Nắng Mưa

    

 

 

 

 

 

 

 

 

Mùa hè  đi qua khi nắng khi mưa

Ngày nào ta có ngày nào ta chưa

Người ớ chân trời người nơi góc biển

 

Như thuyền xa bến như gió đong đưa

Buổi sáng buổi chiều mùa hè đi qua

Những giọt mưa rơi tưới mát cỏ hoa

Như một giấc mơ ngày qua rất vội

 

Như bụi vướng mi làm mắt lệ nhoà

Mùa hè đi qua đâu còn có nhau

Một ngày đi qua nắng tắt phía sau

Khi mắt môi cười vấn vương ký ức

Là biết mất nhau trong trái tim đau

                                             Nhã Uyên

Lối Nắng

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Có ai về lối nắng

Tìm lại khung trời hồng

Cả một thời yêu dấu

Đã chìm vào hư không

Tôi tìm về lối nắng

Giàn hoa tím còn đây

Bao tiếng cười trẻ dại

Của một thời thơ ngây

Có ai về lối xưa

Bóng hoa nắng ban trưa

Nghe tiếng lòng xao xuyến

Chép hết vào trang thơ

Người tìm về lối cũ

Mây vẫn bay trong trời

Những tháng ngày dấu ái

Thoắt chốc thành mây trôi

Sỏi đá dưới gót chân

Áo bay trong chiều gần

Dáng ai dần xa khuất

Để lòng mãi bâng khuâng

Người tìm về lối nắng

Nhặt giùm cánh lá khô

Ép vào trang giấy trắng

Hương thời gian nên thơ.....

                                    Thơ Thơ

                           (Bút nhóm Hoa Nắng)

Cho đường Lê Ngô Cát

Một Chỗ Nào Trong Ngăn Tim

Bé thân yêu,

Bây giờ mùa mưa đã trở về rồi đó bé. Ngày đầu tiên khi nghe từng giọt trên mái ngói, âm thanh đều đặn và buồn buồn, trong cơn gió mang theo một ít lạnh vào thu, anh chợt nghe lòng vô cùng xao xuyến. Niềm xuyến xao tuy không bàng hoàng nhưng mang mang làm hồn anh chùng xuống. Cứ mỗi bận mưa về là mỗi bận làm người ta nhung nhớ. Mưa từ dĩ vãng nào xa như sống lại theo hơi nước đầu mùa, ban đầu chỉ làm se sắt một chút trên da, vừa đủ cho ta chợt rùng mình ; sau đó, theo từng nhịp luân vũ nhanh thêm, rồi ào ạt như nước từ một thác cao nào chảy xuống. Lúc đó, không có gì ngăn được cái lạnh đã thấm qua làn áo mỏng, buốt như có kim châm trong từng tế bào, đến khi đất trời reo ca trong điệp khúc triền miên thì nỗi niềm như vỡ ra lan đến tận cùng tiềm thức. Nhất là vào buổi chiều tan trường, không đem theo áo mưa, đứng tần ngần, nửa như muốn dầm mình trở về, nửa như sợ cơn đau kéo tới một mai, phải bỏ dở mấy buổi học quý báu vào lúc sắp thi, anh thường thu mình một góc ở mái hiên nhìn ra ngoài đường. Bối cảnh thường khi dưới mắt mình không có gì đặc biệt, nhưng dưới cơn mưa, toàn diện tắm đẫm trong làn nước bạc chập chùng mờ mờ ảo ảo. Nhà đóng cửa. Người đi qua như vội vàng, dù không có gì bận tâm vì trễ một cái hẹn, hay lỡ một chuyến xe. Áo trùm từ đầu xuống chân, bước từng bước dài trên vỉa phố. Chắc chắn sẽ đến một nơi nào có hơi ấm gia đình hoặc bè bạn. Có những kẻ thiếu áo cũng trầm thân, bất kể giọt vô tình trên tóc, giọt se sắt trên da, đi như là dạo quanh một thắng cảnh. Vẻ điềm nhiên trên mặt, mắt vu vơ hai bên đường như tìm kiếm gì nhưng không tìm kiếm gì. Hai tay cho vào túi. Đến khi khuất ở một ngõ quanh, mất ở một ngã rẽ, bỏ lại sau lưng âm vang tiếng giày chìm dần trong tiếng mưa, cùng tiếng  nước chảy ở bên lề vào một miệng rãnh nào đó ; bé biết không, những lần như thế, anh cũng muốn bước xuống đường, thèm đầm mình trong mưa như khách bộ hành kia, nhưng niềm mơ ước nhỏ bé trên bị chặn lại ở bước đầu tiên lúc nhớ lại những dòng thư bé viết. Nhỡ có gì chỉ làm khổ thêm cho mẹ và cho bé. Ở nhà, mỗi lần đau ốm còn có người thân, ở đây chỉ có mình anh và mỗi mình anh lo liệu tất cả. Sẽ không có bàn tay nào nồng ấm đặt trên trán con với giọng ngọt ngào âu yếm: "khổ chưa con tôi!". Sẽ không có đôi mắt nào mở to lo lắng nhìn anh uống từng chén thuốc, tuy đắng cay nhưng ngọt lịm tình yêu thương. Anh bây giờ ví như chim đã lìa đàn xa tổ, dù trời trong hay bão tới, dù nắng ấm hay gió về, chỉ có đôi cánh nhỏ vươn ra chống chọi với mọi điều. Sức mong manh phải thắng cuồng phong bão nổi. Giữ không phải cho anh nhưng là cho mẹ và cho bé. Đau không phải thiệt thòi chính mình mà là lây buồn đến người thân yêu nhất. Dù đã xa mấy chặng đường dài hun hút quê hương nhưng không có biên giới nào ngăn được lòng này hướng về lòng khác, không có gì ngăn được những dấu ái đầy ắp trong tim, ngày anh giã từ bước lên chiếc xe đời xa vườn xanh mái ấm. Có em, có mẹ trông theo. Tất cả hy vọng trong đời mẹ gởi theo từng bước chân con về một phương xa, nơi mà mẹ không thể hình dung được thế nào con sống, không thể chia được những lần vui rạng rỡ môi cười hay nỗi buồn long lanh nước mắt. Chỉ còn niềm hoài vọng một mai khi trở về vẫn thấy con mình vẹn toàn từ tâm hồn đến thân xác, còn nguyên vẹn từ sở thích đến tánh tình. Lúc đó dù phải trả bằng những giọt mồ hôi trên trán hằn lo nghĩ, dù phải trả bằng vạn buổi chợ tàn nắng xế gian lao thì mẹ cũng chẳng nề hà, thì em cũng vẫn vui tươi với bữa cơm dưa cà nghèo khó. Nỗi tin yêu như ngọn đèn thắp sáng từng đêm là hy vọng nuột nà nở hoa trên làn tóc trắng vào tuổi cuối đời của mẹ, là mầm non xanh ngát trong hồn em mới lớn thơ ngây...

Những dòng thư bé viết lúc nào cũng mang cho anh niềm an ủi rạt rào. Anh đã đọc, đã nâng niu từng dòng chữ viết vụng dại trên tập kẻ ô vuông giữ thật kỹ như báu vật trong ngăn bàn mỗi lần nhận được. Nhiều lúc anh tham lam chợt nghĩ sao chúng lại quá ngắn và giận bé sao không kể thật nhiều chuyện quê nhà. Khi đã xa khỏi tầm mắt nhìn khi đã khuất hình bóng cũ tự nhiên ai cũng ao ước chỉ cần một phút, vâng chỉ một phút thôi để nhìn lại khung cảnh xưa, dù nó nhỏ nhoi như cái bàn cái ghế, một chỗ ngồi sau vuông cửa chẳng hạn, một khúc sông tắm mát buổi trưa nào lúc nước vừa dâng, thèm nghe tiếng cười cất lên ròn rã của bất cứ ai cũng được, thèm từng giọng nói của người thân, thèm cả tiếng chim ca buổi sáng trong vườn lúc mặt trời rạng rỡ chiếu từng kẽ lá còn đọng hơi sương để nuôi ảo tưởng rằng ta chưa mất gì ở nơi nào mình đang sống. Hình bóng kia, ảnh tượng đó chỉ như khuất sau làn khói mong manh, một giọt nắng chiếu qua sẽ hiện rõ ràng để có thể đưa tay nắm được sờ được bằng cảm giác thân thiết gần gũi. Thế đó, nỗi nhớ trong anh rạt rào đầy ắp như sóng cả dâng lên ngập lụt tâm hồn mỗi lần mưa xuống. Dù sao thì bé cũng không đến nỗi trách anh quá yếu đuối lo nghĩ viển vông để quên cả bài vở phải không? Mà có trách thì anh đành vậy bé ạ. Bé chưa phải đi xa bao giờ nên không hiểu được tâm trạng cô đơn của anh lúc này. Niềm cô đơn chợt biến thành nỗi tủi thân khi nhìn thấy sự đầm ấm nhà ai quây quần sau bữa cơm chiều, có tiếng cười thắp lên có lời vui đọng lại trên môi cha môi mẹ. Có phải hạnh phúc, người ta chỉ nhận ra sau khi đã xa khỏi tầm tay đã mất đi trong nuối tiếc? Như hiện giờ ngồi đây viết những dòng này cho bé, sau khung cửa vuông phòng trọ, ngoài trời cũng vừa tạnh cơn mưa, gió từ một nơi nào reo trên mấy hàng cây, nhìn xuống mặt đường tẩm đầy rét mướt, làm sao anh khỏi buồn nghĩ tới mẹ, tới em? Anh mường tượng đến quê nhà, sáng mai nào bóng tối chưa tan hết mẹ đã phải thức dậy quảy hàng ra chợ. Lúc nào cũng như lúc nào, áo cánh vá vai, chiếc khăn vuông trên đầu hứng đầy sương sớm, tiếng kẽo kẹt đều đều hòa nhịp theo bước chân. Từ nhà ra chợ, từ chợ về nhà, qua bao khúc quanh, ngã rẽ, qua bao chặng đời khó nhọc lầm than. Mẹ như thân cò lặn lội long đong, mẹ như cây già bóng cả che mát đàn con khôn lớn. Và con, chỉ chờ một ngày đủ lông đầy cánh bay đi, bỏ lại trong bóng chiều hiu hắt giọt lệ già âm thầm chảy trên đôi má hóp răn reo mong nhớ từng ngày, ngóng trông từng buổi khi nào con trở lại... Anh mường tượng đến em, mái tóc đủ dài để chấm ngang vai, tay gầy mòn còm cõi nhưng chưa hết thơ ngây trên mắt to như hai hạt nhãn, trên môi cười rạn vỡ reo vui, đầu trần chân đất, chạy vội ra sân: "A, anh Nguyễn về!", mường tượng đến một đời cũng chưa nhớ hết. Kỷ niệm là một sợi dây thiêng liêng vô hình nhưng chặt chẽ ràng buộc tình người với quê hương, ràng buộc quê hương với thân tình ruột thịt. Và phải chăng đó là chỗ cuối cùng của chuyến về vĩnh cửu ; yên nghỉ cho mỗi xác thân dù phải bạt ngàn như chim, lang thang như du mục, nơi chào đời và nơi lìa đời, chỗ khởi đầu và chỗ chấm hết, vùng đất hứa của trái tim chan hòa mật ngọt. Dù thế nào đi nữa cũng theo lời gọi quay về. Dù tóc có bạc màu sương tuyết, dù trán đã hằn trăm nếp suy tư. Từ kiếp nào của biển thẳm bao la, từ sông sâu tuôn chảy về nguồn, tất cả là điệp khúc của ngọn ngành dấu ái, khắc đậm trong đời mẹ, đời em, đời anh và đời của trăm nghìn kẻ khác mai sau...

Bé thân yêu,

Bây giờ mùa mưa đã trở về rồi đó bé. Quê nhà chắc trời sẽ lạnh hơn. Bé hãy nhớ  thay anh nhắc giùm mẹ mặc thêm áo ấm mỗi chiều sương xuống và cả bé nữa phải tận tụy chăm chỉ nghe theo lời người, bởi chỉ còn mỗi mình bé ở nhà. Anh thì đã quá xa, dù xa chưa hẳn là mất, nhưng cũng ví như thuộc về một vùng trời khác. Không còn sự lựa chọn nào hay hơn là một trong hai con đường: Hoặc giả có tên trên bảng đời cắp sách để gần mẹ gần em, hoặc giả vai áo trận giày Saut xa muôn đời áo trắng, tương lai chưa biết phải trôi giạt phương nào, sau những tháng dài nơi quân trường gian khổ. Và bé ơi trong cuộc đời này người ta đang ca tụng đến hai chữ thiêng liêng Tổ quốc, thì điều đó có gì chứng thật hơn là mối thân tình: Yêu mẹ, yêu em, yêu quê hương phải không bé? Thôi anh dừng lại nơi đây để còn lo xong phần bài vở kỳ thi tới. Hãy cầu nguyện cho mẹ, cho anh, cho quê hương bé nhé!

NGỌC THÙY GIANG   

18-6-73              

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 206, ra ngày 1-8-1973)

Nên Vứt Bỏ Thành Kiến Xấu

 

Thư của em H. Saigon:

... Em thấy cuộc đời chẳng có gì vui, đáng cười cả. Ba má em lo làm ăn buôn bán, ít khi ở nhà nên thường bỏ rơi tụi em, em cũng không nói chi. Nhưng các anh chị em của em thì ích kỷ ghê lắm, chẳng bao giờ giúp đỡ gì cho em cả. Nhiều khi không hiểu bài, nhờ các anh chị giảng, họ lờ luôn, tức ghê đi. Còn các bạn ở trong lớp của em thì phách lối, kênh kiệu, đáng ghét lắm. Tụi nó có vẻ coi thường em, có lẽ vì em không giỏi để cho tụi nó "cọp-dê". Đi học đã chán, về nhà lại chán hơn...

Trả lời: Em bị tật bất mãn kinh niên rồi. Mắc bệnh đó, em sẽ thấy đời là bể khổ, không lúc nào vui. Phải chữa mới được em ạ. Trước nhất, em hãy phá bỏ cái thành kiến rằng mọi người đều ích kỷ, đáng ghét. Các anh chị không giảng bài giùm em, có thể là vì các anh chị ấy đang bận chuyện khác, rồi em lại nói lời cay đắng, khiến cho các anh chị ấy giận, không giúp nữa. Đối với các bạn trong lớp cũng thế, vì em sẵn có thành kiến rằng họ đáng ghét, nên em cũng tỏ thái độ không thân thiện với họ, riết rồi cả hai bên đều nẩy mối ác cảm với nhau. Bạn em, không chơi với em, thì họ chơi với người khác. Riêng em, sẵn có thành kiến với mọi người, luôn luôn nghi kỵ rằng người ta xấu, nên em không muốn hòa mình với họ nữa, em trở thành cô độc, hết cả yêu đời. 

Chị xin trích mẩu chuyện sau đây làm thí dụ:

Chiếc thuyền không

Chiếc đò qua sông, bị chiếc thuyền không trôi đụng. Dù người có hẹp lòng đến đâu cũng không giận.

Nếu có người trên thuyền, thì đã thấy chủ đò giận dữ, phùng trợn. La lối một lần mà bên thuyền chẳng ai nghe, tất la lối đến hai lần. Hai lần mà cũng chẳng ai nghe, tất la lối đến ba lần, rồi buông lời chửi mắng.

Trước không giận mà nay lại giận là vì sao? Vì trước thì không có người mà nay thì lại có người. Nếu biết đem cái lòng trống không mà đối xử với đời thì ai mà hại mình?

(trang 643, Trang Tử Nam Hoa kinh, dịch giả Nguyễn Duy Cần)

Cũng là chiếc thuyền đụng phải, nhưng nếu là thuyền trống, thì ta không giận, mà khi thấy thuyền có người, thì ta lại giận, mặc dầu người trên thuyền không có chút cố ý nào trong vụ chiếc thuyền đụng chiếc đò. Ấy chính là vì ta có ý nghĩ, có thành kiến rằng người trên thuyền cố tình để cho thuyền của họ đụng vào đò của ta cho nên ta mới nổi giận. Câu chuyện trên ngụ ý rằng nếu xử với nhau bằng tấm lòng không thành kiến, cứ coi như cái thuyền đụng kia là chiếc thuyền không, thì lòng ta sẽ nhẹ nhàng thư thái, thâm tâm thường an lạc.

Em hãy giơ tay ra trước, mọi người sẽ nắm tay em. Hãy vứt bỏ cái thành kiến xấu về mọi người, em sẽ bớt buồn tủi hơn, và em sẽ nhận ra rằng họ cũng đã giúp em nhiều việc, và như thế, cuộc đời em cũng còn nhiều điều thú vị, vì vẫn có người yêu mến và giúp đỡ em. Cứ thử đi, và em sẽ yêu đời, em ạ.

Chị Đỗ Phương Khanh      

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 94, ra ngày 17-6-1973)

 

Chiều Trên Cao Nguyên

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tóc bay trên đỉnh gió ngàn,

Đong đưa mấy nhịp cung đàn trầm mơ

Mây hoang, một áng xa mờ

Em qua lối cỏ du hờ cuộc vui

Ơi, xinh gót nhỏ du hài

Có hay ở đó thiên thai một miền.

Cây xanh rủ bóng triền miên

Chim ca vút dậy trên triền núi cao

Là thôi buồn vẫy tay chào

Chiều rơi, nắng xuống ngọt ngào cung tơ.

                                           NGUYỄN HỒNG GIANG

                                                        (ban mê 71)

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 23, ra ngày 16-1-1972)

 

Màu Hoa Kỷ Niệm

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chiều chiều gió lộng miền tây

Nhớ sao ngày tháng vui vầy quê cha

 

Bông bần hồng thắm nở hoa

Anh chèo em hái cành xa níu gần

 

Hiu hiu gió nhẹ ngoài sân

Bữa cơm chiều gỏi bông bần yêu thương

 

Bông bần tuy chẳng ngát thơm

Lòng luôn nhớ mãi mùi hương dịu dàng

 

Ngày xanh dưới mái trường làng

Tung tăng hái trái bần hoang ngoài đồng

 

Hoàng hôn nắng lụa ven sông

Nhịp chèo khua khẽ nước ròng đầy vơi

 

Lục bình tim tím dần trôi 

Quê xưa biết mấy trùng khơi khó về

 

Những  chiều mây trắng sơn khê

Nhớ bông bần, nhớ đường về quê hương....

                                                        Thơ Thơ 

                                             (Bút nhóm Hoa Nắng) 

Ngày Tháng Hồng Xưa

 

Tuy nhà nghèo, nhưng ba vẫn không muốn cho em thôi học, ba đã nhận chịu và thấu hiểu những nhọc nhằn, khổ ải của một đời thiếu học, nên ba đã gởi em lên tỉnh trọ học ở nhà một người quen. Thấm thoát, thời gian qua đi đã gần hết một niên học. Em đã quen dần với cuộc sống xa nhà, thiếu vắng những chăm sóc thương yêu của mẹ ba. Dù vậy, những sớm sương mù mùa đông lạnh giá, những chiều mưa buồn tháng hạ, những đêm dài lặng lẽ một mình trên giường ngủ, em bỗng nghe thương nhớ ba mẹ vô vàn. Những kỷ niệm ăm ắp thương yêu của chuỗi ngày sống ở quê nghèo với mẹ ba, chị em sống lại trong lòng em. Cho em niềm ước mơ mùa hè chóng đến, để em được trở về sống dưới mái nhà thân yêu, dù nghèo nàn nhưng đong đầy hạnh phúc.

Thuở đó, cũng như bây giờ nhà em nghèo lắm. Ba đã phải nhọc nhằn, dãi dầu mưa nắng sớm chiều mới nuôi đủ gia đình sáu miệng ăn. Ngoài ra, sau khi quán xuyến mọi công việc trong nhà, mẹ còn phải bán buôn rau trái vườn nhà để phụ thêm. Dù nghèo, nhưng cuộc sống tràn đầy hạnh phúc, rợp bóng thương yêu bởi ba mẹ, con cái biết đùm bọc, nhường nhịn lẫn nhau. Nên những tháng ngày sống xa quê nghèo, xa gia đình thân yêu là những thương nhớ trong em, là những ước mơ đoàn tụ với gia đình. Tuy vậy, em vẫn cố gắng, chăm chỉ học hành, bởi em biết rằng đó là một diễm phúc, là những nhọc nhằn thương yêu của ba mẹ.

Em thương mẹ ba, tình thương nồng nàn không nói được. Những sớm mai mùa đông lạnh giá, sương mù giăng giăng lối cỏ dẫn ra đồng, em cuộn người trong chăn mỏng đơn sơ của con nhà nghèo, trong khi đó ba lại lầm lũi ra đi. Ba đi sau nắm cơm lót lòng đạm bạc với muối mè. Mẹ đã thức dậy thật sớm để lo cơm nước cho ba, cho các con. Trường làng xa ngút mắt, mẹ lo sợ các con của mẹ không no bữa. Mẹ âu lo, mẹ buồn, mẹ thức khuya, dậy sớm cũng bởi thương yêu chồng con. Nhiều lần em cố dậy sớm để xem mẹ dậy lúc nào, nhưng chưa bao giờ, và có lẽ không bao giờ em biết được cả. Lần nào cũng thế, em thức dậy là đã thấy mẹ ở dưới bếp rồi...

Em thương chị Lan vô vàn. Chị đã hy sinh cho em. Chị thôi học, ở nhà phụ giúp mẹ để cho em đi học. Có lần, em bảo với chị em không muốn đi học một mình. Chị hiểu em muốn nói gì, chị thường vuốt tóc em, nắm tay em và bảo: "Em đừng lo cho chị. Em hãy rán học. Con trai không học, lớn lên đời sẽ khổ. Em rán học để sau này nuôi ba mẹ, nuôi chị, nuôi em". Em cảm động, gục đầu trong lòng chị khóc vùi. Chị dỗ dành thương yêu. Những lúc đó, em thấy đời bát ngát hạnh phúc.

Em còn thương em của em nữa cơ. Em của em bé nhỏ, thơ ngây dễ yêu làm sao. Gương mặt bầu bĩnh, tiếng nói trong trẻo tựa hồ chim hót buổi sớm mai. Em bé là niềm vui, ủi an của gia đình.

Thường thường, ba em không về nhà ăn buổi cơm trưa. Ba ở luôn ngoài đồng mãi đến chiều mới về. Những khi ba về, mây hoàng hôn thường giăng mắc ở cuối chân trời. Và những đàn chim tung cánh tìm tổ ấm. Ba về sau những nhọc nhằn của một ngày, nhưng ba vẫn vui bởi nhà cửa gọn gàng, vợ con vui vẻ.

Buổi cơm chiều, cả nhà quây quần bên nhau dưới ánh đèn dầu là một niềm vui bát ngát trong em và mọi người trong gia đình. Ba thường kể chuyện ruộng đồng. Niềm vui thanh thoát trong câu nói của ba ; ngồi bên trong ánh mắt của mẹ và rộn rã trong tiếng cười của đàn con, khi ba bảo năm nay chắc chắn được mùa. Mưa đều đặn nên lúa xanh tốt lắm. Đôi khi mẹ nói những chuyện vui ở chợ và đàn con tíu tít khoe điểm cao vừa được ở trường. Để được ba xoa đầu khen giỏi và mẹ cười bát ngát trên môi.

Buổi tối, mẹ thường khâu vá áo quần rách. Ba nằm nghỉ và các con học bài. Thỉnh thoảng vào những tối thứ bảy, ba kể chuyện cổ tích, chuyện vui ngày xưa của gia đình. Chúng em quây quần bên ba say sưa theo dõi... Hình như, đó là một hình ảnh tượng trưng cho nếp sống gia đình ở thôn quê Việt Nam yêu dấu. Quê hương Việt Nam nghèo nàn, nhưng hiền hòa và đằm thắm làm sao.

Bây giờ, em đang sống ở một thành phố xa lạ, ồn ào. Em đã đang sống xa những thân yêu của gia đình nên mùa hè là mơ ước của em. Em sẽ được trở về sống với thương yêu cũ. Và bỗng dưng, em nhớ lại những mùa hè năm xưa khi em còn học ở trường làng, dưới quê. Những mùa hè đồng nội của câu cá, bắt dế, thả diều, rong chơi đuổi bướm sao mãi là những hình ảnh đầu đời dấu yêu đậm đà mãi trong tim em.

Rồi đây, thời gian sẽ đem lại mùa hạ đến với em. Em sẽ trở về quê nghèo, sống lại với những thương yêu hồng của ngày xưa ; mà tuổi thơ của em đã được dỗ dành, nuôi dưỡng suốt những ngày tháng hồng xưa yêu dấu.

NGUYỄN HỒNG GIANG      

(Tuổi Ô mai)            

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 16, ra ngày 28-11-1971)

Khúc Ca Tàn Hạ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 – Trao về Đằng Linh và các bạn

Sắp đến mùa thu lá úa tàn

Trên cành cây, những tiếng ve than

Thời gia ba tháng trôi nhanh quá!

Mới hạ mà nay thu đã sang

Cây phượng giờ đây chăng nở bông

Kìa mây tán hạ trôi thong dong

Trên trời ánh nắng không còn gắt

Dưới áo học trò ai nhớ mong!

Sắp đến mùa thu, sắp tựu trường

Trên cành rỉ rả ve kêu thương

Khúc ca tàn hạ buồn ai oán 

Để lại lòng ai bao vấn vương?

                                     THẾ LINH

                                 (Nguyễn văn Phúc)

                              T.H. Lý Tín, Diễm Phổ

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 56, ra ngày 17-9-1972)

Khúc Tặng Em Về

 

 

 

 

 

 

Em về nhặt mảnh yêu thương
nhặt trăm tình tự trong vườn trổ hoa

Em về nghe lại dao ca
nghe mùa xuân với chiều tà rong chơi

Em về con nước đón mời
con đò xưa vẫn chưa rời bến mưa

Em về nhớ những ngọn dừa
nhớ gương mặt ngoại vừa vào hư không

Em về sống giữa ruộng đồng
giữa quê hương mẹ gió lồng mái tranh

Em về ngắm ánh trăng thanh
trong đêm kinh tự an lành con tim

Em về nghe lại tiếng chim
nghe yêu thương đã dâng niềm hân hoan

                                         NGUYỄN YÊN NAM

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 105, ra ngày 31-8-1973)


 

Nỗi Buồn Vắng Mẹ

 

Mẹ,

 

Chiều hôm ni trời trở lạnh, con mặc chiếc áo len mà ba mới mua cho con tuần trước làm con nhớ đến mẹ chi lạ. Chiếc áo ấm không được bàn tay mẹ hiền đan từng mũi, không được mẹ ướp băng phiến. Nhìn mấy đứa bạn khoe áo mới do mẹ nó đan, con thấy tủi ghê. Tụi hắn hỏi "sao áo mày lại áo dệt mà không phải áo đan", một đứa khác nói: "Ai mà đan áo cho nó, mẹ nó chết rồi mà". Con muốn kêu lên "không, mẹ Đoan không chết, mẹ vẫn còn sống". Nhưng con đã kiềm chế được lòng - Con sợ chúng hỏi tiếp. Phải rồi mẹ đâu có chết, mẹ chỉ giận ba rồi bồng bế bé Đài đi thôi. Mẹ ơi, sao mẹ giận ba lâu thế! Ba đã hết giận mẹ từ lúc mẹ mới ra đi. Mẹ có biết không, bảy năm nay con không được mẹ đắp chăn, nhắc mặc áo ấm khi trời trở lạnh. Bảy năm nay, con không được mẹ dỗ dành mỗi lúc bị ba la, không được mẹ an ủi hay khen khi con bị cô phạt hay học giỏi. Bảy năm nay con không được ai gọi tiếng con trìu mến và nghe xưng "mẹ" ngọt ngào. Và bảy năm nay còn thèm gọi tiếng "Mẹ ơi".

Mẹ, mẹ có nghe con nói không? Ngôi nhà này đã cùng vui cùng buồn từ lúc mẹ rời ông bà ngoại để về ở với ba. Tình thương của ai kia vẫn còn, sự nhớ nhung vẫn tràn ngập ở đây. Sao mẹ không chịu về. Mẹ, con thầm nhắc thêm một lần nữa "con thèm gọi tiếng mẹ".

*

Mẹ,

Nhiều lần ba bảo con là hình ảnh mẹ lúc còn nhỏ nên mỗi lúc nhớ mẹ là con bắt chước 1 nàng công cháu trong truyện cổ tích là giở chiếc hộp có đựng cái gương để nhìn bóng dáng bà hoàng hậu đã mất. Nhưng mẹ ơi, nhìn vào gương con chỉ thấy cái mặt đáng ghét của con Bé Đoan này thôi. Con giận ba và bắt đền ba "sao nỡ đánh lừa con". Ba vuốt tóc con, mỉm cười, đoạn hóa trang cho con và dẫn con đến trước gương. Ồ, con đã nhìn thấy mẹ. Con dang tay ra ôm mẹ thì mẹ mở rộng vòng tay đón con. Không cầm được nước mắt, con khóc lên và kìa mẹ cũng khóc với con. Tiếng thở dài của ba làm con chợt nhớ đó chỉ là hình ảnh của con thôi còn mẹ, mẹ vẫn bặt ở phương nào. Tuy nhiên mỗi lần nhớ mẹ là con bắt chước những điều mà ba làm cho con và con đến trước gương để nhìn lại bóng mẹ thân yêu.

Mẹ ơi, đã bao lần con cầu mong Trời Phật cho con gặp được mẹ, nhưng lời cầu nguyện của con chẳng đến tai các vị thiêng liêng. Con cầu hoài nhưng đều thất công. Ai cho con có mẹ, có em Đài con sẵn sàng đổi tất cả, đổi những gì mà con đang có. Nhìn ai cũng có mẹ có ba còn con... Sao mẹ không biết nhớ con như con đã nhớ mẹ. Mẹ không thương con nữa nên mẹ mới bỏ con mà đi. Nghĩ đến điều này con tủi lắm mẹ ơi.

Mẹ, mẹ. Mẹ ở đâu? Hãy cho con được gặp mẹ trong giấc mơ.

Bé Phương Đoan.

*

Mẹ,

Ba hỏi con:

- "Con có muốn có một đứa bạn để chơi không"?

Con ngước mắt ngạc nhiên nhìn ba rồi trả lời:

- Con có bạn ở trường rồi. À mà sao ba hỏi con vậy?

- Không, ba muốn biết, con có thích một đứa bạn, nói rõ ra là muốn có một đứa em để chơi không. Ba thấy con lủi thủi một mình, tội quá.

- Mà em đâu hở ba, bao lớn?

Ba chậm rãi giải thích:

- Bé Huyền ở dưới làng mình. Chú, mạ nó mới chết vì bị bom. Bà con lối xóm thấy tội cho gia đình họ, cho mấy đứa nhỏ không nơi nương tựa nên chia nhau nuôi. Dì con cũng đem một đứa về nuôi và còn lại bé Huyền ba muốn nhận làm con nuôi. Ý con thế nào?

Con lưỡng lự vì sợ bé Huyền kia sẽ chia sớt tình thương của ba đối với con, nhưng sau cùng con bằng lòng và giao hẹn:

- Con thích lắm chứ nhưng ba đừng có thương bé Huyền hơn con.

Ba cười rồi đáp:

- Làm sao thương Huyền hơn con được. Con đừng có ganh mà. Xấu lắm.

Con xấu hổ úp mặt vào lòng ba.

Mẹ, thế là con sẽ có một đứa bạn rồi đó. Chắc Huyền mất mẹ mất ba nên dễ thông cảm với nỗi buồn của con.

Mẹ, bây giờ mẹ làm gì. Có nhớ con không?

Lạy ơn trên gia hộ cho mẹ.

 

*

Mẹ,

Hôm qua sinh nhật của con, ba tặng cho con một gói quà. Đố mẹ cái gì? Thôi để con nói cho. Quyển "Bông hồng cài áo" của Nhất Hạnh và "Mẹ" của Trần Châu Hồ đó mẹ.

Đọc xong quyển Bông Hồng cài áo con tự nghĩ: Nếu ai hỏi con, em cài lên áo hoa hồng hay trắng. Trời ơi làm sao con trả lời được. Mẹ em đâu có chết mà bảo em cài hoa hồng trắng, còn em không ở gần mẹ sao lại bảo em cài hoa hồng. Hoa hồng hay trắng. Con không được diễm phúc cài hoa nào cả. Ai có hiểu cho con không. Mẹ có thấu nỗi khổ của con không hở mẹ. "Em hãy tự hào là em còn có mẹ". Con không có quyền tự hào đó mẹ. Tại sao thế? Mẹ, mẹ ở đâu? Hãy giúp con trả lời đi mẹ. Câu hỏi này đã ám ảnh con mãi. Nó theo chân con vào lớp học và nó còn đi tận vào giấc ngủ của con đó mẹ.

Thôi, con không nói chuyện ấy nữa. Con kể tiếp cho mẹ nghe buổi sinh nhật của con. Hôm ấy ba mời ông bà nội, mấy chú mấy o và cho con mời bạn nữa đó mẹ. Giữa bữa tiệc con đã hát tặng ab một bài. Bài này con tập cả tháng mới hát được. Những lời trong bài "Tình cha" đã nói lên lòng kính mến và biết ơn của con đối với ba. Khi hát xong ba ôm con và chỉ nói một câu. "Phải chi có mẹ con thì vui biết mấy". Đang vui chợt nghe ba nói con xịu mặt liền và định hỏi "Sao mẹ không về?" Nhưng con kịp nghĩ "Ba đã buồn về sự ra đi của mẹ rồi. Con không có quyền làm cho ba buồn hơn. Con phải cố cười cho vui lòng ba nhưng thật ra lúc ấy con nhớ mẹ hơn bao giờ hết. Con thầm nhắc "Phải chi có mẹ..."

Mẹ,

Đã hơn tuần nay bé Huyền lên ở với con. Bé Huyền ngoan đáo để. Nó dễ thương và thông minh ghê. Bé chưa hề đi học nhưng mà con vẽ gì nó nhớ liền. Ba xin cho nó vào học lớp mẫu giáo trường Lê Lợi. Buổi sáng ba đưa con và bé đi học. Chiếc Honda mọi khi của ba chở chỉ một mình con nên rộng thinh, lúc này chở thêm Huyền nữa nên hơi chật. Mặc dầu có chật nhưng con thích lắm. Mẹ, bé Huyền gặp cái gì cũng hỏi. Con mặc tình chỉ vẽ cho Huyền chớ mọi khi đi một mình con chẳng được nói gì hết. Ba thì ham lái xe còn con cú rũ một mình. Mẹ thấy chưa, có Huyền con vui thêm một chút.

Hôm Huyền mới lên, nó nhớ nhà khóc ầm. Con phải đóng vai bà chị dỗ Huyền. Con đem đồ chơi như son quánh, búp bê ra cho Huyền chơi làm nhà. Con giả đò nấu cơm rồi dỗ cho búp bê ăn. Con làm "bác sĩ" còn Huyền làm chị búp bệ và đem em bé tới bác sĩ khám. Con lấy ống kim ba cho, hút nước vào và chích vào mông búp bê. Con chơi nhiều lắm. Bé Huyền và con chơi "cúng kỵ" rồi mời nhau qua ănb. Huyền quên hết. Con rất sung sướng vì bé Huyền vui. Điều mà con khoái nhất là từ nay con lamn2 chị, được làm lớn. Con gọi Huyền là bé, Huyền thì gọi con bằng hai chữ "chị Đoan". Con được lớn hơn một người trong nhà nữa đó. Mọi khi con cứ bị kêu là bé Đoan hoài. Mẹ xem con mẹ le chưa.

Có Huyền con đỡ nhớ mẹ. Mẹ có giận con không?

Mẹ,

Con mới đi xem phim "Nước mắt trẻ mồ côi" khi chiều. Con không thể không khóc được. Nhìn hai đứa bé mất mẹ mà con nghĩ lại thân phận của con. Dưới tình thương và sự chăm sóc của cha, con thấy thiếu bóng mát của mẹ. Tình mẹ giống như một lùm cây che nắng cho con.

Mẹ ơi, bé Đoan của mẹ khóc nhiều nên bây giờ bị nhức đầu. Con giận mẹ rồi đó...

*

Đặt tập bút ký xuống bàn, người đàn ông khẽ thở dài. Kể từ ngày vợ bỏ đi, chư lần nào ông khổ tâm bằng lần này. Ông tưởng đâu với tình thương của ông, với thời gian con ông sẽ quên đi người mẹ hiền: nhưng ông đã lầm, Con ông đã phân biệt được sự đau khổ của một đứa con mất mẹ và một đứa trẻ xa mẹ. Phải chi ông biết trước như thế này thì ông đâu có nóng giận. Thấy con ít hỏi đến mẹ ông tưởng rằng nó đã quên. Những lời thơ ngây và hiếu thảo của con đã làm ông bàng hoàng.

"... Mẹ, nhiều lúc con nhớ mẹ, nhưng con không dám hỏi ba. Con biết sự ra đi của mẹ đã làm ba khổ tâm không ít, con không có quyền làm ba khổ hơn nữa. Con phải vui để cho ba vui. Ba thường ôm con và khẽ nói "Con là lẽ sống của ba".

Nhìn gương mặt đang say ngủ của con, ông thấy mình có lỗi với con rất nhiều. Không phải ông thờ ơ trước sự ra đi của vợ nhưng sự tìm kiếm của ông đều như dã tràng xe cát. Ông biết sự chăm sóc của ông không thể bằng sự chu đáo của bà mẹ. Nhưng...

Đoan trở giấc ú ớ:

- Mẹ, con thương mẹ lắm mà. Mẹ ơi đừng bỏ con. Mẹ, mẹ.

Gục đầu xuống bàn ông thở dài, nhớ lại ngày hôm ấy.

- ... Anh đừng có tưởng là làm ra tiền rồi về nuôi tôi mà ưa nói nặng nói nhẹ.

- Không phải tôi nói nặng bà – Bà coi đi – Nhà cửa gì mà bê bối quá – Nghỉ một lúc ông nói tiếp – Bà ở nhà làm chi mà không lo chăm sóc nhà cửa.

Mẹ Đoan không kém:

- Bộ anh đui sao mà không thấy tui làm việc – Lương anh không đủ tiêu mà ưa xài sang. Tiền đâu mà thuê người làm.

- Bà nói sao, không đủ tiêu à. Lương một tháng mười ngàn mà còn kêu van gì nữa. Nhà chỉ bốn miệng ăn thôi. Nè, tôi nói cho bà biết là tôi cấm bà qua bên bà Tư. Nếu mà rảnh thì ở nhà mà chơi với con. Hở ra là chạy qua bển. Ăn xong là đi ngồi lê đôi mách.

Mẹ Đoan hét lên:

- Ai, ai ngồi lê? Chồng con nè trời!

- Bà làm cái chi mà dữ vậy? Không sợ người ăn người làm họ cười cho à?

- Kệ tôi. Tôi hét đó ông làm chi. Có dám đánh không?

Ông cười gằn:

- Bộ tôi không dám đánh bà sao.

Mẹ Đoan ra mặt khiêu khích:

- Đây, đánh đi.

Máu nóng bốc lên mặt, ông vung tay đánh vào mặt vợ. Mẹ Đoan sửng sốt, mở to mắt nhìn chồng. Từ sáu năm nay, hai vợ chồng chỉ giận rồi cãi nhau nhưng chưa bao giờ bà "ăn" tát tai, nhưng chỉ sửng sốt một giây thôi, mẹ Đoan chụp áo chồng la lên:

- Đồ vũ phu. Tôi biết trước như thế này là tôi đâu thèm lấy ông. Tôi giao nhà cho đó. Tôi không thèm ở với đồ hung bạo.

- Đi đâu thì đi. Đây không cần. 

Nói xong ông đội mũ bước ra khỏi cửa.

Ngày hôm sau trở về nhà, ông không thấy vợ và bé Đài đâu nữa. Và cũng từ ngày hôm ấy bé Đoan xa mẹ...

*

Nhìn những người đến chia buồn mà ông không khỏi khổ tâm, ông không muốn ra tiếp khách để khỏi nghe những lời thăm hỏi nhưng vì bổn phận của một người rể đã làm ông đau xót. Ai cũng hỏi: "Chị có về không anh? Nghĩa tử nghĩa tận mà. Thế nào chị cũng về". Một người khác tiếp:

- Giận anh chớ làm sao mà quên bà cụ được.

Một người có vẻ rành rỏi hỏi:

- Nghe đâu trước khi mất bà nhắc đến chị nhiều lắm phải không?

Ù tai trước những lời nói của cá bạn, ông nhớ đến những lời nói của người sắp chết trối với ông:

"Con ơi, mẹ cố sống thêm một chút nữa để thấy mặt nó. Nhưng mà con ơi, mẹ không gặp được nó rồi. Con thương mẹ thì tha thứ cho nó - Ngừng lại một lát bà phều phào: Tại sao mà hắn không thương mẹ. Con Đoan cũng biết nhớ mẹ nữa là hắn. Mẹ mong hai con sống lại với nhau, dù chết mẹ cũng vui lòng đó con. Nhớ nghe con".

Ông thầm gọi:

- Mình có nghe mẹ nói không.

Ông không biết vợ có còn sống không. Nếu sống sao lại chẳng thấy về. Cáo phó đăng cùng, tờ báo nào ông hy vọng có vợ đọc đều đăng. Nhưng đã 5 hôm rồi... Ông mong vợ về kịp để nhìn thấy mẹ còn nằm trên đất, còn đưa tay vuốt chiếc áo quan của mẹ lần cuối, còn đưa mẹ đến chỗ an nghỉ cuối cùng, còn ném ba nắm đất vào lòng huyệt. Ông cầu mong vợ về để được gặp mẹ ở trên này chớ mai kia có về thì bà đã nằm sâu trong lòng đất.

*

- Đến giờ rồi. Họ đạo sắp sửa làm việc. Mọi người sửa soạn đi.

Tiếng nói của người anh họ làm ông xót ruột. Đứng hầu bên quan tài mẹ vợ, ông thương cho mẹ không gặp được con trước giờ vĩnh biệt, tiếc cho vợ không tròn nghĩa mẹ con. Ông gục đầu lên quan tài, nước mắt chảy dài.

Nhưng, kìa...

- Ui chao ơi, mẹ mất rồi chị ơi.

Ông vội ngẩng đầu nhìn về phía có tiếng xôn xao. Trời ơi, ông kêu khẽ, vợ và con tôi đã về.

Dì Đoan vẫn nức nở:

- Trước khi mất, hử hử... mẹ... nhắc chị mãi. Răng chị về trễ rứa. Mẹ không thấy được mặt chị.

Mẹ Đoan vừa khóc vùa lau nước mắt:

- Tôi biết ri là đâu có đi. Mẹ tha lỗi cho con.

- Thôi, cô về được là quý rồi. Đài đây phải không cô. Vào lạy mẹ và ngoại đi – Cậu Đoan lên tiếng.

Đứng lặng người, ông không cầm được nước mắt. Bé Đoan đến bên ông khẽ hỏi:

- Ba ơi, mẹ về phải không ba?

Ông ôm con vào lòng, nước mắt ràn rụa hai bên má:

- Ừ mẹ con đó. Ra mừng mẹ đi con.

Đoan níu tay cha. Bé mở to mắt nhìn vào người đàn bà mới đến, bé cố tìm những nét quen thuộc của mẹ ngày xưa.

- Chú ơi cô về rồi. Chắc mẹ mừng lắm chú hí!

Ông mỉm cười và dắt con bước đến phía vợ. Cả hai nhìn nhau một giây rồi kêu lên:

- Mình. Con.

... Nhìn lên bàn thơ ông thấy mẹ mỉm cười. Thắp hương thêm và ông khấn thầm "chắc mẹ bằng lòng lắm". Chúng con sẽ vì mẹ và vì con chúng con mà gây hạnh phúc cho nhau. Mẹ hãy phù hộ cho chúng con. Con lạy mẹ.

Nén hương đang cháy dần chợt bừng lên. Phải chăng linh hồn người chết đã về chứng giám lời khấn nguyện của con và nhìn hai con đang sát cánh bên nhau.

Kim Ngân      

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 112, ra ngày 15-8-1969)