Con Cóc

Chắc các bạn cho rằng cóc là con vật ghê tởm, có nọc độc, nên giết đi để trừ một mối hại phải không?

 

Đừng nên trông mặt mà bắt hình dong như thế. Kể ra, cóc trông bẩn mắt thật: mồm rộng nguếch ngoác, chân dài chân ngắn, bụng trắng hếu, da sù sì loang lổ, mắt thao láo. Nhưng cóc có nhiều đức tính và chứa nhiều kỳ lạ mà bạn không ngờ!

 

Học cách trí, các bạn hẳn biết cóc là loài máu lạnh, bé sống dưới nước, thở bằng mang như cá ; lớn rụng đuôi, sống trên cạn, thở bằng phổi như loài có vú. Có lẽ, ít bạn biết rằng cóc ít thở bằng phổi, thường thở bằng da và chỉ thở khi nào mồm ngậm chặt. Vì thế, cóc chết rất khó nhọc: chặt đầu đi, cóc sống thêm được vài giờ ; vứt phổi đi, tim cóc còn cố đập thêm được vài ngày! Ban đêm, cóc ngủ nhưng mắt vẫn thao láo ; bởi vì có bao giờ chú ta nhắm được cả hai mắt đâu! Chỉ nhắm được một bên mắt cũng là quá lắm rồi! Miệng cóc rộng nên chú ta mà tắc lưỡi thì kêu to lắm và miệng ấy chỉ dùng để ăn chớ không bao giờ dùng để uống. Lúc nào khát, chú ta nhảy tòm xuống ao tắm ; thế là đủ vì chú ta thường có tính uống nước bằng da.

 

Tuy bề ngoài trông dữ tợn, nhưng tâm tính cóc rất hiền lành, dễ làm quen với người lắm. Các bạn thử bắt một con sên buộc vào sợi chỉ, dứ dứ trước mõm cóc xem, chú ta không ngần ngại gì mà không đớp! Ấy chỉ vài bận là quen, rồi sau thoáng thấy bóng các bạn, chú ta sẽ nhảy ra ngay.

 

Người ta bảo dãi cóc có nọc độc, thật là oan cho chú ta quá! Cóc không có hạch nước dãi thì lấy đâu ra dãi để đầu độc chúng ta? Cóc chỉ có nhựa: da sù sì, hễ ai mó vào nó sẽ tiết ra một thứ nước nhớp nháp, trơn như mỡ. Mặc dầu vậy nhựa đó cũng không hại gì nếu tay ta không bị trầy trụa chỗ nào, và rửa xà phòng là sạch hết ngay. Thật ra cóc có nhiều hạch khá to ở gáy, tiết ra một thứ nọc thật mạnh, thật quý. Nhưng ít khi cóc tiết nọc ra, trừ khi tức giận đến cực điểm. Nọc đó mạnh đến nỗi cóc chịu được cả nọc rắn hổ mang mà chỉ một chút xíu cũng đủ làm chết một con mễn lớn. Nhờ ở nọc đó, cóc nhịn đói rất dai. Nhốt cóc vào lọ trong 2 năm trời, đổ ra chú ta vẫn còn sống như thường. Tuy nhiên cóc rất háu ăn, mỗi ngày ăn đến 5, 6 bận và ăn ròng là sâu cắn rau. Vì vậy, những người trồng rau có kinh nghiệm, thường hay bắt cóc mang về thả vào những luống rau.

 

Ngoài 2 đặc tính trên, nọc cóc còn có thêm đặc tính rất kỳ lạ khác: dùng nọc cóc tiêm vào người - người không chết đâu - thì người cảm thấy khỏe ra, tim đập đều, thần kinh hệ được cân bằng và nhất là nhờ nọc đó, các hạch trong thân thể người ta tiết đều các chất rất có ích cho sức khỏe.

 

Ngày xưa, người ta đuổi cóc, giết cóc vì trông cóc ghê gớm. Ngày nay, người ta nuôi cóc, bảo vệ cóc để lấy nọc. Người ta bắt luồng điện khá mạnh vào mình cóc, để cho cóc cáu tiết ứa nọc ra rồi họ hứng lấy.

 

Các cụ ta, không phải đợi đến bây giờ mới biết cái đặc tính có ích của cóc. Mà đã từ lâu rồi, các cụ vẫn biết quý cóc. Hẳn các bạn còn nhớ câu hát nửa khuyên nửa dọa này:

 

Con cóc là cậu ông trời,

Hễ ai đánh nó thì trời đánh cho.

 

Sự thật, chưa có ai đánh cóc mà bị trời đánh cả. Nhưng, nếu ai đánh cóc cũng là người độc ác, vô ơn đối với một giống vật có ích cho người.

 

 

Lê Dương Thạch     

 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 38, ra ngày 14-5-1972)