Sáng hôm nay em bước tới trường với một niềm lo âu lớn (chẳng qua là chưa soạn xong bài kim văn ấy mà). Mới mùa xuân ngày nào có pháo hồng rực rỡ, câu đối đỏ với bánh chưng xanh, thật thú vị, những cành mai, những đóa cúc vàng tươi như tô thắm thêm cho mùa xuân chút hương vị thơm tho. Mà bây giờ đã nhường lại cho mùa hạ, mùa của tuổi học trò. Hàng cây phượng cao vút mọc ở hai bên đường, cành lá xanh mơn mởn tỏa xum xuê che rợp cả lối đi, với những hoa phượng nở đỏ thắm trên cành cây. Tiếng ve kêu rỉ rả báo hiệu mùa hè đã đến. Nắng ban mai thật êm dịu, chạy xuyên qua kẽ lá rơi xuống sân trường, lớp học...
Em bước vào lớp, chưa vội cất cặp. Bỗng có tiếng gọi giật lại:
- Đi mô mà vội vàng dữ rứa hở Hoài Trinh?
Em quay lại, thấy Hoàng Cúc và mấy nhỏ bạn Thu Hương, Đoan Trang, Hồng Vân tụ họp ở đó (Chúng em chơi thân với nhau từ lúc nhỏ, ở lớp 6 lận cơ). Thấy bọn chúng, em liền nói:
- Làm chi mà tụ họp đông đủ "bá quan văn võ" dữ rứa? Chi cũng có chuyện quan trọng rồi đây.
- Dĩ nhiên là có chuyện quan trọng rồi. Răng đi lâu dữ rứa, làm người ta đợi muốn chết.
Em "xí" một tiếng, xong đi vào cất cặp.
Em hỏi mấy nhỏ:
- Soạn xong bài kim văn chưa bây? Run quá. Ưng nghỉ hè cho rồi, học thấy mà mệt.
Nhỏ Thu Hương đồng ý với em:
- Ừ, Hương cũng thế.
Hoàng Cúc nói với giọng Huế thật dễ thương chi lạ:
- Lo chi! Mai liên hoan rồi. Mà trước sau chi Trinh cũng được lãnh phần thưởng rồi mà.
- Thôi đi (em nguýt nhỏ), "xí".
Nghe nói ngày mai là liên hoan rồi, nhỏ Trang hét lớn:
- Chết cha, ngày mai là ngày cuối niên học rồi mà mình chưa viết lưu bút gì cả.
Tiếng thét của Trang làm nhỏ Thu Hương giật mình, tí nữa là té nhào (vì nhỏ yếu lắm cơ). Nhỏ gắt:
- Xí, bày đặt lưu bút với lưu biếc làm người ta giật cả mình.
Em cười nói:
- Ừ, quên hé. Răng khi mọi bữa không nói để người ta chuẩn bị trước.
- Hai giờ sau nghỉ, tụi mình viết cũng được không lo gì.
- Sợ viết không kịp thôi.
Em và Đoan Trang nói xong, nhỏ Hồng Vân hỏi:
- Thế bọn mình, mỗi đứa viết mấy bài nhỉ?
- Mỗi đứa viết 3 bài đi, rứa cũng nhiều rồi - Em nói.
- Ít quá, 5 bài đi.
- Cũng được nhưng Trinh sợ không có thì giờ để chép.
- Thì chịu khó đi mà, cố gắng là thành công liền hà.
Bỗng tiếng chuông reo báo hiệu giờ vào học, cả bọn ùa ra khỏi lớp, sắp hàng dưới hiên. Sân trường bây giờ như khoảng không gian rộng cho các chú chim non tung cánh bay lượn, khi bầy chim đã vào "hàng ngũ" sắp hàng trước cửa lớp và đi vào học, sân trường trở lại im lìm như trước. Chúng em bước vào lớp học và đứng nghiêm để chờ thầy vào. Niềm vui đã tan biến khi em nhớ lại bài kim văn chưa soạn, không biết hồi thầy có gọi lên dò bài không? Run quá. Em quay sang nói khẽ với nhỏ Hoàng Cúc:
- Trinh sợ thầy kêu lên dò bài quá.
- Sợ chi, thầy không kêu lên mô, Cúc cũng chưa soạn nì.
Em nghe nói cũng yên tâm, song nhìn lên trên bàn. Eo ơi, chết em rồi, thầy nhìn đăm đăm vào em, em run quá đi thôi, nhưng đôi mắt thầy nhìn thật trìu mến, em không dám nhìn thẳng vào thầy, giả vờ cúi xuống bàn lấy vở ra học, để tránh khỏi cặp mắt của thầy. Em hé mắt nhìn lên. Hên quá, thầy gấp sổ dò bài lại rồi. Bây giờ em mới hoàn hồn trở lại. Thầy nói như khuyên chúng em, cả lớp ngồi im phăng phắc, lắng tai nghe những lời khuyên của thầy: "Để chuẩn bị cho niên khóa sắp tới, thầy khuyên các trò sau 3 tháng nghỉ hè, trước khi qua niên khóa mới, các trò sẽ chăm chỉ học tập hơn. Thầy mong các trò sẽ tiến mãi trên con đường học vấn, để cho tương lai mình sau sẽ tươi sáng tốt đẹp..." Thầy nói thật nhiều. Sau một giờ giảng dạy, thầy cho chúng em về vì thầy bận họp giáo sư ở dưới văn phòng. Em mừng dễ sợ, tới nói nhỏ Hoàng Cúc:
- Khi hồi Trinh run ghê đi Cúc nợ, cứ sợ thầy kêu lên thì e chắc chết quá.
- Mà chừ hết sợ chưa, chắc còn "run" hỉ.
- Sức mấy, hết rồi. Hì hì...
Cả hai cùng cười. Thu Hương, Đoan Trang, Hồng Vân tới. Vân hỏi:
- Gì mà cười có vẻ vui vậy. Chúng mình đi mua giấy về nhà làm nhỉ.
- Ừ. Đi, mau lên.
Cả bọn 5 đứa, quàng tay nhau đi dưới con đường đầy phượng thắm. Tiếng ve kêu rả rích nghe thật vui tai, vài cánh phượng rơi rụng xuống đất. Em cúi xuống, nhặt lên và đố chúng:
- Trinh đố mấy nhỏ hí, hoa phượng ni ăn được không?
Mấy nhỏ ngạc nhiên, chắc mấy nhỏ không biết. Nhưng Hoàng Cúc thì biết, nhỏ định nói "Được" thì bị em bịt miệng lại. Bọn Vân Trang, Hương xúm lại hỏi:
- Ăn được không hả Trinh?
- Mà ngon không? Nói cho tụi Trang biết với.
Em đáp:
- Ngọt ngọt, ăn hay hay. Hồi nhỏ Trinh hay ngắt những bông phượng ăn (cho vui vui thôi) còn nhụy của nó Trinh lấy chơi đá gà với nhỏ Cúc, vui lắm.
- Thú nhỉ, thế mà Trang chẳng biết gì cả. Vui lắm hả Cúc?
- Ừ, mà lâu lắm rồi, hồi còn ở Tiểu học tê. Cứ đến mùa phượng thắm như ri là Trinh với Cúc đi học hái ăn hoài. Nhỏ Trinh răng nhớ lâu dữ, chớ Cúc, Cúc chẳng nhớ chi cả, nhắc lại mới nhớ.
Nghe xong, Hương, Trang, Vân lấy ăn thử, chúng nói:
- Ngon ngon ghê đi ấy.
Cả bọn cất tiếng cười, thật hồn nhiên và vô tư. Trên cành cây tiếng chim kêu ríu rít nghe vui vui. Với không khí mát mẻ nhỏ Hoàng Cúc cất tiếng ngâm thật thơ mộng:
Mùa hè đã tới thật là mau
Phượng thắm, lá xanh đủ mọi màu
Ve ca khúc nhạc chờ hạ tới
Mình buồn khi phải chia tay nhau
- "Bốp, bốp, bốp" thi sĩ dữ ta.
- Cúc ngâm hay thật, Trinh nghe mà cảm thấy buồn buồn.
- Đã là thi sĩ thì không hay sao được - Hương nói.
Cả bọn phút chốc đã đến nhà sách. Mua giấy xong, chúng em chia tay nhau ra về.
- Hẹn ngày mai nhé.
- Nhớ liên hoan đem theo nghe.
Sáng hôm nay, em tới trường thật sớm. Em tưởng mình tới sớm nhất, không ngờ vừa bước vào cổng trường, em thấy những tà áo trắng tung bay trong nắng mai. Nhìn quanh quẩn chẳng có nhỏ mô, em bước vào lớp. Tiếng nhỏ Thu Hương kêu làm em quay phắt lại thì thấy mấy nhỏ đang ngồi dưới gốc cây. Vì không để ý nên khi hồi em không thấy, phải chạy mà tới. Em nói:
- Bắt người ta tìm muốn chết.
Em ngồi sà xuống dưới gốc cây, chìa bài thơ mình cho mấy nhỏ, và mấy nhỏ trao lại. Tình bạn bè lúc này thật là ấm áp, không có lúc nào quan trọng bằng lúc này, tình bạn bè thiêng liêng và cao quí, chúng em không muốn chia tay nhau trong thời gian nầy. Trên cành, tiếng ve kêu như nức nở, buồn thương. Em nhặt lấy những hoa phượng thắm ép vào trong tập lưu bút và trao vài bông khác cho mấy nhỏ. Em nói:
- Nhớ đừng quên Trinh nhé mấy bạn.
Buổi liên hoan cuối cùng của niên khóa cũ được diễn ra. Chúng em ngồi họp lại nhau để tâm sự những nỗi buồn vui trong những ngày học tập. Những lỗi lầm lúc trước bây giờ tỏ ra để tha thứ cho nhau. Tiếng ca Hoàng Cúc nghe thật buồn bã: "Còn buổi họp cuối cùng này thôi, mai chúng ta giã biệt người ơi, tâm sự đi những gì chưa nói, câu ca này là tiếng thơ ngâm, mình mang một nỗi buồn xa xăm..." Ôi! Tiếng ca sao có vẻ đau thương, u buồn quá vậy. Buổi liên hoan chấm dứt, giờ phút này, không ai muốn chia tay nhau. Em thấy như mất một cái gì và mắt em đã mờ dần đi. Em đã khóc. Mấy nhỏ Hồng Vân, Thu Hương, Hoàng Cúc, Đoan Trang chạy đến bên em. Chúng an ủi em và nói để tiễn đưa nhau:
- Hẹn gặp lại ngày niên học mới.
- Nhớ nhé!
- Trinh đừng buồn nữa. Cúc sẽ nhớ mãi hình bóng Trinh, Vân, Trang, Hương. Về Huế Cúc sẽ viết thư và đợi thư hồi âm.
Chúng em chia tay nhau, mỗi người đi mỗi ngả: nhỏ Hương về quê, nhỏ Cúc về Huế, nhỏ Trang, Vân trở về miền duyên hải rong chơi, chỉ còn mình em ở lại trong xứ Nội Hà nhỏ bé. Em giở tập lưu bút ra xem, thế mà thấm thoát đã gần 1 tháng, em nhớ mấy nhỏ chi lạ. Nhỏ Hồng Vân đã tâm sự với em thật buồn:
Mình chẳng có cái chi
Để đưa tiễn bạn đi
Viết vài dòng lưu bút
Tặng bạn liền lúc ni
Chà, nhỏ Hồng Vân bày đặt giả giọng Huế nữa chớ, em mỉm cười một mình và giở qua trang khác. Nhỏ Đoan Trang tả quang cảnh mùa hè ở trường:
Mùa hè đã đến đây
Hoa phượng thắm rơi đầy
Trên sân trường lớp học
Ve sầu kêu hay hay
và sau bài thơ, nhỏ Thu Hương đã tả về mình. Nhỏ răng "hề" quá rứa không biết:
Thân Hương vừa yếu lại vừa ròm,
Nhí nha, nhí nhảnh tựa chim non.
Ở trường, số một là ta đó,
Tung hoành phá phách thật kinh hồn.
Cuối bài nhỏ còn chơi sang, viết địa chỉ mình bằng hai câu thơ:
Nếu bạn muốn tìm Hương thì
Xin theo địa chỉ dưới đây nhé cô "nường":
Nguyễn thị Thu Hương
Đà Nẵng 159 Đinh Tiên Hoàng.
Nhỏ Hồng Vân lại dùng lối thơ lục bát để diễn tả:
Mùa hè đã đến đây rồi
Tiếng ve rả rích buồn ơi là buồn
Trên cành chim hót yêu thương
Bạn bè chia xa cách đôi đường chia tay.
HỒNG VÂN
Giở đến trang cuối, nhỏ Hoàng Cúc đã tâm sự với em thật buồn:
Ve sầu kêu trên cây
Hoa Phượng thắm nở đầy
Như đón chào nắng mới
Như tiễn đưa chim bay
Những ngày học ở trường
Nhung nhớ với buồn thương
Tuổi học trò êm ấm
Giờ đây cách đôi đường
Thế là chia tay nhau
Thật buồn bã sầu đau
Mỗi người đi mỗi ngả
Còn lại ngôi trường sầu
Hẹn gặp nhé bạn ơi
Ngày khai giảng đẹp trời
Ta cùng nhau nối lại
Tình bè bạn thêm tươi.
HOÀNG CÚC
Em gấp cuốn tập lưu bút lại, và cất vào tủ để giữ mãi những kỷ niệm ấy, không bao giờ quên.
NGUYỄN GIA KIỆM
(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 90, ra ngày 20-5-1973)
