần của mọi Phi châu thời thượng cổ với cái mà hiện tại gọi là kích động nhạc hay các kiểu nhảy Twist, Soul gì đó, xem có cái gì khác không? Giới trẻ tự mệnh danh là tân tiến thật ra, tự đi giật lùi mà không biết. Tội nghiệp! Riêng các con, ba muốn rằng hàng ngày đi học, các con vẫn ăn mặc như những cô gái con nhà đàng hoàng, lễ giáo.

Chị Huyền mở tròn mắt:

- Sao ba?

- Áo dài trắng, tóc dài và không son phấn!

Biết không lay chuyển được ba, hai chị lớn quay sang năn nỉ mẹ với hy vọng sẽ được mẹ chiều, mẹ hiểu tâm lý con gái lớn hơn. Nhưng như một gáo nước lạnh tạt vào mặt, mẹ đồng ý với quan niệm của ba. Mẹ nói:

- Thông thường, khi người ta chọn vợ, ai cũng muốn chọn các cô gái nết na, nhu mì, ăn mặc kín đáo. Còn các cô lòe loẹt, chưng diện, tuy ra đường thu hút được nhiều cặp mắt nhìn thật nhưng chắc chắn rất ít được kính trọng.

Chị Thuần có vẻ hơi giận dỗi:

- Mẹ an tâm, không ai khinh được chúng con. Trong lớp, con là đứa được các bạn nể nhất. Ra khỏi trường, có thằng con trai nào dám hỗn với con đâu. Tuy nhiên như vậy, theo con nghĩ, chúng con bị tách biệt khỏi tập thể, trở thành xa lạ giữa đám đông. Đó không phải là điều đáng hãnh diện khi sống trong xã hội. Con xin phép được hỏi ba mẹ rằng ba mẹ có muốn chúng con trở nên bình dân không?

Ba phá lên cười:

- Bình dân! Bình dân! Một từ ngữ hay đấy chứ! Biết bao cô gái vì muốn được “bình dân” mà phải bán cả hồn lẫn xác! Nếu không nghe lời cha mẹ, các con sẽ hư thân mất nết, tương lai không ra gì cho mà xem.

Chị Huyền dịu giọng hơn:

- Con xin ba với mẹ thực tế một chút cho chúng con đỡ khổ. Ba mẹ đâu biết rằng khi đi học với những bộ đồ may theo lối cổ, chúng con bị mặc cảm như thế nào không? Thật khó có thể đi đứng hay trò chuyện với bạn bè. Điều chúng con muốn xin với ba mẹ là thỉnh thoảng cho chúng con… mặc đầm, may cho chúng con những chiếc áo dài kiểu Raglan hoặc xẻ vạt đằng trước hay ngắn… trên đầu gối và cho phép chúng con được… cắt ngắn bộ tóc dài thượt này đi.

Ba đập tay xuống bàn:

- Không! Không! Và không! Các con còn cứng đầu, niên học tới ba sẽ gửi hết vào nội trú. Nghe rõ chưa?

Im lặng. “Nội trú”, đó là một trong những biện pháp ba thường đem ra đe dọa mỗi khi con cái muốn “cách mạng” điều gì. Tuy nhiên, không ai tin rằng ba không dám thực hiện. Tính cương quyết của ba đã từng làm nhiều người nể sợ. Bằng chứng là ba đã đi gặp các bà “sơ” và xin tờ chương trình, tờ nội qui về và nhiều lần đã bàn thảo to nhỏ với mẹ.

Thực ra chúng tôi cũng ngán vào nội trú lắm. Tưởng tượng với những luật lệ khắt khe, những kỷ luật “kiểu nhà binh”, hàng ngày phải giam mình trong bốn bức tường cao vời vợi như trong tu viện, chúng tôi không đứa nào còn ham yêu sách gì cha mẹ. Tuy nhiên lần này, chị Thuần, có lẽ vì tự ái, có lẽ vì tưởng tượng mình là chị cả, có trách nhiệm đến tương lai của lũ em, nên quyết chí đi tới mục tiêu đòi hỏi.

Sau khi ba và mẹ vào nhà trong, chị Thuần nói với chị Huyền:

- Được rồi, tao sẽ vào nội trú cho mày xem, biết đâu trong đó được tự do hơn. Nhưng trước khi đi, tao phải làm một cái gì đã.

Chị Huyền bao giờ cũng hiền lành hơn, vội can ngăn:

- Thôi chị Thuần ạ, em nghĩ cha mẹ chẳng bao giờ hiểu được con cái, nhưng dù sao chị em mình cũng không nên làm điều gì để ba mẹ buồn; biết đâu có ngày ba mẹ sẽ thông cảm với chúng mình.

- Họa có đến tận thế! Mày để mặc tao.

Nói xong chị Thuần biến mất trong phòng, không ai có thể đoán trước được chị sẽ làm gì. Một lúc sau, chị trở ra. Chúng tôi không dám tin đó là sự thật; chị Huyền ôm mặt kinh ngạc:

- Trời ơi!

Với nét mặt tỉnh bơ, tay cầm cái kéo, tay cầm một mớ tóc, chị Thuần quay tròn người để… khoe bộ tóc ngắn mà chị vừa cắt đi:

- Thấy tao sao, Huyền? Được chứ?

- Chị làm gì kỳ quá vậy?

- Sao mà kỳ?

- Ba mà biết thì chị chết!

- Trước sau gì cũng chết chẳng thà tự mình chọn cái chết có sướng hơn không?

- Thì chị cũng phải từ từ chứ. Chẳng có cha mẹ nào mà không thương con, muốn con bằng người, do đó nếu chúng mình cứ kiên nhẫn xin thế nào ba và mẹ cũng xiêu lòng. Chị làm như vậy hư hết cả “chương trình”.

- Bây giờ mày lại dạy khôn tao hả Huyền?

- Không phải, nhưng em nghĩ mình không nên để ba mẹ buồn. Chị coi, cái đầu của chị không khác gì một bồn cỏ bị cắt nham nhở, như vậy được ích gì đâu.

Giọng chị Thuần buồn buồn:

- Tao tưởng mày là… đồng minh trung thành với tao, không ngờ mày lại… lại…

- Thì em vẫn giữ “lập trường. Em khoái tóc ngắn còn hơn chị cả ngàn lần, nhưng phải hành động cho hợp cảnh hợp tình… thì chiến thắng mới vẻ vang chứ.

Cơn bốc đồng cơ hồ đã xẹp xuống – như quả bóng bị xì hơi – chị Thuần lấy tay vuốt vuốt những sợi tóc ngắn đứng dựng như vỏ quả chôm chôm, nói bằng một giọng hối hận:

- Thế… làm sao bây giờ?

- Em đâu biết!

- Giúp ý kiến tao đi Huyền.

- Em nghĩ chị nên xin tiền mẹ ra tiệm sửa lại mái tóc cho tử tế.

- Mẹ chửi chết!

- Ai bảo chị dại làm chi!

- Mày còn bày đặt “lên lớp” tao nữa!

- Hay tốt hơn là chị vào xin lỗi ba mẹ, sau đó…

- Như vậy càng chết sớm!

- Bộ chị giấu cái đầu chị được mãi sao? Trước sau gì cũng bị, chẳng thà chị xin lỗi trước biết đâu ba đỡ giận, chỉ… đi “một đường” sơ sơ thôi!

Tiếng nói chuyện chợt ngừng lại. Mẹ đã xuất hiện nơi cửa. Chị Thuần tái xanh mặt; vẻ bướng bỉnh và hăng hái lúc đầu đã tan biến, bây giờ là sợ sệt và lo lắng.

Vừa nhìn thấy mái tóc ngắn quái gở của chị Thuần, mẹ đứng khựng lại, đưa tay bụm miệng như để khỏi thốt lên tiếng kinh ngạc : Trời ơi! Trong khi đó chị Thuần cũng đứng trồng chân giữa nhà, không biết phản ứng ra sao.

Một lúc sau mẹ lặng lẽ ngồi xuống chiếc ghế bành, giấu mặt trong hai bàn tay. Nhìn đôi vai khẽ rung của mẹ, chúng tôi biết mẹ đang khóc. Hối hận vì tội lỗi của mình, chị Thuần chạy lại, quỳ dưới chân mẹ, khóc theo và xin lỗi. Có lẽ cũng xúc động và nhất là vì tâm hồn đa cảm, chị Huyền ngồi trong góc phòng, cũng chảy nước mắt. Thế là trong căn phòng vang lên những tiếng thút thít, nức nở. Mấy chị em tôi, nhất là các em gái, ở ngoài sân chợt chạy vào, thấy mẹ và hai chị lớn đang khóc, chẳng hiểu ất giáp gì, cũng òa theo, Trong lúc ba đang ngồi kết toán mấy cuốn chi phiếu ở trong phòng làm việc bỗng giật nẩy mình vì những tiếng bù lu bù loa vọng đến; tưởng có biến loạn hay có chuyện bi thảm gì xảy ra, ba quăng bút lao tấm thân 91 ký lô tới. Cảnh tượng lạ lùng diễn ra trước mắt khiến ba kinh ngạc như vừa bị đẩy từ trên cung trăng xuống trần gian. Tuy nhiên chỉ ít phút sau ba choàng tỉnh, ý thức lại được vai trò gia trưởng của mình, ba hét:

- Xì tốp!

Như một phép lạ, bao nhiêu cái miệng đang mở ra nghẹn ngào đồng một loạt đóng lại và bao nhiêu con mắt đang đẫm lệ bỗng mở thao láo. Không còn một tiếng khóc! Không một tiếng nức nở! Căn phòng trở lại thinh lặng gần như tuyệt đối đến nỗi người này có thể nghe rõ tiếng tim đập và tiếng thở khò khè của người đứng cách xa mình cả năm sáu thước!

Thấy mệnh lệnh của mình được thi hành một cách triệt để, ba tỏ ra bằng lòng lắm, nhưng bên ngoài vẫn cố giữ vẻ trịnh trọng cho hợp với bầu không khí nghẹt thở như trong một đoạn phim trinh thám đến chỗ gay cấn toát mồ hôi lạnh. Ba dõng dạc cất tiếng nói sang sảng:

- Cớ làm sao mà mọi người lại rủ nhau khóc như nhà có đám táng không bằng?

Im lặng. Không một ai dám lên tiếng hó hé. Ba đập tay xuống bàn đến rầm làm những người hiện diện muốn rụng tim, đoạn hét lên như một vị quan tòa hỏi tội phạm nhân:

- Làm sao? Chắc hết trò chơi rồi mới sáng chế ra cách giải trí bằng nước mắt cho… vui cửa vui nhà?

Vẫn im lặng. Ba xoay người một vòng rồi chỉ vào em Mộng:

- Tại sao con khóc?

Mộng mếu máo:

- Thưa ba… con… không biết!

- Trời ơi! Không biết tại sao mình khóc nữa! Thế còn Thảo, Huỳnh Sún, Quyên, Hải… cho ba biết lý do đi?

Các bộ mặt còn ướt nước mắt len lén nhìn nhau, rồi nhìn ba, rồi “đồng ca”:

- Con… không… biết!

Ba ôm đầu giẫy nẩy:

- Các con tôi làm sao thế này? Tất cả chúng nó đều mất trí hết rồi! Biết thế trước đây tôi đi… tu có phải hay hơn không?

Thấy tình thế căng thẳng, mẹ từ từ đứng lên, tiến đến cạnh ba, nói rất nhỏ nhẹ:

- Mình ạ, sở dĩ các con khóc, là vì chúng thương mẹ chúng, và chúng thương lẫn nhau…

Ba nhìn chằm chằm vào mắt mẹ:

- Mình… khóc… nữa à? Ai… trêu mình?

Mẹ gật đầu:

- Tại… tôi thương các con còn nhỏ dại… chưa ý thức được các việc phải quấy…

Nói được có bằng ấy câu, quá xúc động, mẹ lại òa khóc. Thấy mẹ khóc, tức thì các đứa con cũng “phụ họa” theo trước sự kinh ngạc của ba. Vội vàng, ba giơ tay như vị nhạc trưởng ra dấu cho dàn nhạc nhẹ dần để đi tới chỗ kết thúc:

- Xì tốp! Đủ rồi!

Tiếng khóc ngừng bặt. Ba đặt tay lên vai mẹ:

- Đầu đuôi câu chuyện ra sao, mình kể rõ cho tôi nghe coi. Phải chính mình cầm đầu cuộc “nổi loạn” này không?

Giọng mẹ còn đầy nước mắt:

- Nhưng mình phải hứa sau khi nghe sẽ bỏ qua thì tôi mới nói.

Ba nhăn mặt:

- Ít ra thì cũng phải cho tôi biết trước chứ!

Trước thái độ xem ra có vẻ cương quyết của ba, mẹ liền giở “ngón nghề” mà mẹ đã từng áp dụng từ dạo ba và mẹ mới “phải lòng” nhau. Đó là phụng phịu:

- Hổng chịu! Mình phải hứa trước cơ!

Với các con và lũ trẻ nít hàng xóm, ba hùng dũng và cương quyết như một võ tướng nhưng với mẹ, ba lại nhũn như con chi chi, tỏ ra quân tử lắm:

- Thôi được, mình nói đi, tôi… hứa danh dự!

Mẹ vẫy chị Thuần:

- Ra… xin lỗi ba, đi con!

Chị Thuần đứng lên, ngập ngừng rồi sợ sệt lê bước. Bây giờ mới thấy đầu chị Thuần, ba đứng sững, há hốc miệng, thỉnh thoảng đưa tay dụi mắt vì có lẽ ba nghĩ thị giác mình đã kém vì tuổi già hoặc tưởng đang sống trong giấc mơ. Tiếng của mẹ lôi ba về thực tại:

- Mình tha lỗi cho Thuần; nó tuy lớn đầu nhưng còn dại lắm.

Sực nghĩ lại mình còn đang há miệng vì sửng sốt, ba vội đóng hai hàm răng lại, nghiêm giọng:

- Không thể tha được! Tội tầy trời! Thứ con… mất dạy!

Mẹ năn nỉ:

- Kìa mình, tại sao nói giọng đó với con cái? Mình đã hứa là… là… bỏ qua rồi mà!

- Nếu nó đã muốn tóc ngắn, tôi sẽ cho nó… trọc luôn!

- Xin mình, con nó lỡ dại!

Như đã nói ở trên, trước sự dịu dàng của mẹ, đang từ con sư tử ba biến thành chú chiên hiền lành. Nhất là kèm theo câu nói, mẹ cho… rơi vài giọt nước mắt thì kể như mọi chuyện đã xong xuôi! Bằng chứng bây giờ mặt ba không còn những nét giận dữ, giọng ba không còn gay gắt, trái lại, ba buông người xuống ghế, ủ rũ như một chiếc lá vừa lìa cành. Mẹ liền ra hiệu cho lũ con rút lui có trật tự rồi ngồi xuống cạnh ba, vuốt ve những sợi tóc đã ngả mầu muối tiêu trên chiếc đầu tròn của ba. Chả hiểu mẹ thủ thỉ với ba thế nào mà ngay chiều hôm đó, không riêng gì chị Thuần mà cả sáu chị em gái của tôi đều được mẹ dẫn đi tiệm cắt tóc!

Không đầy ba tiếng đồng hồ sau, trong nhà tôi nếu ai đứng đàng sau 12 đứa con nhà họ Đào, có lẽ không còn phân biệt đâu là con trai, đâu là con gái, bởi vì… 12 cái đầu đều được cắt ngắn giống nhau!

Tuy nhiên, cuộc sống không phải chỉ có mỗi chuyện cắt tóc ngắn mà còn vô số vấn đề khác nữa. Dĩ nhiên giữa con người dù là ruột thịt, không luôn luôn cái gì cũng đồng quan niệm, đồng ý nghĩ, trái lại thường “đụng nhau” bởi những mâu thuẫn, những ngộ nhận, những bất đồng. Ngay trong gia đình tôi, một gia đình nổi tiếng hạnh phúc, an vui, dẫy đầy tình thương thế mà đôi khi cũng có sóng gió. Đó là điều không lạ khi mà cha mẹ tôi phải khó khăn hơn nhiều trong việc dạy dỗ những đứa con đã bắt đầu làm người lớn.

Vậy thì chuyện ăn mặc, thời trang, giao du bạn bè… đều là những đề tài tranh luận giữa cha mẹ và con cái.

Tôi biết chị Huyền rất thích mặc đầm, vận mi-ni jupe bởi vì chị có một nước da thật trắng hồng, mịn màng, cặp giò thật “lý tưởng”, một thân hình cân đối. Đó là do sự khổ công tập luyện, giữ gìn, chăm sóc của chị. Tuy nhiên, mỗi lần chị ngỏ ý được “chưng diện theo thời trang” đều bị ba thẳng tay bác bỏ. Có lẽ học được “kinh nghiệm” của chị Thuần về việc cắt tóc ngắn, chị Huyền ngấm ngầm thực hiện “kế hoạch” của mình, chị nghĩ cứ đặt ba mẹ ở chuyện đã rồi là thành công và nếu cần cứ nhõng nhẽo với mẹ là chắc ăn; mẹ bao giờ cũng nhiều tình cảm lại hay chiều con gái lớn!

Chị dành dụm tiền quà sáng, thỉnh thoảng đi chợ mua được món hàng rẻ chị “có quyền” cất riêng số “tiền lẻ” đó… rồi tích tiểu thành đại, chị Huyền đã có đủ “ngân quỹ” để may một bộ đồ đầm đắt tiền và đúng “mốt”.

Với thái độ vừa hí hửng vừa lo lắng, chị Huyền len lén ôm túi “chiến lợi phẩm” về… khoe mẹ với hy vọng tìm được “đồng minh” hầu làm lung lạc ý chí sắt đá của ba. Mẹ không tỏ vẻ chống đối hay tán thành, chỉ dịu dàng bảo chị Huyền về phòng mặc những y phục đó cho mẹ xem. Chị Huyền cười toe toét, vừa đi vừa nhún nhẩy như một nữ ca sĩ… múa rối trên màn ảnh truyền hình. Chẳng những thế chị Huyền còn gọi chị Thuần, chị Mộng, em Quyên, em Thảo đến… chiêm ngưỡng dung nhan của chị trong bộ đồ mi-ni jupe. Chị đi qua đi lại, ưỡn ẹo trước gương. Vẻ thùy mị, hiền lành thường ngày của chị đã biến mất và bây giờ là sự nhí nhảnh, mãn nguyện và… trẻ con.

Mẹ không nói gì, bình thản nhìn. Chị Huyền hỏi mẹ thấy con mặc như vậy có được không, mẹ mới dịu dàng bảo:

- Con của mẹ… xinh lắm, nhưng…

- Nhưng sao hả mẹ?

- Theo mẹ, con cũng nên cho… ba con biết!

Câu nói của mẹ đưa chị về một thực tại… phũ phàng. Chị Phụng phịu:

- Thôi, con hổng chịu đâu!

- Mẹ nghĩ ba là gia trưởng thì việc gì xẩy ra trong gia đình cũng cần phải cho ba hay chứ.

- Nhưng đây là… tiền riêng của con mà.

- Có bao giờ ba đi làm về ba nói số tiền lương ba kiếm được là của riêng ba hay ba dùng để nuôi vợ con, trang trải cho cả gia đình?

- Nhưng… thế nào ba cũng không chịu cho con mặc như thế này đâu!

- Con chưa cho ba hay thì làm sao biết ba bằng lòng hay không?

- Con rõ tính ba rồi.

- Điều đó chưa hẳn đúng… hay con cứ thử xem.

- Trường hợp ba không chịu cho con mặc ở nhà, con sẽ đem gửi các bộ đồ này ở nhà mấy nhỏ bạn để mỗi lần đi đâu con ghé lại đó con mặc.

- Con nhớ… đề nghị với ba con như thế xem sao.

- Mẹ cũng nhớ nói vào dùm con nhé.

Mẹ làm thinh. Chị định về phòng thay bộ đồ cũ thì mẹ chặn lại:

- Cứ mặc chiếc mi-ni jupe con mới may đó.

- Kỳ quá, mẹ.

- Sao lại kỳ? Chính con nói con thích mặc “mốt” này mà.

- Nhưng… đến với ba…

- Mẹ nghĩ con cứ mặc như vậy để ba thấy rõ… “vấn đề”!

Một lúc sau ba được mời đến. Chị Huyền như một phạm nhân ra trước “ba tòa quan lớn”. Câu nói đầu tiên của ba là:

- Huyền, con ăn mặc gì mà quái gở như thế?

- Ba, đây là… kiểu áo thịnh hành hiện nay!

- Bộ tiệm may hết vải rồi hay con muốn… “kiệm ước” vải hay sao mà cắt ngắn thế kia?

Chị Huyền đỏ mặt ấp úng:

- Thưa ba, thời trang bây giờ thay đổi nhiều.

Ba hét lớn:

- Cởi ra ngay! Ngứa mắt ba lắm! Khôn hồn thì đem trả cho tiệm may!

- Nhưng…

- Không nhưng nhiếc gì hết. Tại sao con dại dột vậy Huyền? Hằng ngày đọc báo con không thấy biết bao vụ tồi bại xảy ra là do các cô gái ăn mặc hở hang hay sao?

- Tất cả các bạn trong lớp con mặc như thế này mà đâu có gì xảy ra.

- Ba không tin là tất cả nữ sinh trong lớp con lại có thể đeo thứ… “đồ quỉ” này! Chắc chắn còn có những bậc phụ huynh khôn ngoan như ba với mẹ con đây.

Thấy ba có vẻ cương quyết, chị Thuần “nhẩy vào vòng chiến” hỗ trợ cho chị Huyền:

- Thưa ba, phải nói trong trường có lẽ chỉ có con và Huyền là ăn mặc quê nhất, ngày nào cũng “áo dài khăn đóng” như những nhà tu!

Mẹ chen vào:

- Mẹ tưởng gì, theo mẹ, các con nên hãnh diện thì hơn. Chiếc áo dài bao giờ cũng kín đáo, tăng thêm vẻ đứng đắn nhưng vẫn tạo sự duyên dáng cho người con gái.

Được “tiếp viện”, ba “tấn công” mạnh:

- Ngoài chuyện có thể bị “xâm phạm” và để hở đùi, hở cẳng, các con rất dễ bị… sưng phổi vì cổ áo cắt quá thấp!

Chị Thuần nói như van lơn:

- Con xin ba mẹ thức thời một chút. Tại ba mẹ quá quan trọng hóa vấn đề. Con nghĩ một bộ đồ may… ngắn một chút đâu đến nỗi nào, hoặc bộ mặt đánh thêm chút phấn cũng không thể làm giảm giá trị của mình đi được.

Câu nói của chị Thuần vô tình mở thêm “mặt trận” thứ hai, đó là chuyện “đánh phấn tô son”!

Ba đập bàn:

- Không ăn mặc hở hang! Không trét phấn, nghe rõ chưa?

- Nhưng thời nay ai cũng vậy mà ba!

- Này, đừng lạm dụng danh từ! Tại sao không biết quí trọng vẻ đẹp tự nhiên mà đem vẽ hề lên mặt mình như vậy?

- Như vậy đâu phải… vẽ hề mà là trang điểm chứ ba!

- Trang điểm! Trang điểm! Thật chỉ phí thì giờ để ngồi thoa thoa, phết phết!

- Con nghĩ nhiều khi phép lịch sự bắt buộc mình phải đánh phấn hay xức một chút nước hoa.

- Quí hóa gì cái mùi thơm đó! Chỉ tổ đầu độc không khí trong lành của người ta đang thở. Thôi, ba không có thì giờ cãi lý với các con nữa. Huyền lên phòng bỏ bộ đồ “ma quỉ” đó ra, còn Thuần, ba cấm chỉ con không được đánh phấn khi nào con còn cắp sách đến trường. Đó là lệnh của ba, nghe rõ chưa?

Nước mắt lưng tròng, chị Huyền tiu nghỉu rút lui về phòng. Chị Thuần cũng chẳng dám hó hé gì thêm.

Lần này chẳng thấy mẹ thủ thỉ gì với ba. Có lẽ vì thế mà hai chị lớn của tôi đã… thất trận!

Mỗi lần các bà chị tôi yêu sách này nọ về vấn đề ăn diện, ba lại than : may mà gia đình mới có hai đứa con gái lớn, chứ nếu cả sáu đứa con gái đều lớn một lượt, lại thêm sáu thằng con trai nữa thì không hiểu trời đất có còn ra cái “thống chế” gì nữa không.

Ngoài chuyện thời trang, việc giao du với bạn bè cũng gây sôi nổi trong gia đình tôi. Bạn gái tới nhà chơi thì không nói làm gì – ba mẹ rất niềm nở đón tiếp và rộng lượng – tuy nhiên điều đáng nói ở đây chính là các… ông bạn của chị Thuần và Huyền. Dĩ nhiên lớn lên, ai lại không phải giao thiệp, quen biết và trong số bạn bè tất phải có người cùng giới lẫn khác phái. Trong thực tế ba với mẹ không hề ngăn cấm việc kết thân với người này, kẻ nọ nhưng thường xuyên khuyên bảo các chị lớn phải hết sức thận trọng, khôn ngoan và tránh đến mức tối đa chuyện hẹn hò ngoài đường phố hay những tiếp xúc lăng nhăng. Ba nói:

- Chúng ta có một mái nhà; nhà chúng ta lại có phòng khách lịch sự, ba nghĩ nếu bạn bè tới thăm nhau cứ đến ngồi thoải mái và tự nhiên trên bộ ghế sa-lông này mà trò chuyện chứ đừng đi diễu ngoài phố mà làm… cản trở lưu thông!

Một hôm chị Huyền đi học về thông báo cho cả nhà biết là thứ sáu tuần sau chị được một người bạn trai mời đi dự dạ hội mừng ngày sinh nhật của anh ta đồng thời ngỏ ý xin ba mẹ cho phép:

- Người bạn này là anh một nhỏ bạn cùng lớp với con, chưa lần nào tới nhà mình. Từ trước đến giờ con chưa từng đi chơi tối, hôm nay con xin ba mẹ chấp thuận cho con được… được…. lần đầu tiên trong cuộc đời.

Ba mỉm cười:

- Sống trong tập thể xã hội dĩ nhiên chúng ta không tránh khỏi những tiệc tùng, ăn uống… nhưng ba muốn biết anh chàng đó thế nào?

Chị Huyền nhanh nhẹn:

- Rô Can là người rất đứng đắn, ba ạ.

Ba nhíu mày:

- Con vừa nói “Dzô, Dzô”… gì đó?

Cả nhà cười. chị Huyền đỏ mặt:

- Rô Can! Biệt hiệu của anh ta. Thời nay hầu hết ai cũng có một tên riêng mà ba.

- À… rồi sao?

- Anh ta có tư tưởng… cấp tiến và thức thời lắm!

- … Thức thời! Không hiểu sao danh từ này làm ba sợ quá!

- An tâm đi ba. Rô Can là sinh viên, con một gia đình giầu sang có xe hơi riêng…

- Đó là những yếu tố quan trọng! Tuy nhiên, con có thể…

- Có thể gì ba?

- Đi dự dạ hội!

- Thật không ba?

- Thật! Nhưng nếu con có thể nghĩ rằng ba với mẹ không lo lắng gì khi để con ra khỏi nhà một mình, vào một đêm, với tên… thức thời đó thì con cứ đi.

- Ồ, ba! Ba lại làm hỏng chuyện của con! Người ta sẽ nghĩ gì về con?

Mẹ chen vào:

- Người ta sẽ nghĩ con là một người con gái biết suy nghĩ, được dạy dỗ bởi những cha mẹ biết thận trọng. Nếu con không tin, để mẹ gọi điện thoại nói chuyện với bà mẹ của Rô Can; mẹ dám chắc rằng bà ta sẽ đồng ý về chuyện cha mẹ có bổn phận gìn giữ con cái, nhất là con gái lớn.

- Ba mẹ không tin con cái của ba mẹ sao?

Ba trả lời:

- Có chứ! Ba biết con đã được giáo dục đàng hoàng. Ba hoàn toàn tin tưởng vào tất cả các con gái của ba. Nhưng chính tên “thức thời” đó làm ba lo âu.

Mẹ tiếp:

- Nếu con ngại từ chối thì hôm nào mời người ta tới nhà chơi, chính mẹ sẽ giải thích cho.

Chị Huyền làm thinh. Lũ em nhìn chị ái ngại, cảm thương vì lần nào chị ra quân cũng bại trận chứ không được may mắn như chị Thuần.

Bỗng ba cười nói:

- Ba có ý kiến thế này, nhờ câu nói vừa rồi của mẹ con : gia đình mình từ trước đến giờ vẫn tôn trọng tinh thần dân chủ; những gì quan trọng đều được đem ra bàn luận rồi lấy quyết định chung. Vậy Huyền có thể mời anh chàng Rô Can tới đây rồi cả nhà sẽ… bí mật và tế nhị quan sát, nếu quả thực hắn đứng đắn như Huyền đã nói thì ba mẹ sẽ bằng lòng để Huyền đi chơi với hắn. Mọi người đồng ý không?

Lũ con trai nhóc con vỗ tay tán thành. Chị Huyền vẫn quan niệm hai người thì còn là đồng chí, ba người trở lên thì đã trở thành một đám đông, thế mà không ngờ chị lại vui vẻ chấp thuận đề nghị của ba:

- Vâng, chiều mốt con mời anh lại chơi.

Thế là sau đó chị Huyền vận động ngầm lũ em ủng hộ mình. Chị hứa hẹn đủ điều, nào sẽ đãi mỗi người một chầu bò bía, chầu cà rem và đi xi-nê. Để bảo đảm cho lời hứa của mình, chị còn phát trước cho mỗi nhóc tì hai chục bạc. Đặc biệt chị Huyền được sự hỗ trợ đắc lực của chị Thuần. Lấy tính cách là đầu đàn, chị Thuần “truyền lệnh” cho đàn em phải… bỏ phiếu thuận cho Huyền. Một phần được “hối lộ ăn uống”, một phần sợ oai chị cả, đứa em nào cũng cam kết trung thành với… lý tưởng.

Ba và mẹ không hay biết gì về âm mưu trên.

Ngày chờ đợi đã đến. Mọi người đã được chỉ định “cố thủ” ở vị trí của mình : ba và mẹ đứng sau ri-đô; chị Thuần chỉ huy nhóm kẹp tóc nấp ở các cửa sổ; dân húi cua, đứa nằm dưới đi-văng, đứa trong gầm giường, thằng chui vào tủ áo…

Đúng giờ định, chàng “thức thời” lái chiếc xe hơi hiệu thể thao đến. Anh ta bóp còi inh ỏi, suốt từ đầu ngõ vào tới tận trước cổng nhà. Sự ồn ào đó đã lôi kéo biết bao con mắt hiếu kỳ của bà con lối xóm, làm lũ chó được dịp đua nhau sủa vang trời, khiến một số trẻ sơ sinh khóc ré lên…

Chưa hết, sau khi lái một đường lả lướt, chàng “thức thời” cho xe đậu giữa sân rồi lại nhận còi liên hồi cho đến khi chị Huyền xuất hiện trên thềm nhà:

- Ô, Rô Can! Mời anh vào nhà!

- Ô, cô bé búp bê! Mạnh chứ?

Chị Huyền ra dẫn chàng ta vào phòng khách. Đằng sau ri-đô, ba thì thầm vào tai mẹ:

- Mình ơi, người hay là quỉ thế kia? Ôi Rô Can thức thời! Ôi, Rô Can đứng đắn! Ôi, Rô Can sinh viên!

Chàng Rô Can tóc dài như con gái, để râu xồm xoàm, mặc chiếc áo rộng thùng thình với những ô vuông mầu cam và đen sậm, chiếc quần ống loa mầu xanh da trời đã bạc phếch, vá ở mông và đầu gối, đeo chiếc cà vạt to bản như chiếc yếm dãi của con nít, đi đôi giày ngắn mõm và to tổ bố như giày săng đá của lính lê dương.

Tiếng Rô Can nói với chị Huyền:

- Thế nào, ông già cho phép Huyền đi dự dạ hội tối thứ sáu với anh chứ?

Chị Huyền nhỏ nhẹ:

- Ba Huyền chưa cho phép!

- Ủa, sao lạ vậy kìa! Đã có Rô Can này bảo lãnh mà còn ngại ngùng hả?

- Từ bé đến giờ Huyền chưa bao giờ đi chơi tối nên ba mẹ lo.

- Ồ, đời “c’est la vie” có khác! Sao ông già Huyền khó thế? Thôi cứ “moa phú” hết đi “you and I” phải chứng tỏ… cách mạng chứ! Ô Kê?

Bên trong, ba lại ghé sát tai mẹ:

- Tại sao con Huyền lại có thể làm quen với thứ man di mọi rợ này được nhỉ?... Nó dám gọi tôi là “ông già”, mình nghe rõ chứ? Để tôi ra cho nó một bạt tai!

- Xuỵt! Hắn nghe bây giờ!

- Kệ nó!

Nếu không có mẹ giữ tay có lẽ ba đã ra giảng “mô ran” cho tên Rô Can và biết đâu lại chẳng tặng thêm cho hắn ta một “dấu vết kỷ niệm” trên má với hình năm đầu ngón tay cứng như thép của ba?

Trong khi đó phía sau tủ, dưới gầm giường… cũng xầm xì những lời bàn tán và khúc khích những tiếng cười. Dường như ai cũng coi đây là một cuộc giải trí bất ngờ và thú vị.

Một lúc sau tên Rô Can thức thời từ giã chị Huyền. Khi hắn quay ra chúng tôi mới thấy trên lưng hắn có viết dòng chữ Make Love, Not War bên cạnh một vòng tròn có hình mũi tên ở giữa. Đúng là thứ “Hip” loại… bò sát!

Tiếng xe của Rô Can vừa khuất, ba liền triệu tập ngay Hội Đồng Gia Đình để bỏ phiếu bầu lấy quyết định chung về việc có nên để chị Huyền đi dự dạ hội với tên Rô Can này không. Nét mặt rất vui tươi, nụ cười hớn hở, chị Huyền tin tưởng vào tài ngoại giao ngầm của mình.

Kết quả cuộc đầu phiếu : 13 phiếu chống, 01 phiếu thuận (của chính chị Huyền). Đặc biệt trên một vài lá phiếu có viết những hàng chữ ngộ nghĩnh. Chẳng hạn:

- “Hippi choai choai. Mặc quần ống voi. Bị đánh ba roi. Cái thứ chết toi!”

- “Yêu cầu chị Huyền cho Rô Can về nhà bò!”

- “Rô Can không đáng xách dép cho chị Huyền đẹp như tiên của gia đình mình”.

- “Nếu gặp lại Rô Can, tôi sẽ kêu cảnh sát xúc về bót”.

- “Cần rửa nhà gấp và xịt dầu thơm ngay vì Rô Can đã đem mùi xú uế vào nhà ta. Đả đảo Rô Can!”…

Trước kết quả thảm hại, ai cũng tưởng chị Huyền sẽ khóc – vì “mau nước mắt” là “nghề của nàng” – nhưng ngược lại chị đã chấp nhận vui vẻ ý kiến của đa số vì hiểu mình đã lầm lẫn đồng thời còn long trọng cam kết sẽ không bao giờ nhìn mặt Rô Can thức thời nữa.

Sau đó “để tưởng thưởng sự sáng suốt của mọi người, ba khao cả gia đình một chầu ciné và một bữa cơm tiệm tại Chợ Lớn!”

Chỉ năm phút sau, ai nấy đã an tọa trên chiếc xe díp “bụi đời”… dễ thương của gia đình. Và một lần nữa ba được dịp trổ tài lái xe nhanh, lạng giỏi… và được cảnh sát công lộ “hỏi thăm sức khỏe”!

Hơn bao giờ hết, gia đình tôi tràn trề hạnh phúc.

___________________________________________________________________________

Xem tiếp CHƯƠNG SÁU

CHƯƠNG BỐN_DƯỚI MÁI GIA ĐÌNH

bốn

Mẹ tôi quan niệm ở mỗi đứa con là một cá tính, do đó tùy theo khả năng từng người mà hướng dẫn bằng những đường lối khác nhau hầu có thể chọn sự nghiệp sau này trong cuộc sống. Ngược lại ba cho rằng mười hai đứa con chỉ là một tập thể đồng nhất nên chỉ cần giáo dục theo một khuôn mẫu duy nhất; theo ba, điều gì tốt cho chị Thuần thì cũng đương nhiên tốt cho em Huyền, cho anh Hoài, cho Cu Bi…

Học nhẩy lớp là một phần nằm trong kế hoạch của ba. Đây, lý luận của ba:

- Hỏi rằng có thật sự cần thiết hay không khi bắt lũ con mình phải học chậm lại theo như chương trình giáo dục hiện tại, một thứ chương trình được hoạch định cho những học sinh của các bậc cha mẹ bình thường?

Cũng vì vậy thỉnh thoảng ba lại bất ngờ ghé vào trường chúng tôi để xem khi nào chúng tôi có thể nhẩy lớp. Ba bảo với phương pháp dạy dỗ độc đáo của ba, chẳng hạn cách học sinh ngữ bằng máy, cách học toán, học sử địa… theo khoa kiến trúc do ba sáng tác ra thì ắt các con của ba lúc nào cũng có đủ điều kiện để nhẩy lớp!

Để khuyến khích chúng tôi ba treo giải thưởng một chiếc Honda dam 50 Cc cho ai học nhẩy lớp!

Với ba thì vậy, còn thực ra với chúng tôi, tuy cũng mê xế Honda thiệt nhưng không đứa nào khoái cái mục học nhẩy, dù rằng hầu hết chúng tôi được coi là những học sinh xuất sắc trong lớp, bởi vì cứ tưởng tượng phải bỏ các bạn cũ để làm quen với các người mới, không khí mới và phải dài lưng ra mà học đuổi cho bắt kịp chương trình lớp cao hơn đó, đứa nào cũng thấy ngại ngùng kinh khủng.

Mẹ không đồng ý với đường lối của ba vì cho rằng học như vậy sẽ mất căn bản và có thể tạo cho lũ con những quan niệm lệch lạc về giáo dục, về xã hội, về cuộc sống. Tuy nhiên mẹ lại không phản đối, có lẽ mẹ nghĩ rằng với số tuổi ngoài năm mươi ba muốn vội vàng thấy các con chóng thành tài trước khi ba nhắm mắt nên chi bằng thông cảm cho ba vui lòng.

Trong chúng tôi, ai được điểm lớn, xếp hạng cao trong lớp đều được khen ngợi và trọng thưởng.

Mỗi lần đứa nào đem về bảng danh dự, ba mừng ra mặt và thường la lên:

- Đúng là hổ phụ sanh hổ tử! Các cụ dạy cha nào con nấy quả không sai! Hồi nhỏ cũng vậy, ba luôn luôn được chọn là học sinh xuất sắc và hay đại diện trường đi so tài với các trường khác trong các cuộc thi đố vui để học. Dĩ nhiên phần thưởng danh dự đều về tay… ba! Chỉ thỉnh thoảng để tỏ tình giao hữu và tỏ tinh thần… võ sĩ đạo, ba mới giả vờ thua mà thôi, còn tất cả những lần ra quân, ba đều “hết xẩy”!

Nói xong ba cười vang nhà. Cho đến bây giờ, ngồi viết lại câu chuyện trên tôi vẫn thắc mắc không hiểu ba tuyên bố như trên do sự thật đáng tự phụ hay là để khích lệ lũ con trong công việc học hành?

Ngược lại với trường hợp được bảng danh dự, đứa nào chẳng may bị thụt hạng hay bài làm, bài đọc được… “mang mắt kiếng” thì lập tức ngay ngày hôm đó phải rửa bát, quét nhà, nhặt cỏ, giặt quần áo dưới sự giám sát nghiêm ngặt của các anh chị lớn và của ba, của mẹ. Tuy nhiên rất ít khi ba rầy “tội nhân”, trái lại cho rằng sở dĩ đứa đó bị điểm xấu là do sự nhận xét sai lầm của giáo sư. Ba nói với mẹ:

- Giáo sư đó chưa lành nghề! Con của mình đâu phải thứ bỏ đi mà hạ bút cho có ngần này điểm. Tôi dám cá với mình là lần sau giáo sư đó sẽ ăn năn hối hận mà tự sửa sai rồi sẽ phải cho điểm tối đa cho con mình!

Tôi còn nhớ lần thay đổi nơi cư trú lần thứ mười của gia đình tôi – chúng tôi phải đổi trường học cho gần nhà – từ Phú Lâm trên Chợ Lớn về Sài gòn. Bẩy đứa con được ba chọn cho ngôi trường danh tiếng vào bậc nhất ở Thủ Đô. Sáng hôm đó, sau khi ăn mặc chỉnh tề, chúng tôi đã sẵn sàng lên đường theo ba đi ghi danh học. Ba dõng dạc huấn thị:

- Các con hãy hiên ngang như đi ra trận. Gia đình họ Đào lại sắp sửa ghi thêm một trang lịch sử trong ngôi trường này. Hãy chú ý, đây là một trong những cuộc thí nghiệm quan trọng trong cuộc đời của các con. Bây giờ thì hãy mở mắt to, banh tai ra để xem ba hành động.

Sau đó chúng tôi leo lên chiếc “díp bụi đời” – Ba mở máy cho xe chạy đồng thời có bao nhiêu còi ba cho kêu rầm trời, đúng điệu một đoàn quân ra trận!

Ngôi trường do ba chọn kiến trúc theo lối tân kỳ; các bức tường xây bằng gạch đỏ thẫm và không được trát áo bên ngoài. Phía mặt tiền có hai cổng ra vào; mỗi bên có một tấm bảng với dòng chữ kẻ lớn: “dành cho nam sinh” – “dành cho nữ sinh”. Ba chỉ cho chúng tôi:

- Đây là trường học của các con. Sao các con lại có dáng điệu một bầy súc vật bị đem đi làm thịt thế kia? Lại đây! Hãy cử động mạnh bạo và hiên ngang lên!

Chúng tôi vâng lời một cách miễn cưỡng.

Khi đám con trai theo ba bước vào thì các chị gái đứng khựng lại. Ba ngạc nhiên:

- Ủa, sao lại không đi?

- Thưa ba, lối dành cho nữ sinh ở phía bên kia cơ mà.

- Sao hủ lậu quá vậy? Chúng ta không thể nhắm mắt tuân theo luật lệ chậm tiến đó được. Phải bỏ đầu óc kỳ thị nam nữ mới hy vọng tiến bộ!

- Suỵt! Nói khẽ chứ ba, người ta nghe kìa!

- Rồi sao? Người ta đã nghe danh ba từ khuya rồi chứ có phải bây giờ mới được hân hạnh biết tới đâu. Thôi, tiến lên!

Thế là tất cả chúng tôi đều vào chung một cổng của nam sinh. Nhiều cặp mắt từ trong các lớp ngó chúng tôi qua các cửa sổ. Gặp bà hiệu trưởng, ba nghiêng mình chào, đồng thời điểm một nụ cười tươi như hoa trên cặp môi khá dầy:

- Xin chào bà hiệu trưởng. Đây là “đoàn quân tinh nhuệ” của giòng họ Đào. Tuy nhiên, xin bà an tâm vì lũ này chỉ mới một phần thôi, còn phân nửa lực lượng nữa đang ở nhà với mẹ chúng! Ô, thưa bà hiệu trưởng, sáng nay trời đẹp quá phải không ạ?

Bà hiệu trưởng mỉm cười:

- Vâng, tuyệt!

Bà hiệu trưởng đã khá già, đặc biệt cũng phương phi, phốp pháp, phục phịch như ba nhưng tròn trịa hơn. Giọng nói miền bắc của bà nghe êm tai chi lạ. Tuy nhiên, nhân dáng của bà có vẻ một nữ vô địch đô vật khiến chúng tôi, trừ ba, đều kinh hồn.

Ba lại nghiêng mình, tự giới thiệu:

- Thưa bà hiệu trưởng, tôi là Đào văn Gióng.

- Rất hân hạnh, tôi đã được nghe danh ông!

Hất đầu về phía chúng tôi, ba nói tiếp:

- Các cháu đây từ trước đến giờ đều được giáo dục bằng những phương pháp đặc biệt. Tôi có thể hãnh diện mà nói rằng chúng là tượng trưng của một mùa lúa tốt đẹp mà chúng tôi đã dầy công chăm sóc, tưới bón. Diện mạo của chúng, bà hiệu trưởng thấy không, đứa nào cũng bảnh bao, tóc đen, mắt sáng, mũi cao, khuôn mặt trái soan, môi thắm, nói tóm lại chúng giống… bố y hệt!

- Vâng, quả thực ông bà có phúc. Và tôi hôm nay cũng rất sung sướng được ông ghé thăm.

- Ghé thăm? Ủa, tôi đâu có ghé thăm! Tôi tới đây với mục đích để ghi danh học cho các cháu, xem chúng được xếp vào lớp nào, xem các giáo sư nào sẽ phụ trách chúng. Sáng nay, tôi không có gì phải vội vã, tôi đã sắp xếp tất cả công việc ở sở, để có thể… đối thoại với bà hiệu trưởng cả buổi!

Bà hiệu trưởng vẫn từ tốn; điều đó làm chúng tôi có cảm tình và mến phục bà ngay.

- Thưa ông, tôi sẽ giới thiệu ông với quí vị giáo sư hữu trách, còn việc xếp lớp cho các cháu, nhà trường sẽ căn cứ vào lứa tuổi của từng cháu một.

- Trời! Đã đành tùy thuộc vào tuổi của chúng, nhưng phải là tuổi của trí óc cơ – Huỳnh Sún, lại đây con! Con mấy tuổi? Tám phải không?

Huỳnh Sún gật đầu xác nhận. Ba quay lại với bà hiệu trưởng:

- Thường thường những đứa trẻ tám tuổi bà xếp vào lớp mấy?

- Lớp nhì.

- Thưa bà, tôi mong rằng thằng con này của tôi sẽ được học ở lớp đệ thất!

- Nếu quả thật cháu khá hơn những trẻ khác, tôi cho cháu lên lớp nhất vậy.

Ba giơ hai tay lên trời, phân bua:

- Đâu có được, thưa bà hiệu trưởng. Tôi xin phép được thất lễ với bà một chút. Bà có biết thủ đô của Kampuchia tên là gì không? Dân số Phi Châu bao nhiêu? Bà có biết hết các bài học trong English for today và cuốn Langue Française? Dĩ nhiên bà thông thuộc hết cả vì bà là hiệu trưởng, nhưng thằng Huỳnh Sún này cũng biết hết và thằng Cu Bi em nó cũng có thể trả lời vanh vách; tiếc rằng tôi lại để nó ở nhà vì giờ này nó đang bú sữa, và thưa bà hiệu trưởng, tôi…

- Thôi được, cho cháu học đệ thất!

Sau “nghi thức” ghi danh nhập học kiểu “cò kè bớt một thêm hai” của ba, chúng tôi tất cả đều được thâu nhận vào trường. Cũng từ ngày đó, thỉnh thoảng ba ghé thăm trường một cách bất ngờ, làm chúng tôi kinh hoàng, bởi vì mỗi lần đến ba đều vi phạm nội qui của nhà trường. Chẳng hạn ba đi vào bằng các cửa có đề chữ “lối ra” và lên cầu thang có kẻ chữ lớn “lối xuống”. Nếu như học sinh vi phạm như vậy thì ít nhất cũng bị “cồng si” hai tuần lễ và nếu còn tái phạm có thể bị đuổi luôn, thế mà ba vẫn phây phây!

Ngược lại với sự khó chịu của chúng tôi, các giáo sư lại tỏ ra hài lòng mỗi khi ba xuất hiện. Các thầy, cô cho rằng gia đình và học đường cần liên lạc mật thiết với nhau thì việc giáo dục mới có kết quả mỹ mãn. Chẳng thế mà lần nào ba tới, bà hiệu trưởng cũng cố gắng lê “tấm thân cổ thụ” đi bên cạnh ba. Cả hai đối tượng đều “nhiều mỡ, thiếu thịt” và phục phà phục phịch như nhau khiến cho mấy nhỏ bạn trong lớp đã có lần khúc khích cười nói rằng “thật xứng đôi vừa lứa”.

Ở trường chúng tôi có điều lệ này rất nghiêm khắc là các buổi sáng thứ hai, học sinh nào đi trễ thì không được vào khi đang chào cờ. Kỷ luật này rất được bà giám thị tên Phún thi hành triệt để. Đã có nhiều đứa bị bà tát tai đến nẩy đom đóm mắt khi bị bắt quả tang chạy vào giữa lúc đang thượng kỳ. Bà giám thị Phún dữ lắm, học sinh ai cũng sợ. Và dường như bà càng dữ tợn hơn kể từ khi trong giới học trò xuất hiện câu : “bé không học lớn làm… giám thị”! Tuy nhiên với ba tôi, bà Phún trở nên hiền lành như một con chiên. Nhiều lần ba phom phom đi vào đúng lúc quốc kỳ đang được kéo lên. Ai cũng thấy rõ ràng bà giám thị khẽ nghiêng đầu, nở một nụ cười rạng rỡ trong khi ba cũng đúng nghiêm chỉnh chào cờ, mở to miệng hát – “Này công dân ơi đứng lên đáp lời sông núi, đồng lòng cùng đi hy sinh tiếc gì thân sống” – giọng ba thật vang, thật lớn, át cả trên một ngàn tiếng ca của học sinh. Sở dĩ ba thân thiện với bà giám thị Phún là do lần gặp gỡ đầu tiên ba tỏ ra rất “ga lăng”, rất “chịu chơi”. Tôi còn nhớ rõ sáng hôm đó, sau khi chào cờ, học sinh xếp hàng vào lớp. Vì là trường “có đạo” nên trước mỗi giờ học chúng tôi đều đọc kinh. Lớp chúng tôi giáo sư đến trễ nên “được” bà giám thị đến thay thế trong ít phút đầu. Bà Phún vừa cất giọng : “Lạy Chúa xin giúp chúng con chăm chỉ học hành, rèn luyện tư cách… “ thì ba ở đâu lù lù hiện đến nơi cửa ra vào. Rất tự nhiên, coi thiên hạ như “nơ pa”, ba cất giọng gọi:

- Thưa bà!

Tiếng đọc kinh im bặt, các mái đầu đang cúi xuống nghiêm trang ngẩng cả lên. Bà giám thị ngơ ngác. Ba vẫn tỉnh bơ:

- Xin chào bà!

- Chào… ông. Thưa, ông muốn hỏi chi ạ?

Ba bước hẳn vào trong lớp, tươi cười:

- Tôi xin lỗi đã làm phiền bà – rồi quay lại phía học sinh, ba nói tiếp – xin lỗi cả các em nữa nhé, tại sáng nay tôi phải đi gấp nên… làm gián đoạn công việc của các em. À quên, tôi xin tự giới thiệu, tôi là cha của Đào thị Thanh Huyền, nó ở hàng giữa kìa – rồi ba cao giọng – Huyền, ba đây nè! Ủa, tại sao con lại giấu mặt sau chồng sách thế kia?

Cả lớp cười vang trong khi chị Huyền đỏ chín mặt. Có lẽ vì vui tính và vì thích tuổi trẻ, ba cũng cười theo. Trước sự kiện quá đột ngột, bà giám thị há hốc miệng không hiểu gì cả; mãi đến khi tiếng cười dứt, bà lập lại câu hỏi:

- Thưa ông muốn chi ạ?

- À, thưa bà tôi tới để xin bà cho biết cháu Huyền học có khá không, lên hay xuống hạng trong tháng này? Liệu cháu Huyền có cần học thêm ở nhà nữa không?

- Tôi không phụ trách giảng dạy, nhưng cũng được các giáo sư cho biết Huyền học rất khá.

- Vâng, quả đúng như vậy, cháu nó giống… tôi đấy!

Bà giám thị mỉm cười trong khi ba xoa hai tay vào nhau khoái chí, hỏi vồn vã:

Thế thưa bà, liệu chừng nào cháu Huyền có thể… nhẩy lớp?

- Cái đó thì tôi không được rõ, xin ông tiếp xúc với văn phòng giám học.

- Vâng, cám ơn bà.

Tưởng rằng nói xong câu đó ba ra khỏi lớp, ai ngờ ba lại chuyển sang câu chuyện khác:

- Bà biết tôi có bao nhiêu đứa học trường này không?

- Dạ thưa bao nhiêu?

- Chắc bà mới đổi về đây?

- Đúng như vậy, tôi mới về gần được hai tuần lễ.

- Hèn chi bà không biết. Tôi có sáu cháu lận!

Bà giám thị mở tròn mắt:

- Sáu? Sáu cô con gái?

- Phải, sáu!

- Trời, một gia đình có đến sáu đứa con gái!

- Thưa bà, chưa hết đâu, tôi còn sáu thằng con trai khác nữa, vị chi là mười hai đứa, vừa đúng một tá!

Bà giám thị không kêu trời nữa, nhưng có vẻ kinh hoàng, miệng lẩm bẩm:

- Mười hai đứa trong thời buổi này! Tôi có bốn đứa mà cũng điên đầu rồi… huống chi… 12 đứa!

Thế là câu chuyện ròn tan về vấn đề con cái giữa ba tôi và bà giám thị. Hai người có vẻ tương đắc lắm, đến nỗi như quên hẳn lũ học trò đang thích thú chứng kiến một hoạt cảnh chưa từng bao giờ diễn ra trong lớp học. Mãi đến mười lăm phút sau ba mới xin phép bà giám thị đi sang các lớp khác. Trước khi rời bước, ba lịch sự hỏi:

- Xin lỗi bà, làm ơn cho biết quí danh để lần sau tiện xưng hô.

- Tôi tên là Phún, Trần thị Phún.

Chả hiểu ba nghe thế nào mà lập lại sai tên bà giám thị khiến cả lớp được một dịp cười như nắc nẻ:

- Trần thị Tún? Ồ, tên đẹp quá!

- Thưa không phải, là Phún ạ.

- À, Phún, thế mà tôi lại nghe là Tún, xin lỗi bà nhé!

Ba đi rồi, bà giám thị lại nghiêm nét mặt, mắng học sinh là vô lễ đã cười lớn tiếng khi có khách lạ.

Đến trưa về nhà, trong bữa cơm khi thuật lại câu chuyện hồi sáng, ba tỏ ra ân hận đã nghe lầm tên bà giám thị. Thế là ngay chiều hôm đó, ba gửi đến bà giám thị Phún một bó hoa hồng bạch như để tạ lỗi một lần nữa. Và cũng kể từ đó ba và bà giám thị trở nên đôi bạn thân, có vẻ tri kỷ lắm.

Riêng lũ con của ba, chúng tôi vẫn chọc là “ba có số đào hoa”.

__________________________________________________________________________

Xem tiếp CHƯƠNG NĂM

CHƯƠNG BA_DƯỚI MÁI GIA ĐÌNH

ba

Một trong những phương thức để giáo dục con cái là ba và mẹ tập cho chúng tôi tinh thần tự lập, ý thức trách nhiệm và ngay từ nhỏ biết giá trị của đồng tiền. Câu chuyện sau đây của em Thảo chứng minh điều tôi vừa trình bày.

Năm đó Thảo lên mười tuổi. Một hôm trong Hội Đồng Gia Đình Thảo đề nghị nên sơn lại hàng rào bao quanh sân. Có lẽ ai cũng tưởng tượng tới chiều dài và bề cao kinh khủng của hàng rào nên phản đối : người cho rằng nên mướn thợ để khỏi mất giờ học, kẻ yêu cầu đợi đến tết Tây hãy sơn lại cho mới. Thảo vẫn cương quyết giữ lập trường của mình. Mẹ lặng thinh. Ba không bác bỏ nhưng cũng không hẳn tán đồng, chỉ tuyên bố “lửng lơ con cá vàng” thế này:

- Đáng lý ra thiểu số phải phục tòng đa số, tuy nhiên ý kiến của cô bé Thảo cũng không hẳn là vô ích. Vậy nếu thuê thợ sơn chúng ta sẽ tốn khoảng ba ngàn bạc, nhưng nếu cô bé Thảo có cách nào… không cần đến thợ mà hàng rào vẫn được sơn phết lại thì cô bé Thảo sẽ được thưởng một món quà với giá tương đương với ngân khoản dành để thuê thợ.

Ai cũng tưởng Thảo sẽ “đầu hàng vô điều kiện”, nhưng rồi mọi người đều trợn trừng mắt, ngạc nhiên trước câu trả lời của Thảo:

- Chính con sẽ sơn lại hết. Xong việc con chỉ xin ba một đôi giày mới và cặp vợt vũ cầu.

- Đồng ý!

Mẹ vội vàng ghé vào tai ba, nói nhỏ:

- Con nó còn bé quá, làm sao một mình nó có thể sơn được cả cái hàng rào. Mình ngăn nó đi.

- An tâm. Mình phải tập cho con biết giá trị của đồng tiền và biết tuân giữ lời đã cam kết.

Ba quay lại hỏi Thảo:

- Con nhất định chứ? Mà một khi đã bắt đầu việc gì là phải đi tới cùng.

- Con xin hứa.

Thế là ngay ngày hôm sau Thảo bắt tay vào việc. Những buổi chiều và ngày chủ nhật nghỉ học, cô bé sơn phết không ngừng tay. Thấy tội nghiệp, các ông anh, bà chị muốn phụ giúp đều bị Thảo từ chối. Một tuần lễ sau hai bàn tay của Thảo phồng lên, bọng nước, nhiều đêm vì làm việc quá mệt, Thảo đã không thể nào ngủ được. Trong khi đó, tôi biết, ba cũng trằn trọc, xót xa. Mẹ vẫn không ngừng nói với ba:

- Thôi mình cản con lại, coi chừng nó kiệt sức thì chẳng bõ.

- Không! Đây là một bài học rất quí cho nó. Nhờ vậy nó sẽ hiểu hơn khi kiếm được đồng tiền người ta phải vất vả thế nào, nó sẽ tập được ý chí và sự nhẫn nại để đi tới thành công.

- Mình nói như một ông thánh!

Ba vẫn không nao núng, ít nhất là bề ngoài.

Mười hai ngày sau, Thảo hoàn tất công việc. Vẫn để mặt mũi và quần áo dính sơn, để lòng bàn tay quấn băng trắng, Thảo đi tìm ba trước tiên. Vừa gặp ba, Thảo òa lên khóc, nói mếu máo:

- Xong rồi, ba. Con hy vọng là ba sẽ bằng lòng.

Ba kéo cô con gái vào lòng, lấy khăn tay lau nước mắt trên khuôn mặt lỗ chỗ những sơn:

- Đừng khóc, cưng. Sở dĩ ba để con làm việc như vậy là muốn tập cho con những đức tính tốt. Thôi bây giờ con vào giường của con nằm nghỉ một chút rồi con sẽ hiểu là ba đã luôn luôn nghĩ đến con trong những ngày qua.

Thảo chạy vào giường và thấy dưới gối một đôi giày mới toanh và một cặp vợt vũ cầu đẹp tuyệt vời, bên cạnh có tấm danh thiếp của ba với dòng chữ : “Đây là phần thưởng cho lòng can đảm và sự kiên nhẫn”.

Và em Thảo đã chạy ra ôm chầm lấy ba, khóc nức nở.

*

Tinh thần tiết kiệm tiền bạc và vật dụng cũng được ba và mẹ tập luyện cho con cái. Trong các phiên họp thường lệ mỗi sáng chủ nhật chúng tôi đều phải phúc trình trước Hội Đồng Gia Đình về những chi phí của mình để mọi người góp ý kiến xem những khoản tiêu pha nào hữu ích hoặc những trường hợp nào không cần thiết. Tuy nhiên cũng có những vụ mà chúng tôi không biết nên xếp vào loại có lợi hay có hại. Tôi xin kể một chuyện điển hình sau:

Một buổi tối kia, trước giờ đi ngủ, Huỳnh Sún nhận thấy ai đã vô ý không khóa “rô-bi-nê” để nước chảy đầy bồn tắm. Có lẽ vì bị ám ảnh bởi nguồn tin do ba thông báo cho Hội Đồng Gia Đình : Chính phủ quyết định tăng giá điện, nước theo chương trình cách mạng kinh tế mùa thu, nên Huỳnh Sún cho đây là một sự phí phạm không thể tha thứ được. Hắn điều tra xem ai là kẻ đã tắm sau cùng hồi chiều. Và khi được biết Hải đầu bò là thủ phạm, Huỳnh Sún liền vào tận giường lôi tên này dậy:

- Hải! Yêu cầu bạn xuống khỏi giường và đi tắm ngay.

Mắt nhắm mắt mở, Hải đầu bò thều thào:

- Em tắm trước khi đi ngủ rồi!

- Chính vì vậy mà bạn phải tắm nữa.

- Nhưng người em sạch mà! Em đâu có… tè dầm mà phải tắm giữa đêm hôm thế này?

- Tại bạn hồi nãy quên đóng “rô-bi-nê” để nước chảy đầy bồn tắm, không lý bạn để phí một khối lượng nước đáng kể đó sao!

- Thế tại sao anh không tắm đi cho khỏi phí?

- Theo chương trình, tao tắm vào lúc bốn giờ chứ không phải lúc này. Hơn nữa, kẻ nào gây nên tội phải lãnh hậu quả. Thôi xuống đi, không mất công tao phải… bế mày!

- A, anh mày tao với em há. Em sẽ méc ba cho xem. Xin lỗi em đi!

- Đừng có nói lảng! Chuyện đó hậu xét. A lê vào tắm tút suỵt!

Thế là Hải đầu bò phải… bò vào nhà tắm dù còn đang ngái ngủ.

Kết quả, sau gần nửa tiếng ngâm mình trong nước dưới con mắt chứng giám của Huỳnh Sún, sáng hôm sau, Hải đầu bò bị cảm lạnh. Số tiền đi khám bác sĩ và mua thuốc cho… bệnh nhân bất đắc dĩ mắc hơn giá tiền nước! Đang yên lành phải nghỉ học ngang xương, không được nô giỡn với bạn bè, phải ăn cháo trắng và kiêng gió, kiêng nước trong bốn năm ngày liền, Hải đầu bò oán Huỳnh Sún thấu trời xanh! Xử kiện vụ này, Hội Đồng Gia Đình không trách cứ ai, nhưng cũng không khen ngợi kẻ nào, chỉ khuyến cáo : lần sau Hải đầu bò phải cẩn thận hơn, Huỳnh Sún cần khôn ngoan hơn và việc gì có tính cách quan trọng và khẩn trương cần phải thông báo ngay cho ông bà chủ tịch để xin quyết định!

*

Một hôm, ba trở về nhà với hai chiếc máy “cát-sét” và một chồng băng nhựa. Vừa bước chân tới cửa ba đã thổi tu huýt liên hồi để tụ họp con cái. Khi chúng tôi đã có mặt đầy đủ, ba trịnh trọng nói:

- Hỡi các con yêu quí của ba, hôm nay ba muốn dành cho các con một sự ngạc nhiên tuyệt vời. Đây, hai chiếc “cát-sét” và sáu cuốn băng đầy… hấp dẫn!

- Nhưng thưa ba, nhà mình đã có một chiếc A-Kai loại tốt rồi!

- Ba biết lắm chứ! Chúng ta sẽ để một cái dưới nhà, hai cái trên lầu. Như vậy không mê ly hơn sao?

- Tại sao vậy ba?

- Từ nay chúng ta sẽ tiết kiệm được… một số động tác đáng kể. Ba sẽ cho bắc một “ô-pạc-lơ” trong phòng tắm, một trong phòng ngủ của con gái, một trong phòng ngủ của con trai. Ba cá mí các con rằng trong thành phố Sàigòn “hoa lệ phí” này chỉ gia đình chúng ta duy nhất là có máy phóng thanh trong phòng tắm! Khi các con đánh răng, rửa mặt hay tắm giặt đồng thời cũng có thể cho máy chạy.

- Tại sao vậy ba?

Như bị cụt hứng bởi những tiếng “tại sao” của Huyền, ba gắt:

- Tại sao! Tại sao! Tại sao hoài! Bộ trước bất cứ chuyện gì cũng phải “tại sao” à?

Huyền nhỏ nhẹ thưa lại:

- Thưa ba, không phải hoàn toàn như vậy, nhưng với ba con thiết nghĩ cần phải… nghi vấn bởi vì thú thật với ba, khi nghe ba nói tới việc tiết kiệm động tác, việc mua máy cát-sét và băng nhạc, tự nhiên tiếng “tại sao” lại xuất hiện trong tâm trí con.

- Đây không phải là băng nhạc! Các con sẽ thấy các băng này hấp dẫn và ích lợi vô cùng.

Em Mộng chen vào:

- Thế loại băng gì vậy ba?

- Thú vị lắm!

- Ba chơi trò ú tim mãi. Bật mí đi ba! Hồi hộp quá!

Ba cười hề hề có vẻ khoái chí đoạn ngửa mặt lên trần nhà, lim dim đôi mắt, giơ tay như một vị tổng thống đang tuyên thệ nhậm chức, phán rằng:

- Đây là những cuộn băng học sinh ngữ Anh và Pháp văn!

- Trời!

Không nhận ra phản ứng ngạc nhiên của lũ con, ba vẫn say sưa tuyên bố:

- Các con không cần phải chăm chú nghe như khi ở trong lớp nghe giảng bài, cứ làm việc tự nhiên trong khi máy chạy, thế là thính giác của các con cũng sẽ làm việc trong vô thức, nhờ vậy mà các con sẽ nghe quen cách phát âm.

- Tuyệt! Cám ơn ba!

- Yêu cầu im lặng và nghe ba nói tiếp. Hỡi các con, các con có biết ba lấy ngân khoản nào để mua các vật dụng hữu ích này không? Dĩ nhiên không phải ngân sách của gia đình mà do ba tiết kiệm được trong các việc tiêu vặt rồi “tích tiểu thành đại” trong hơn một năm ba mới thành công. Tuy nhiên, các con phải hiểu việc làm của ba không phải để… phục vụ cho cá nhân ba mà chính là cho các con. Bởi vì các con biết ba đã thông thạo cả Anh và Pháp ngữ đến nỗi khi nghe ba nói người ta cứ tưởng… người ngoại quốc chính cống…

Thú thật lúc đó nếu không mím chặt môi có lẽ tôi đã phì cười vì tôi biết ba đã… phóng đại, “bốc thơm” mình quá mức trung bình! Đồng ý là ba vẫn chịu khó rèn luyện sinh ngữ, nhưng thật ra ba chỉ “một cây” về tiếng Pháp còn Anh văn thì ba còn “ẹ” lắm. Bằng chứng là trong những lần phải tiếp xúc với các nhân vật quan trọng từ Mỹ quốc qua nghiên cứu nền kỹ thuật Việt Nam, ba luôn luôn dắt mẹ theo để làm thông dịch viên; chính mẹ mới là “cây xanh rờn” về Anh văn, dường như trời đã phú cho mẹ một khả năng đặc biệt trong việc học và nói sinh ngữ…

Ba vẫn tỉnh bơ thao thao bất tuyệt:

- Các con đừng bao giờ quên là ba mua những thứ này để các con học, do đó ba muốn các con phải sử dụng hàng ngày. Nếu sáng nào mà ba không nghe máy chạy từ giây phút các con mở mắt dậy cho đến khi xuống phòng ăn dùng điểm tâm, thì lập tức phải báo cáo lý do cho ba biết ngay.

Chờ cho ba dứt lời, Huỳnh Sún nhăn mặt thưa lại:

- Thưa ba, cũng có khi chúng con kẹt chứ, chẳng hạn nếu một cuộn băng hết khi chúng con đang tắm thì làm sao thay cuốn khác?

- Kẻ nào biết áp dụng đúng phương pháp tiết giảm động tác vẫn có thể có dư thời giờ để vừa tắm vừa cho máy chạy.

Qua câu nói trên, ý của ba muốn nhắc đến phương pháp… tắm rửa của ba nhằm mục đích loại bớt những cử động không cần thiết đồng thời tiết kiệm được thời giờ. Phương pháp đó như thế này : Ba ngồi vào trong bồn tắm, lấy xà bông bằng tay phải, đặt lên vai trái, chà xuống cánh tay trái rồi lại kéo lên đến nách, đoạn xát cạnh sườn và phía ngoài chân trái, tiếp theo bôi ở phía trong chân trái rồi về tới cổ. Sang giai đoạn hai, ba chuyền cục xà bông qua tay trái rồi cũng tuần tự thực hiện những động tác đã áp dụng cho nửa phần thân thể trước. Giai đoạn ba dành cho bụng và lưng. Giai đoạn bốn để săn sóc đặc biệt bộ mặt, hai lỗ tai và các kẽ ngón chân, nghĩa là những chỗ có nhiều núi đồi và hang hốc.

Khi “sáng chế” ra phương pháp trên ba đã nhiều lần tụ tập lũ con trai chúng tôi lại trong phòng tắm để giảng giải và chứng minh; sau đó ba lại triệu tập con gái lại ở giữa phòng ăn để tắm tưởng tượng (dĩ nhiên ba vẫn mặc quần áo như thường) làm gương!

Như vậy mỗi một lần tắm không ai được quá mười phút!

Sau khi giải thích về sự lợi ích của việc học bằng cách tập nghe máy, ba phê bình cách phát âm sinh ngữ của chúng tôi:

- Khi các con học bài ba nhận thấy giọng đọc tiếng Pháp của các con nghe cũng… tạm được; ba hiểu gần hết những gì các con nói, nhưng giọng đọc tiếng Anh thì… kinh khủng quá! Ba dám cá rằng, ngoài chính các con, không ai hiểu được một tí ti ông cụ nào trong câu nói của các con! Nghe các con đọc Anh văn ba có cảm tưởng như các con đang sống thời tiền sử!

Chúng tôi phá lên cười trước câu ví von của ba. Đúng lúc đó mẹ ở trong nhà đi ra. Như vớ được đồng minh, ba xoa hai tay vào nhau, mừng rỡ:

- Có đúng vậy không mình?

Mẹ mỉm cười trả lời:

- Đúng! Các con mà nói Anh văn thì thánh cũng phải… “chào thua”! Nhưng tôi lại hiểu được ý các con muốn nói gì.

- A, tại trước đây mình học Anh văn ở… Phi châu nên mới hiểu! Còn tôi, tôi được chính những giáo sư ngoại quốc tài danh chỉ dạy nên đành… đầu hàng lũ con “thời tiền sử” của mình!

Chúng tôi lại cười trong khi ba đỏ gay mặt, còn mẹ dịu giọng lại để “vớt vát danh dự” cho ba:

- Có lẽ mình… nói đúng đấy! Xưa nay em vẫn chịu ngài!

Thế là từ hôm đó hàng ngày, chúng tôi bất đắc dĩ phải nghe những cuộn băng sinh ngữ trong khi đánh răng, rửa mặt và cả lúc tắm rửa. Tuy nhiên, mặc dầu bên ngoài chúng tôi chẳng lấy gì làm thích thú, chỉ cầu sao một bữa nào đó ba nổi hứng dẹp mấy cuốn băng sinh ngữ khô như củi để thay vào những băng nhạc thời trang thì nhất trên đời, nhưng trong thực tế chúng tôi cũng phải công nhận rằng nhờ phương pháp đó chúng tôi đã học tấn tới về môn sinh ngữ và thường được các giáo sư khen ngợi.

Cũng từ thời gian trên chúng tôi nhận thấy hàng đêm ba thường đi ngủ trễ hơn trước kia cả tiếng đồng hồ, sau mới bí mật khám phá ra là ba thức khuya để… luyện Anh văn : chờ cho các con đi ngủ hết, ba xuống phòng tắm của con trai bê chiếc máy và mấy cuộn băng vào phòng làm việc, vặn thật nhỏ để nghe và tập cách phát âm cho đúng giọng Ăng-lê.

Đó, tôi đã nói kỳ trước mà, ba còn “ẹ” về Anh văn lắm, thế mà không chịu nhận, vẫn tuyên bố là ba nói tiếng Anh không thua gì người ngoại quốc. Nhưng dù sao cũng phải cảm phục ba là người có chí và có óc cầu tiến, mặc dầu ba chỉ âm thầm hoạt động trong bóng tối! Mấy đứa lớn chúng tôi đã bàn nhau một đêm nào đó bò vào phòng làm việc của ba để “bắt tại trận” ba đang học sinh ngữ hầu trêu ba chơi, nhưng rồi đứa nào cũng sợ bị đòn nên không dám thực hiện.

Ngoài khả năng “khiêm nhượng” về môn Anh văn của ba, chúng tôi khởi sự nghi ngờ ba về các khía cạnh khác. Câu chuyện dưới đây cho thấy ngôi vị của ba đã bắt đầu lung lay. Một hôm ba thông báo cho chúng tôi một tin, theo ba, rất quan trọng:

- Ngày mai ba sẽ xây một cái bồn nước cho lũ chim bồ câu của nhà mình để chúng có chỗ… giải khát và… tắm rửa! Ai muốn xem cách ba xây để học hỏi thì tan trường xong phải về thẳng nhà mới kịp, về trễ sẽ mất một dịp may hiếm có và dĩ nhiên phải chịu lấy trách nhiệm vì ba sẽ không bao giờ làm lại những gì đã được thực hiện hoàn hảo.

Thật ra ba đã bỏ việc xây cất từ khi trở thành Phó Giám Đốc cơ xưởng để chuyên khảo cứu các cách tổ chức khoa học và phương pháp phân tích động tác. Tuy nhiên chúng tôi vẫn tin tưởng một cách đặc biệt vào tài của ba vì xây cất là “nghề của chàng” mà, hơn nữa cách đây một năm ba đã cho xuất bản một tác phẩm viết về “nghệ thuật bê tông cốt sắt”.

Đúng giờ hạn định, trước sự chứng kiến đông đủ của đàn con, ba bắt đầu… biểu diễn. Trước hết ba đóng một cái khuôn bằng gỗ, rồi trộn xi măng với cát, rồi đổ vào khuôn đó. Ba nhìn chúng tôi với sự tự đắc rồi nói một cách thành thạo:

- Giai đoạn một đã xong, chúng ta phải để một thời gian cho nó khô, sau đó mới bỏ khuôn đi rồi xây tiếp theo trên một cái bệ. Thế là gia đình ta sẽ hãnh diện có một cái bồn đựng nước tuyệt vời cho chim. Bây giờ xin mời… quí vị giải tán có trật tự. Ba ngày nữa cũng vào giờ phút này, quí vị trở lại để… chiêm ngưỡng tác phẩm trứ danh của… ba.

Ba ngày sau, vừa mới ở sở làm về, thay vội quần áo, ba thổi còi tụ tập chúng tôi lại rồi bắt xếp hàng dẫn ra sân. Ba nói:

- Các con biết không, trong mấy ngày nay không lúc nào ba không nghĩ tới cái bồn nước. Chắc chắn bây giờ thì nó đã khô và rắn chắc lại rồi.

Chúng tôi bao quanh ba, háo hức xem công trình của ba. Anh Hoài lên tiếng hỏi ba:

- Thưa ba, liệu lũ chim có biết để đến uống nước và … tắm rửa như ba nói không ba?

- Có chứ! Không những lũ chim nhà mình mà tất cả chim của dãy phố này cũng sẽ tới. Ba dám cá rằng chỉ một tuần lễ sau thôi lũ chim sẽ nối đuôi nhau, đánh nhau không chừng mà vào bồn nước này.

Ba cúi xuống cái khuôn gỗ. Chúng tôi xúm lại.

- Các con lùi ra xa thì mới thấy rõ được kỳ công của ba!

Ai cũng như nín thở chờ đợi.

Nhưng khi ba vừa lấy khuôn ra thì một đống bụi và vụn hồ rơi lả tả dưới chân.

Ba hoàn toàn im lặng và kinh ngạc.

Chúng tôi hiểu ba đã thất bại nhưng không ai dám nói câu nào. Bỗng ba quay phắt lại, nhìn chằm chằm Huỳnh Sún:

- Huỳnh Sún, có phải con… ?

- Có phải gì ba?

- Con đã động tới cái bồn nước này phải không?

- Dạ… dạ… không, con xin thề…

Ba lại cúi xuống, lượm một ít vữa vừa rơi ra, và miết đi miết lại ở đầu ngón tay, lẩm bẩm:

- Nhiều cát quá!

Rồi ba quay nhìn Huỳnh Sún:

- Lỗi tại ba, bởi vì ba cho nhiều cát quá!

Sau đó ba nói lớn với chúng tôi:

- Thế là hỏng cả một công trình! Các con thấy có lạ không, ba đã từng xây những cao ốc chọc trời, dựng những cây cầu dài hơn cây số, làm những xa lộ rộng thênh thang…

- Thưa ba, thế xây một cái bồn nước cho chim có khó hơn xây một cái “bin-đinh”?

Ba không để ý tới câu hỏi của em Mộng, nhưng bộ mặt có vẻ giận dữ. Bỗng ba đá tung đống hồ vụn rồi đi thẳng vào nhà, miệng lẩm bẩm:

- Nhiều cát quá!

___________________________________________________________________________

Xem tiếp CHƯƠNG BỐN