Hải Âu

CÁNH BẰNG LƯỚT SÓNG

 

Mỗi lần con tầu tách bến ra khơi, lênh đênh trên mặt đại dương, là đàn hải âu cũng vỗ cánh bay theo. Con tầu đi tới đâu, nó theo tới đó! Thật là một loài chim không bao giờ biết mỏi cánh bay.

 

Như một hoa tiêu đại tài, lúc lên cao khi nhào xuống thấp, có khi lơ lửng, sải cánh bất động giữa không gian xanh ngắt. Đôi khi lênh đênh, bơi lội giữa những con sóng gào thét của trùng dương. Điểm đặc biệt của Hải âu là không bao giờ sợ gió bão. Bất cứ thời tiết nào nó cũng nhởn nhơ bay lượn, bình thản như không có gì xảy đến. Du khách đã có lần từng chứng kiến một đàn Hải âu theo đuổi một con tầu suốt ngày để kiếm những thực phẩm thừa thãi do tầu thải ra để làm mồi!

 

 

CHIM CHÂN VỊT

 

Nói đến Hải âu, là người ta phải nói đến đôi chân "vịt" khỏe mạnh và ngắn ngủi của nó. Tùy từng loại hải âu mà chân nó có 4 hay 3 ngón, có móng nhọn và một màng mỏng nối liền các móng lại trông chẳng khác nào chân vịt. Nhờ ở bàn chân khỏe mạnh dẻo dai và ngón có màng Hải âu bơi lội rất nhanh nhẹn. Có lẽ vì nhu cầu sinh sống riêng biệt của nó mà tạo hóa đã cho nó đôi chân thật là thích hợp.

 

Mỏ Hải âu cũng từa tựa như mỏ vịt nhưng hơi quắp và ngắn.

 

Lông Hải âu không mấy sặc sỡ thường chỉ có từ một đến hai mầu như: Nâu đen, Trắng xám. hải âu cũng không thay đổi sắc lông theo thời tiết và khu vực chúng hoạt động.

 

Có rất nhiều loại Hải âu từ cỡ lớn mà chiều dài cánh có thể đo được 5, 6 thước tới cỡ nhỏ nhất cánh chỉ vỏn vẹn dài độ 25 cm.

 

 

ĐỜI SỐNG CỦA HẢI ÂU

 

Hải âu lấy mặt đại dương làm địa bàn sinh hoạt và chính đại dương mới là giang sơn riêng biệt của chúng: Kiếm mồi, ngủ, nghỉ dưỡng sức, đùa giỡn đều trên mặt biển cả, trừ khi đến mùa ấp trứng chúng mới rời khỏi giang sơn này mà thôi.

 

Thức ăn của Hải âu là tất cả các sinh vật sống trong biển từ tôm cua cá ốc cho tới những sinh vật nhuyễn thể, cũng vì cái nết "thực bất tri kỳ vị" ấy mà tương đối Hải âu là loài kiếm mồi dễ dàng và no đủ hơn các loài chim khác. Tuy vậy, không phải Hải âu nhàn hạ, trái lại cũng vất vả suốt ngày để săn mồi. Nhờ ở đức tính kiên nhẫn, Hải âu không bỏ lỡ một cơ hội kiếm mồi nào, nó săn đuổi, đeo đẳng đến cùng.

 

MÙA ĐẠI HỘI

 

Mùa nhộn nhịp nhất và coi như mùa Đại hội của chúng là kỳ Hải âu làm tổ đẻ trứng. Khi tới mùa, chúng ngưng mọi hoạt động trên mặt biển, bay vào đất liền chọn nơi xây tổ uyên ương. Nơi được coi như lý tưởng nhất là các bãi cát trên ốc đảo, các dãy núi có nhiều khe hốc gần bờ biển. Nếu là bãi cát chúng đào lỗ, ở khe núi chúng nằm trong các kẽ đá. Con Hải âu mái chỉ đẻ một trứng. Công việc ấp trứng và nuôi con, cả cặp thay nhau làm nhiệm vụ, giống như chim bồ câu. Khi Hải ân con nở được cha mẹ chăm sóc tập tính cho tới khi trưởng thành, có thể tự sinh sống được. Lúc đó mới lìa cha mẹ chúng.

 

Dòng tộc Hải âu có rất nhiều chi tộc, nhưng tượng trưng có 5 loại:

 

1) Hải âu trắng cánh phớt nâu: Đây là loại lớn nhất, trông giống như một con đại bàng. Thân dài từ 1,50 đến 2th. Cánh đo được ước chừng 5th. Có một bộ lông dầy và trắng trông rất đẹp. Những lông ống cuối cánh rất cứng và sắc bén như dao, đây là một khí giới lợi hại nhất của loại này. Đêm buông xuống chúng thả mình lênh đênh trên mặt nước để ngủ cho tới khi bình minh xuất hiện. Ngoài cách kiếm ăn theo các con tàu, chúng còn bay lượn trên mặt biển, hai mắt sáng quắc, theo dõi các sinh vật trên mặt biển. Khi gặp mồi, từ trên cao chúng lao thẳng xuống chụp mồi.

 

2) Hải âu chân đen: To xấp xỉ hải âu lông trắng nhưng thân hình nhẹ nhàng và vóc dáng đẹp hơn. Suốt ngày bay lượn, đùa giỡn trên sóng biển. Khi cần nghỉ ngơi, chúng chọn lựa thật kỹ càng trên cạn và quây quần đậu lại với nhau.

 

Về mùa hè, chúng tha cành cây, cỏ khô làm tổ hình nón và đẻ chung nhau trong một tổ, ấp trứng và nuôi con cho tới khi tự kiếm mồi được.

 

3) Hải âu mầu nâu: Loại này có rất nhiều cỡ tùy theo từng miền chúng sinh sống. Nhưng đông đảo nhất là ở Nam bán Cầu. Loại này rất hung dữ, khi đói chúng bắt cả các loại chim khác để ăn thịt nên người ta còn đặt cho chúng một tên khác gọi là "cướp biển".

 

4) Hải âu xám xanh: Loại này tương đối nhỏ nhưng có tính mạo hiểm thường rời mặt biển kéo nhau vào đất liền tìm đồi núi đậu. Ngoài các sinh vật ở biển là thức ăn của chúng, chúng còn tàn sát tất cả sinh vật khác mà chúng gặp trên bước đường phiêu lưu. 

 

5) Hải âu đen: Đây là loại Hải âu nhỏ nhất, dài không quá 25 phân, lông đen nhánh, dễ thương. Suốt ngày chờn vờn trên sóng biển không biết mệt. Đặc điểm của nó, khi bay, hai chân để thòng xuống làm cho chúng ta có cảm tưởng nó đang nhẩy nhẹ trên mặt biển.

 

Nói chung thì Hải âu là một loài chim biển đông đảo, có mặt trên khắp đại dương. Có một đời sống riêng biệt. Sự hiện diện của chúng nếu không phần nào làm cho mặt biển sạch sẽ hơn về những đồ thừa thãi thì cũng đã làm tăng thêm vẻ yêu kiều diễm lệ của biển cả, dịu bớt nỗi cô quạnh của người viễn du dong ruỗi trên biển cả mênh mông.

 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 63, ra ngày 5-11-1972)