Tại những khu rừng thuộc vùng xích đạo Phi Châu, thường vang dậy những tiếng kêu man dã và lẫn những tiếng gầm ghê sợ. Đó không phải là tiếng kêu của dã thú mà là sự biểu lộ của cơn thịnh nộ và khiếp sợ của Đại tinh tinh khi chúng kinh hãi vì sự xuất hiện của loài người hoặc vì một việc bất thường nào khác.
Thổ dân rất khiếp sợ tiếng kêu của chúng. Họ xem chúng như những quái vật hung dữ và nguy hiểm. Họ gán cho chúng những thói quen xấu và những quyền lực kỳ lạ: họ biết rằng Đại tinh tinh hay bắt cóc và giam giữ phụ nữ nhưng không gây nguy hại gì, và chúng thường phục kích lữ khách ở ven đường, trong bụi rậm để bóp cổ. như vậy, huyền thoại về Đại tinh tinh được tạo dựng bởi truyền thuyết của thổ dân hơn là những sự việc xác thực. Nhờ các cuộc thám hiểm ở vùng Trung Phi Châu, huyền thoại này bị đánh tan và những tin tức liên quan đến Đại tinh tinh trở nên dồn dập, xác thực và rất quý báu vào cuối thế kỷ trước.
Giống khỉ to lớn nầy không có đuôi, tầm vóc thật là khổng lồ. Con đực có thể cao tới 2 thước và đôi khi cân nặng 300 kilô. Như Đười ươi và Vượn, chúng thuộc loại khỉ giống hình người. Chúng rất giống loài người và có thể đứng thẳng. Tuy nhiên khi đi chúng sử dụng đôi tay và di chuyển mau lẹ. Sự tương quan giữa giống khỉ hình người và loài người được thể hiện không những ở cách tổ chức mà còn ở các cơ quan thân thể của chúng nữa. Điều đáng chú ý hơn ở Đại tinh tinh là sức mạnh phi thường của các bắp thịt nhờ ở bộ ngực nẩy nở dị thường và đôi cánh tay lực lưỡng dài hơn đôi chân. Lúc con vật đứng ở tư thế bình thường, chân nó hơi quắp lại, hơi nghiêng thân hình về phía trước, ngón tay nó chạm đất. Nhưng bộ phận đáng kể nhất của Đại tinh tinh là cái mõm xám, trơn, trụi lông khiến người ta liên tưởng đến gương mặt rắn chắc và hung tợn của người tiền sử.
Những phần thân thể còn lại của Đại tinh tinh đều bao phủ bởi lông lá rậm dài và màu đen sẫm. Mắt của chúng gần nhau và sâu, mũi tẹt với hai lỗ to lớn, miệng rộng. Khi chúng nổi giận, chúng có dáng điệu rất hung dữ: miệng mím lại với một vẻ nhăn nhó man dã và để lộ hàm răng to rắn chắc với những răng nanh rất lớn nhọn như những nanh của loài dã thú.
Với hình thù đó, con Đại tinh tinh trông rất ghê tởm, và trong cơn giận dữ chúng trở nên rất nguy hiểm. Trong trường hợp đó, người thợ săn nào không sẵn sàng giết chúng sẽ bị nguy hại.
Tuy nhiên loài Đại tinh tinh nầy không phải luôn thích gây sự. Thường thường thì chúng lẩn tránh người, trừ phi khi chúng bị thương hay tức tối vì bị rượt đuổi lâu.
Có một người thợ săn nổi danh, trong khi đi săn, gặp phải một con Đại tinh tinh rất to lớn. Đại tinh tinh tự đấm ngực và nhìn người thợ săn với dáng điệu hăm dọa và hung dữ hơn, đồng thời kêu lên vài tiếng ghê sợ. Nó đứng yên hồi lâu, nhìn người thợ săn da trắng đang chờ đợi sự tấn công, nhưng bất ngờ con vật đổi ý kiến vụt bỏ chạy mất.
Đại tinh tinh sống thành từng đoàn ở rừng rậm và ẩm ướt thuộc vùng xích đạo Phi Châu, gồm có con đực già trưởng đoàn, một hay nhiều con cái và một số Đại tinh tinh con. Ban ngày chúng sống dưới đất và di chuyển nơi nầy sang nơi khác, trong một vùng xác định để tìm thức ăn. Chính vì thế mà chúng đột nhập những khu trồng cây và tàn phá những cây nào không thể ăn được. Măng là món ăn thích nhất của chúng.
Ban đêm Đại tinh tinh cái và đoàn con của chúng ngủ trên ngọn cây. Chúng làm giường bằng cành và lá cây, tuy thô sơ nhưng chắc chắn vì cây có thể chịu đựng được sức nặng. Con đực già nhất trong bọn ngủ dưới đất, dựa vào thân cây để canh giấc ngủ cả đoàn. Buổi sáng hôm sau, chúng dời đi nơi khác và chiều đến, chúng xây lại tổ mới trên cây khác.
Giống khỉ nầy sống một cuộc đời trầm lặng và bình an, thoát khỏi những cạm bẫy vì ngoại trừ trường hợp đặc biệt, người ta không cho săn loại thú nầy, để tránh sự tuyệt chủng. Nhưng từ một thế kỷ nay, thổ dân vì khiếp sợ Đại tinh tinh một cách mê tín, nên thường giết chúng những khi họ có cơ hội giết được. Họ ăn thịt Đại tinh tinh và giữ lại bộ óc để làm thuốc mà họ cho là hữu hiệu dùng chống lại bệnh tật.
Để săn bắt chúng, họ dùng cung tên tẩm thuốc độc và súng thô sơ. Bị bắt từ lúc còn nhỏ, Đại tinh tinh rất thuần tính nên được dạy dỗ dễ dàng và được dùng trong các gánh xiếc và sở thú. Trong những năm đầu tiên bản tính chúng rất ngoan và vui vẻ. Chúng thích những trò chơi và sự đùa giỡn, và chúng quyến luyến với những kẻ chăm sóc chúng. Lớn lên chúng hay buồn vô cớ, nhiều khi đứng hàng giờ không cử động trong chuồng. Về già chúng trở nên nguy hiểm, phải cẩn thận nhiều không nên đứng gần chuồng vì chúng có thể dang cánh tay dài ra ngoài chấn song để bám lấy bất cứ vật gì trong tầm tay chúng. Chỉ những Giám thị mới có thể lại gần chúng mà không e ngại. Thường thường chúng không chịu đựng nổi 10 năm ở trong chuồng. Rất hiếm con ở trong chuồng sống đến già. Chúng cần được chăm sóc đặc biệt vì khí hậu không được thích hợp, thiếu sức nóng nhất là về mùa đông. Hơn nữa, chúng thường rất dễ nhiễm bệnh sưng phổi và bệnh nầy rất dễ làm chúng có thể chết được.
TÚY HÀ
(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 64, ra ngày 12-11-1972)
Không có nhận xét nào:
Không cho phép có nhận xét mới.